4.2.6 Bewijsgaring

Verreweg het meeste bewijs wordt verzameld tijdens het opsporingsonderzoek.1 Die vergaring kan echter onrechtmatig zijn, bijvoorbeeld omdat de wijze van vergaring in strijd is met de wet of met een door het EVRM beschermde waarborg.2 De wet bepaalt – in oplopende volgorde van zwaarte – de mogelijke gevolgen van dergelijk onrechtmatig verkregen bewijs:3

Hieruit volgt dus bijvoorbeeld dat minder ernstige onrechtmatigheden niet per se tot bewijsuitsluiting hoeven te leiden. De rechter is vrij om te bepalen of, en zo ja, welke sanctie hij in een concreet geval passend acht.5 De wet geeft hem daarbij slechts enkele aanknopingspunten ter afweging, zoals het belang van het geschonden voorschrift, de ernst van de schending en het daardoor berokkende nadeel.6 De onrechtmatige verkrijging is op zichzelf niet doorslaggevend. Waar het om gaat, is of het vervolgens gebruiken van het onrechtmatig verkregen materiaal zou betekenen dat (bijvoorbeeld) de goede procesorde wordt geschonden.7