2.4.1 Inleiding

De botsing tussen de arbeids- en vermogensrechtelijke visie werkt door in het doel van de postcontractuele rechtsverhouding. Naar mijn mening is het doel het faciliteren van enerzijds zorgvuldigheidsverbintenissen en anderzijds zorg- en beloningsverbintenissen.

Tot de eerste categorie reken ik verbintenissen waaruit een zekere wijze van zorgvuldig handelen voortvloeit, zoals een geheimhoudings-, intellectuele eigendoms- of concurrentiebeding. Deze bedingen strekken doorgaans tot bevoordeling van de positie van de ex-werkgever, maar zij kunnen ook bevoordeling van de ex-werknemer beogen; denk bij dit laatste bijvoorbeeld aan de wijze waarop een ex-werkgever zich tegenover toekomstige werkgevers uitlaat over de ex-werknemer. Het kan ook wederzijds zijn, zoals nawerking van artikel 7:611 BW (zie nader paragraaf 2.4.4). In het verlengde van zorgvuldig handelen, of wellicht beter gezegd: als bijzondere uitdrukking van zorgvuldig handelen, ligt het daadwerkelijk zorgen voor de ander door middel van een voorziening voor een zekere mate van levensonderhoud na het einde van de arbeidsovereenkomst. Een dergelijke zorgverbintenis werkt slechts één kant op; de ex-werkgever zorgt voor de ex-werknemer. Tot de zorg- en beloningsverbintenissen behoren in hoofdzaak de ‘postcontractuele arbeidsvoorwaarden’, waarmee ik doel op arbeidsvoorwaarden waar de ex-werknemer aanspraak op behoudt, ondanks het einde van de arbeidsovereenkomst. Dergelijke postcontractuele arbeidsvoorwaarden kunnen verbintenissen zijn uit hoofde van de geëindigde arbeidsovereenkomst, variërend van optieregelingen tot uitgestelde bonussen, en van kortingen op producten uit eigen bedrijf tot WW-suppleties. Er kan ook sprake zijn van voortdurende overeenkomsten, zoals de pensioenovereenkomst (het postcontractuele karakter hiervan is dat het voortbestaat na de arbeidsovereenkomst). Bij sommige van dit soort arbeidsvoorwaarden staat een zorgelement centraal, maar dikwijls is er enkel een beloningselement te ontdekken.