5.3.1.4 Aanvullende maatregelen

144.Gelijke verdeling zeggenschap. De Ondernemingskamer neemt in de procedures waarin de aandelen gelijk zijn verdeeld ook maatregelen om de blokkade in de besluitvorming in de AVA op te heffen. Zo worden in een aantal beschikkingen waarin het volledige bestuur wordt vervangen onder tijdelijke aanstelling van een buitenstaander tot bestuurder (zie paragraaf 5.3.1.1) de bestaande statutaire regelingen aldus aangevuld dat de AVA wordt voorgezeten door deze bestuurder, die een beslissende stem heeft in geval de stemmen van de aandeelhouders staken.1 In enkele 50%-impassezaken waarin slechts één van de bestuurders wordt geschorst of ontslagen (vergelijk paragraaf 5.3.1.2), tracht de Ondernemingskamer blokkades in de besluitvorming in deAVA te voorkomen door aan de tijdelijk benoemde commissarissen een doorslaggevende stem toe te kennen in de AVA in geval hierin de stemmen staken.2

In andere 50%-impasseprocedures kiest de Ondernemingskamer voor een rigoureuzere oplossing. Zij ontneemt beide aandeelhouders respectievelijk één van hen het stemrecht op de aandelen, door hen (hem) te veroordelen deze aandelen ten titel van beheer over te dragen aan een buitenstaander3 dan wel de door de Ondernemingskamer benoemde bestuurder4 of commissaris.5 De beschikking Inzake Pondac Products vormt hiervan een opmerkelijk voorbeeld. De 50%-aan-deelhoudster die als bestuurster wordt ontslagen omdat de vennootschap er bij is gebaat (alleen) door de ander te worden voortgezet6, wordt veroordeeld haar aandelen voor de duur van drie jaar ten titel van beheer over te dragen aan een buitenstaander, aan wie eveneens een doorslaggevende stem toekomt in geval de stemmen in de AVA staken.7 Speciale aandacht verdient eveneens de beschikking inzake Dyna Music Systems.8 De beide 50%-aandeelhouders – [U] en [B] – worden veroordeeld, vooralsnog voor de periode van twee jaar, hun aandelen ten titel van beheer over te dragen aan een onafhankelijke, door de Ondernemingskamer te benoemen, persoon. Deze zal het, mede ter bescherming van de belangen van [U], in het kader van het uitoefenen van het stemrecht in de AVA mede tot zijn taak moeten rekenen toe te zien op het door [B] als bestuurder te voeren beleid. Met het oog daarop wordt eveneens een wijziging doorgevoerd in de statuten: art. 16, waarin is bepaald dat de AVA bepaalde, duidelijk omschreven besluiten van het bestuur aan haar voorafgaande goedkeuring kan onderwerpen, wordt aldus aangevuld, dat het bestuur in ieder geval de voorafgaande goedkeuring van de AVA behoeft voor alle besluiten inzake (rechts)handelingen van meer dan € 50 000 en (rechts)handelingen waarbij het bestuur (rechtstreeks of middellijk) overeenkomsten aangaat met of (rechts)handelingen verricht met of namens [B] of een (direct of indirect) aan haar gelieerde partij waaruit, direct of indirect, verplichtingen (kunnen) voortvloeien voor de vennootschap.

145.Ongelijke verdeling zeggenschap. In de zaken waarin de zeggenschap in de AVA niet gelijk is verdeeld, maakt de Ondernemingskamer eveneens gebruik van de haar in 1989 toegekende bevoegdheid de overdracht ten titel van beheer te bevelen van enkele of alle aandelen. Reden hiervoor is dat de noodzakelijke besluiten genomen moeten kunnen worden9, dat voorkomen moet worden dat bestuursbesluiten kunnen worden geblokkeerd10 of dat de overwegende zeggenschap van een van de aandeelhouders moet worden geneutraliseerd.11 In de beschikking in-zake Assbel kiest de Ondernemingskamer voor een andere benadering. Omdat het onaannemelijk is dat de problemen tussen de aandeelhouders tot een oplossing kunnen worden gebracht indien zij zelf nog langer de verschillende bevoegdheden uitoefenen, benoemt zij tijdelijk een commissaris die een aantal kernbevoegdheden van de houders van gewone aandelen (waaronder die tot vaststelling van de jaarrekening en bestemming van de winst) en prioriteitsaandelen (waaronder die om een voorstel tot verdeling van de winst te doen) zal uitoefenen voor de duur van zijn aanstelling (art. 2: 356 sub d BW).12 Bijzondere aandacht verdienen voorts de beschikkingen betreffende Hoffmann Beheer en Dolphin Watercompany. In het bovenstaande13 is vermeld dat het belang van Dolphin Watercompany ‘bepaaldelijk wordt gediend’ door het aanblijven van [D] en het ontslag van [W] als bestuurder van de vennootschap. Omdat het aannemelijk is dat de stemverhouding in de AVA een adequate besluitvorming door het bestuur belemmert – de statuten schrijven voor dat een groot aantal bestuursbesluiten de goedkeuring behoeft van de AVA met een meerderheid van tweederde van de daar uitgebrachte stemmen – beveelt de Ondernemingskamer tevens de overdracht voor een jaar ten titel van beheer van de aandelen van [W] aan een onafhankelijke derde.14 Blijkens de beschikking inzake Hoffmann Beheer brengt het belang van deze vennootschap (en haar dochtermaatschappij) mee dat [Jr] met de leiding wordt belast. Teneinde de continuïteit te waarborgen wordt [Sr], die als bestuurder van beide vennootschappen wordt ontslagen, veroordeeld zijn aandelen voor de duur van twee jaar ten titel van beheer over te dragen aan de door de Ondernemingskamer te benoemen commissaris.15