6.10 Conclusie

Na de toepassing van de vrijstellingsregeling in diverse praktijksituaties te hebben bestudeerd, kan een duidelijke conclusie worden getrokken. De toepassing van de groepsvrijstellingsregeling leidt in veel praktijksituaties tot onbevredigende uitkomsten. De gevolgen van de groepsvrijstelling zijn niet altijd duidelijk en dat leidt tot juridische geschillen.

Hoewel niet alle problemen rondom de groepsvrijstelling zijn terug te voeren op de hoofdelijke aansprakelijkheid, is de hoofdelijke aansprakelijkheid wel de oorzaak die bij een groot aantal onduidelijkheden terugkomt. Dat de hoofdelijke aansprakelijkheid van de rechtspersoon die de 403-verklaring heeft afgegeven de oorzaak is van de problemen rondom de groepsvrijstellingsregeling van artikel 2:403 BW, wordt door de bevindingen in dit hoofdstuk grotendeels bevestigd.

De meeste onduidelijkheden blijken te worden veroorzaakt doordat er twee zelfstandige vorderingsrechten zijn. De oorzaak daarvan is dat de regels van hoofdelijke aansprakelijkheid onverkort worden toegepast op de aansprakelijkheid die voortvloeit uit een 403-verklaring.

De hoofdelijke aansprakelijkheid leidt tot problemen omdat de hoofdelijke aansprakelijkheid leidt tot het bestaan van meerdere zelfstandige vorderingsrechten. Het ontstaan van deze vorderingsrechten brengt namelijk met zich dat sprake is van de zogenaamde overblijvende aansprakelijkheid. De mogelijkheid om die te kunnen beëindigen, opent in splitsingssituaties de mogelijkheid tot misbruik. Waar een reguliere garantstelling of borgstelling gekoppeld kan zijn aan een vordering die simpelweg volgens de splitsingsregeling kan worden toebedeeld, lijkt de 403-zekerheid in sommige situaties – naar ik aanneem onbedoeld – tussen wal en schip te vallen.