II.4.3.6.3 Alternatieve verbintenis

Anders dan bij de facultatieve verbintenis is voor de alternatieve verbintenis wel een keuze vereist. Er is hier met andere woorden geen sprake van ‘in de plaats van’. Van meet af aan staat nog niet vast welke van meer bepaalde prestaties door de schuldenaar dient te worden verricht.

De alternatieve verbintenis verplicht de schuldenaar tot het verrichten van één prestatie. Deze te verrichten prestatie dient door de schuldenaar, de schuldeiser, een derde of meer personen tezamen1gekozen te worden uit twee of meer verschillende prestaties (art. 6:17 lid 1 BW). Door het verrichten van de gekozen prestatie is aan de verbintenis voldaan. De keuze heeft een eenzijdig karakter: aanvaarding door de andere partij is voor haar bindende kracht niet vereist. Voorts is de keuze onherroepelijk.2

De alternatieve verbintenis is geen voorwaardelijke verbintenis. Onzeker is enkel wat gepresteerd moet worden (de inhoud van de verbintenis) en niet of gepresteerd dient te worden (de werking van de verbintenis; hierover deel III van dit onderzoek).3

Voorbeelden zijn het diner voor bepaalde prijs met keuze uit verschillende gerechten, de keuze tussen betaling ineens of in gedeelten en de overeenkomst waarbij de verkoper bedongen heeft de verkochte auto van een bepaald merk en type te zijner keus in de kleur grijs of zwart te leveren.4 Maar mijns inziens bijvoorbeeld ook het legaat aan een persoon die uit de boedel een schilderij (bepaalbaar)5 zal mogen kiezen. Of het legaat waarbij de legataris mag kiezen tussen een bepaalde kast en een in de uiterste wil bepaalde geldsom.6

In afdeling 6.1.4 BW worden enkele bepalingen voor alternatieve verbintenissen gegeven.7