Executele (Publicaties vanwege het Centrum voor Notarieel recht) 2007/V.H.3:V.H.3. Vangnet-afwikkelingsbewind

Executele (Publicaties vanwege het Centrum voor Notarieel recht) 2007/V.H.3

V.H.3. Vangnet-afwikkelingsbewind

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Indien men de korte termijn van art. 4:18 BW niet als probleem ervaart en men zich in de praktijk laat leiden door de goederenrechtelijke kracht van de 'echte' wettelijke verdeling die nu eenmaal met zich brengt dat er geen leveringshandelingen meer plaats hoeven te vinden, is het toch aan te raden om daarnaast1 nog met een afwikkelingsbewindte werken. Dit heeft te maken met de onverdeeldheid die ontstaat na een ongedaanmaking. Na de onge-daanmaking is de langstlevende echtgenoot immers overgeleverd aan de kinderen. Zij is slechts een van de deelgenoten. Een notaris zal dan ook niet snel een langstlevende echtgenoot laten ongedaanmaken, zonder dat de langstlevende echtgenoot beschikt over een onherroepelijke volmacht van de kinderen om 'wederom' te verdelen als ware er een wettelijke verdeling dan wel dat de (wijze van) verdeling meteen wordt vastgelegd. Ik hoefde notariele practicus niet uit te leggen welk kunst- en vliegwerk onder omstandigheden nodig is om dit binnen drie maanden na het overlijden rond te krijgen. Wat is nog mooier als er al een afwikkelingsbewind ten behoeve van de langstlevende in de uiterste wilsbeschikking is opgenomen met 'moeder' als afwikkelingsbewindvoerder. De langstlevende houdt op deze wijze ook na de ongedaan-ma-king 'grip' op de verdeling van het nalatenschapsvermogen.

Een voorbeeldhiervan vindt men in de Van Mourik c.s. KNB Modellen-klapper, Cursus Nieuw Erfrecht deel V, nr. 115. Hier wordt de wettelijke verdeling als leidraad gebruikt. Een stapje verder gaat het Notarieel Juridisch Bureau van de KNB in het model 'Testament wettelijke verdeling'2 alwaar het afwikkelingsbewindals volgt geformuleerdis:

Indien mijn echtgenote de wettelijke verdeling ongedaan maakt, beschik als volgt:

1. Ik stel een bewind in over de erfdelen van mijn afstammelingen en benoem mijn echtgenote tot bewindvoerster. Dit bewind wordt ingesteld in het belang van alle betrokkenen om te komen tot een goede afwikkeling van de nalatenschap. Mijn echtgenote is daarom bevoegd om de nalatenschap naar eigen inzicht te verdelen.(... )

Hier wordt aan de afwikkelingsbewindvoerder geen draaiboek voor de verdeling meegegeven. Hij kan immers de nalatenschap 'naar eigen inzicht' verdelen. Dit is een typisch voorbeeldvan een regeling voor een erflater die aan zijn erfgenamen geen verplichtingen wil opleggen, maar de afwikkelingsbewindvoerder zoveel mogelijk bevoegdheden en daarmee 'vrijheid' van handelen wil geven. Een wenselijke beperking die men nog zou kunnen aanbrengen, is bijvoorbeeld dat aan de afstammelingen slechts goederen toebedeeld kunnen worden met hun toestemming.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.