HR, 26-06-2020, nr. 19/03226

[X] is van oudsher een familiebedrijf en drijft een internationale handel in groenten en fruit. [X] handelt onder andere in knoflook. Eén van de soorten knoflook waarin zij handelt is bijvoorbeeld knoflook van Chinese variëteit, die wereldwijd wordt geteeld. Die variëteit wordt zowel in China als daarbuiten geteeld, waaronder bijvoorbeeld in Rusland en Turkije. Als gesproken wordt van knoflook van Russische c.q. Turkse oorsprong, houdt dit in dit geval in dat er een Chinees knoflookzaadje genomen wordt dat vervolgens in bijvoorbeeld Rusland of Turkije wordt geplant. In een dergelijk geval wordt (dus) gesproken van knoflook van Russische c.q. Turkse oorsprong. [X] heeft gehandeld in knoflook van Chinese variëteit, dus knoflook van Russische oorsprong waarbij gebruik is gemaakt van de ‘Chinese variëteit-knoflook’.3.

In de periode van 18 december 2002 tot 1 december 20034. heeft zowel [bedrijf II B.V.], op eigen naam en voor eigen rekening van [X], als [X] zelf op eigen naam en voor eigen rekening diverse zogenaamde IM-4 aangiften gedaan voor het in het vrije verkeer brengen van verse knoflookbollen. In voornoemde aangiften stond als land van oorsprong Rusland vermeld.5. In totaal zijn er twaalf aangiften gedaan, maar slechts 11 aangiften hebben tot de jegens [X] opgelegde uitnodigingen tot betaling (in het navolgende aangeduid als UTB('s) geleid.6. [X] kocht deze Russische knoflook van [persoon C] van [bedrijf GG].

Eveneens heeft [bedrijf JJ] op eigen naam en voor eigen rekening in opdracht van [X] aangiften gedaan, te weten in de periode 11 maart 2005 tot en met 13 april 2005, op welke aangiften als oorsprongsland Turkije stond vermeld.7.

Door de Douane is alle knoflook zonder problemen toegelaten. 8. Bij een aantal aangiften heeft de Douane de verpakking van de goederen gecontroleerd met het oog op vaststelling van de herkomst van de knoflook. De douane heeft eveneens een monster genomen van de ingevoerde knoflook, zowel van de Russische als van de Turkse knoflook.9. Het monster bestond uit één carton met 10 kilogram knoflook.10.

In 2005 en 2006 heeft de Inspecteur rauwelijks een viertal uitnodigingen tot betaling jegens [X] opgelegd terzake beweerdelijk in 2002 en 2003 foutief aangegeven bovengenoemde knoflook. Deze UTB's die op 16 december 2005, 1 maart 2006 en 2 maart 2006 zijn opgelegd, hadden een totaal beloop van € 1.224.811,30. 11. Drie van de vier uitnodigingen tot betaling waren opgelegd omdat in de invoeraangiften stond vermeld dat de knoflook van Russische oorsprong was. De Inspecteur stelde zich — zonder ook maar enige {laboratorium)analyse of grondig onderzoek van / op het genomen monster uitgevoerd te hebben12. — op het standpunt dat er vermoedelijk sprake zou zijn van knoflook van Chinese oorsprong. De laatste (vierde) uitnodiging tot betaling werd opgelegd omdat in de invoeraangifte stond vermeld dat de knoflook van Turkse oorsprong was, maar de Inspecteur stelde zich ook terzake die knoflook op het standpunt dat vermoedelijk sprake was van knoflook met Chinese oorsprong, opnieuw zonder ook maar enige (laboratorium)a nalyse van het genomen monster te hebben uitgevoerd. Het invoertarief dat gold voor China, werd nageheven middels een viertal uitnodigingen tot betalingen.13.

[X] werd rauwelijks geconfronteerd met deze UTB's, welke UTB's door de Inspect eur werden opgelegd naar aanleiding van louter14. het overzichtsproces-verbaal dat door de FIOD is opgesteld als uitkomst van een door de FIOD uitgevoerd strafrechtelijk opsporingsonderzoek.15. De Inspecteur stelde zich (dus) op het standpunt dat de knoflo ok niet van Russische oorsprong zou zijn, maar vermoedelijk van Chinese oorsprong zou zijn. Daarnaast stelde de Inspecteur zich op het standpunt dat — hetgeen vereist is voor het opleggen van enkele UTB's in kwestie — [X] wetenschap van die foutieve oorsprong had. [X] merkt volledigheidshalve op dat gezien het procesverloop van onderhavige zaak en de reeds vaststaande oordelen die onder meer door Uw Raad zijn gegeven, enkel de UTB's terzake de ‘Russische knoflook’ nog terzake doen.16.

Waar het gebruikelijk is dat een belanghebbende voorafgaand aan het doen opleggen van een UTB wordt gehoord zodat de belanghebbende in kwestie zijn zienswijze over dit voornemen kenbaar kan maken, is [X] nimmer gehoord over het voornemen van de Inspecteur om UTB's met een beloop van meer dan € 1 miljoen op te leggen, hetgeen vaststaat.

[X] schetst kort het procedureverloop, zodat het voor Uw Raad volledig helder is hoe het komt dat deze procedure na zoveel jaren nog altijd niet is geëindigd.

[X] heeft tegen alle opgelegde UTB's bezwaar aangetekend.17. Tijdens deze ‘bezwaarfase’, waarbij geen enkele aandacht is besteed aan [X], is [X] eveneens nimmer gehoord.18.

[X] hoorde niets. Als gevolg van het uitblijven van een beslissing op bezwaar heeft [X] beroep bij de Rechtbank aangetekend. Daarna ontving [X] ineens een uitspraak op bezwaar, te weten op 23 februari 2010, vier (!) jaar nadat er bezwaar was aangetekend. In bezwaar werd geoordeeld dat de UTB's in stand werden gelaten.

Ondanks de stelling van [X] dat het (Unierechtelijke) beginsel van de eerbiediging van de rechten van de verdediging duidelijk was geschonden nu [X] nimmer gehoord was, welke stelling door de Rechtbank is gevolgd19.. heeft de Rechtbank in beroep bij uitspraak van 24 februari 2012 de UTB's toch in stand gelaten. [X] zou namelijk — ondanks het vaststaande gegeven dat zij nimmer is gehoord, ook niet in de bezwaarfase — niet zijn benadeeld door de (opmerkelijke) gang van zaken.

De Rechtbank oordeelde eveneens dat [persoon A] sr. wetenschap had van de beweerdelijk foutieve oorsprong in die zin dat [persoon A] sr. wel wist, althans redelijkerwijze had moeten weten, dat de aan de aangevers verstrekte gegevens verkeerd waren, hetgeen toegerekend zou kunnen worden aan [X].

[X] kon zich niet met de uitspraak van de Rechtbank verenigen en ging in hoger beroep. Het Hof heeft in dit hoger beroep een uitspraak gewezen, welke uitspraak gedeeltelijk is gecasseerd door Uw Raad middels Uw arrest van 24 november 2017.20.

Dit hoger beroep zag met name op de eerbiediging van de rechten van de verdediging van [X] en de wetenschap van [X] terzake de beweerdelijk foutieve oorsprong. Het Hof oordeelde kort samengevat (onder meer) dat er onvoldoende recht is gedaan aan het beginsel van de eerbiediging van de rechten van de verdediging, aangezien louter [persoon A] sr. gehoord is gedurende het strafrechtelijk onderzoek, hetgeen onvoldoende is, en dus [X] onvoldoende in staat is gesteld naar behoren en daadwerkelijk haar standpunt kenbaar te maken.21.

Echter, het Hof oordeelde dat uiteindelijk tóch geen sprake zou zijn van schending van het voornoemde Unierechtelijke beginsel, aangezien de Leidraad Invordering 1990 voldoende adequate waarborg zou bieden voor de opschorting van de uitvoering van de UTB's en dat daadwerkelijk uitstel voor betaling zou zijn verleend.

Het Hof oordeelde eveneens dat sprake zou zijn van wetenschap bij [persoon A] sr. (en aldus Hof daarmee [X]) van de beweerdelijk foutieve oorsprong.

In dit hoger beroep is eveneens de monstername van de douane naar voren gekomen, nu [X] om teruggave van de ter beschikking van de douane staande monsters verzocht heeft om onderzoek te kunnen verrichten.

Uw Raad casseerde voornoemde uitspraak van het Hof middels Uw arrest d.d. 24 november 2017. Kort gezegd heeft Uw Raad over het cassatiemiddel van [X] terzake de eerbiediging van de rechten van de verdediging van [X] geoordeeld dat dit cassatiemiddel slaagt22., zo ook ten aanzien van het cassatiemiddel van [X] terzake de teruggave van het door de douane genomen monster.23. Uw Raad heeft in voornoemd arrest duidelijke verwijzingsinstructies gegeven, met name in r.o. 2.8 (onderstreping toegevoegd):

Uw Raad heeft dus impliciet een zogenoemde ‘beslisboom’ neergelegd, welke voortvloeit uit de hierboven geciteerde rechtsoverweging alsmede uit rechtsoverwegingen 2.3.2, 2.3.3 en 2.5.3.3, welke beslisboom [X] in randnummer 5.6 van haar schriftelijke conclusie na cassatie en verwijzing heeft opgenomen:

[X] merkt volledigheidshalve op dat r.o. 2.3.2 van het arrest van Uw Raad van groot belang is voor stap (i) uit de beslisboom, nu het oordeel van Uw Raad in voornoemde rechtsoverweging inhoudt dat de Inspecteur omstandigheden moet aanvoeren die in hetindividuele geval rechtvaardigen waarom hij een belanghebbende niet van te voren in de gelegenheid heeft gesteld te worden gehoord over zijn voornemen tot het uitreiken van een uitnodiging tot betaling.

Terzake de wetenschap van [X] waartegen [X] in cassatie ook is opgekomen, heeft Uw Raad kort samengevat geoordeeld dat die cassatieklacht geen behandeling behoeft, hetgeen dus inhoudt dat de verwijzingsrechter niet gebonden is aan de door die klachten bestreden beslissingen, hetgeen kort gezegd inhoudt dat het debat terzake de wetenschap van [X] nog altijd geen gesloten boek was en is.25.

Uw Raad verwees de zaak terug naar (in dit geval logischerwijs) dezelfde douanekamer c.q. hetzelfde Hof ter verdere behandeling. [X] heeft in haar schriftelijke conclusie na cassatie en verwijzing en in haar pleitnota alsmede ter zitting bovengenoemde beslisboom uitvoerig behandeld.

Zo heeft [X] kort samengevat uiteengezet dat er in dit geval géén rechtvaardigings- grond voor het niet doen horen van [X] voorhanden was26. , en indien die er al zou zijn, niet vaststaat dat er in Nederland voldoende waarborgen bestaan. voor opschorting van de tenuitvoerlegging van het bezwarende besluit27.. Naar aanleiding van die constatering heeft [X] uiteengezet dat de procedure een andere afloop zou kunnen hebben gehad indien en voor zover [X] wel gehoord zou zijn.28. Eveneens heeft [X] aangevoerd wat de gevolgen dienen te zijn van het niet in kennis stellen van [X] van het feit dat het genomen monster vernietigd werd.29.

Het Hof heeft louter stap (i), (ii) en (iv) van bovengenoemde beslisboom behandeld, aangezien het Hof (klaarblijkelijk) van oordeel is dat het stap (iii) niet hoeft te behandelen. Het Hof heeft een andere weg dan de door Uw Raad uitgestippelde weg gekozen om tot een eindoordeel te komen, tegen welk eindoordeel [X] in cassatie opnieuw opkomt. Het Hof heeft namelijk — heel kort samengevat en bij de uiteenzetting van de cassatiemiddelen nader uitgewerkt — geoordeeld dat op basis van nieuwe rechtspraak van het Europese Hof van Justitie ná het arrest van Uw Raad kan worden geoordeeld dat er sprake is van een rechtvaardigingsgrond voor het niet doen horen van [X], inhoudende een algemeen belang bij een snelle inning van de douaneschuld, hetgeen dus betekent dat het Hof — in strijd met het arrest van Uw Raad — niet heeft geoordeeld of sprake is van een rechtvaardigingsgrond in dit individuele geval.30. Het Hof heeft terzake de eerder genoemde waarborgen geoordeeld dat de Leidraad een adequate waarborg voor opschorting van de tenuitvoerlegging van de UTB's bood, kort samengevat omdat de mogelijkheid tot het verkrijgen van uitstel voor bedragen aan rechten welke zijn vermeld in een UTB in de Leidraad niet aan enige beperking zou zijn onderworpen.31.

Terzake het monster heeft het Hof kort samengevat geoordeeld dat er een verzuim is van de Inspecteur maar dat dit verzuim geen enkel gevolg heeft. Tot slot heeft het Hof geoordeeld dat sprake is van wetenschap bij [persoon A] sr., welke wetenschap toegerekend kan worden aan [X].

Kort samengevat komt de uitspraak van het Hof er (dus) op neer dat de Inspecteur een veelvoud aan fouten heeft gemaakt door én [X] geenszins gehoord te hebben én het monster zonder [X] daarvan in kennis te stellen te vernietigen. Deze fouten hebben echter — aldus het Hof — geen enkel negatief gevolg voor de Inspecteur. In ieder geval staat vast dat de visie van de Inspecteur — namelijk dat het enige dat hem kan worden verweten is dat hij nalatig is geweest met het doen van de uitspraak op bezwaar, hetgeen de aanleiding is geweest voor het opstarten van de beroepsprocedure32. — bezijden de waarheid is, nu de Inspecteur een veelvoud aan fouten verweten kan worden.

[X] kan zich geenszins verenigen met de uitspraak van het Hof — die onder meer volstrekt (te) kort door de bocht is — en is derhalve genoodzaakt voor een tweede maal cassatie in te stellen. In het navolgende zet [X] haar cassatiemiddelen uiteen.

Ten behoeve van het overzicht voor Uw Raad hanteert [X] bij de uiteenzetting van haar cassatieklacht tegen de rechtsoverwegingen van het Hof de door het Hof gehanteerde volgorde.

Uw Raad heeft in het arrest van 24 november 2017 kort samengevat geoordeeld dat het (verwijzings)Hof moet beoordelen of omstandigheden aanwezig zijn geweest die kunnen rechtvaardigen dat [X] niet voorafgaand aan het uitreiken van de UTB's in de gelegenheid is gesteld te worden gehoord.33. Uw Raad heeft geoordeeld dat daartoe de Inspecteur de omstandigheden dient aan te voeren die in het individuele geva/34. rechtvaardigen waarom hij — in dit geval — [X] niet van te voren in de gelegenheid heeft gesteld te worden gehoord over het voornemen tot het uitreiken van een UTB. Uw Raad heeft in dat kader nog geoordeeld dat een zodanige rechtvaardiging niet kan zijn dat er uitstel van betaling verleend zal worden.35.

Het Hof heeft het oordeel met betrekking tot een eventueel voorhanden rechtvaardigingsgrond neergelegd in r.o. 6.8 en 6.9. Met een verwijzing naar het Prequ' ltalia arrest van 20 december 2017 en een aantal overwegingen zoals in dat arrest weergegeven, heeft het Hof in r.o. 6.9 geoordeeld:

Waarna het Hof in r.o 6.10 en 6.11 — wederom36. — heeft geoordeeld dat de Leidraad invordering 1990 een adequate waarborg bood voor opschorting van de tenuitvoerlegging van de UTB's.

Het voorafgaande zou — aldus het Hof in r.o. 6.12 — rechtvaardigen dat de Inspecteur in het onderhavige geval [X] niet voorafgaand aan het uitreiken van de UTB's in de gelegenheid heeft gesteld te worden gehoord. Derhalve zou niet beoordeeld hoeven te worden of het besluitvormingsproces van de Inspecteur een andere afloop zou kunnen hebben gehad indien en voor zover [X] wel gehoord zou zijn.37.

Het oordeel van het Hof terzake de rechtvaardigingsgrond van de Inspecteur voor het niet doen horen van [X] getuigt van een onjuiste rechtsopvatting, althans is (volstrekt) onbegrijpelijk. Dit heeft eveneens te gelden voor het oordeel van het Hof dat de Leidraad een voldoende adequate waarborg bood voor opschorting van de tenuitvoerlegging van de UTB's. [X] gaat eerst in op de rechtvaardigingsgrond.

Uw Raad heeft geoordeeld dat indien en voor zover het Hof zou oordelen dat de Inspecteur een rechtvaardigingsgrond had voor het niet doen horen van [X], het Hof eveneens dient te oordelen over de vraag of er voldoende waarborgen bestaan voor opschorting van de tenuitvoerlegging van het bezwarende besluit, in dit geval de opgelegde UTB's. Dat het Hof dit moet beoordelen, heeft het Hof erkend in r.o. 6.7.

Het Hof heeft in r.o. 6.9 van de in cassatie bestreden uitspraak die waarborg zo uitgelegd dat dient vast te staan dat de nationale bepalingen ter uitvoering van de in artikel 244, tweede alinea, van het Communautair douanewetboek (hierna ‘CDW’) vastgelegde voorwaarden voor opschorting van de tenuitvoerlegging van (bezwarende) douanebeschikkingen niet eng mogen worden toegepast of uitgelegd.

In r.o. 6.11 heeft het Hof geoordeeld dat de Leidraad Invordering 1990 voldoende adequate waarborg bood, gelet op hetgeen in r.o. 6.10 staat vermeld. In r.o. 6.10 staat kort samengevat vermeld dat de mogelijkheid tot het verkrijgen van uitstel van bedragen van rechten welke zijn vermeld in een uitnodiging tot betaling in de Leidraad niet aan enige beperking is onderworpen.

Het oordeel van het Hof dat de Leidraad voldoende adequate waarborg bood voor opschorting van de tenuitvoerlegging van de UTB's is onjuist dan wel onbegrijpelijk en/of onvoldoende gemotiveerd. Het Hof heeft — terecht — geoordeeld dat de nationale bepalingen ter uitvoerlegging van de in artikel 244, tweede alinea, CDW vastgelegde voorwaarden voor opschorting van de tenuitvoerlegging van bezwarende douanebeschikkingen niet eng mogen worden toegepast of worden uitgelegd.

In Prequ' ltalia heeft het Europese Hof van Justitie geoordeeld dat de nationale bezwaarprocedure de volle werking van het Unierecht dient te waarborgen.53. Dan moet dus — in het bijzonder — gedacht worden aan artikel 244 CDW. [X] verwijst in dat kader ook naar punt 58 en 59 van voornoemd arrest, zoals door het Hof geciteerd in r.o. 6.8. In artikel 244 CDW is het volgende opgenomen:

Deze bepaling is gelijkluidend aan het huidige artikel 45 CDW.

Dit artikel bepaalt (dus) kort gezegd dat een bezwaar- of beroepsprocedure geen opschortende werking heeft en niet in de weg staat aan de onmiddellijke tenuitvoerlegging van de UTB. Betalingsuitstel wordt gegeven als twijfel bestaat over de juistheid van de belastingaanslag of als onherstelbare schade dreigt voor de belanghebbende. Aangezien de verwijzende rechter in Prequ' ltalia niet heeft vastgesteld onder welke voorwaarden betalingsuitstel wordt verleend, heeft het Europese Hof van Justitie in punt 61 van Prequ' ltalia de uitstelvoorwaarden die overeenstemmen met het verdedigingsbeginsel weergegeven. [X] verwijst naar r.o. 6.8 van de in cassatie bestreden uitspraak, waarin punt 61 van Prequ' ltalia integraal is opgenomen.

Het Hof heeft verwezen naar de Leidraad en heeft met die verwijzing (dus) eigenlijk geoordeeld dat die Leidraad overeenstemt met voornoemde voorwaarden. Dit oordeel is onjuist en onvoldoende begrijpelijk mede in samenhang met het voorgaande en navolgende.

Artikel 25 van de Leidraad zegt namelijk niets over de vraag hoe eng dergelijke verzoeken tot uitstel van betaling worden beoordeeld. Artikel 25 houdt eveneens louter in dat er automatisch een uitstel van betaling wordt verleend, hetgeen indirect (dus) betekent dat er geen enkele toets wordt uitgevoerd als bedoeld in artikel 244 CDW, zoals ook door [X] aangevoerd in randnummer 12.3 van haar pleitnota ten behoeve van de zitting die op 22 januari 2019 heeft plaatsgevonden, en het is nu ook juist die toets van artikel 244 CDW die de belangen van de belanghebbende beschermt. Weliswaar wordt er in artikel 244 CDW slechts op twee gronden een uitstel van betaling verleend, maar dit neemt niet weg dat er wel een toets wordt uitgevoerd die belangrijk is voor de beschermingspositie van de belanghebbende. Waar in Nederland automatisch uitstel van betaling verleend wordt, wordt deze toets overgeslagen, waarmee (dus) eveneens de beschermingspositie van de belanghebbende uitgehold wordt, aangezien geenszins bekeken wordt of er gegronde redenen zijn om aan de overeenstemming van die beschikking met de douanewetgeving te twijfelen of dat belanghebbende onherstelbare schade dreigt te lijden.

[X] verwijst in dit kader onder meer naar randnummer 12.3 e.v. van haar pleitnota ten behoeve van de zitting die op 22 januari 2019 bij het Hof heeft plaatsgevonden. Het Hof heeft de stellingen zoals aldaar opgenomen — inhoudende dat er in Nederland onvoldoende (adequate) waarborg geboden wordt voor opschorting van de tenuitvoerlegging van een bezwarend besluit gezien het feit dat er geen toets zoals omschreven in artikel 244 CDW wordt verricht — geenszins gemotiveerd aan de kant geschoven, waardoor het oordeel van het Hof temeer onbegrijpelijk is. Dit temeer nu het oordeel van het Hof terzake de Leidraad volledig overeenstemt met het eerdere door het Hof gegeven oordeel in de ‘eerste’ uitspraak.54.

Indien en voor zover het oordeel van het Hof terzake de Leidraad en de daaruit voortvloeiende voldoende adequate waarborg gevolgd wordt, zou dit betekenen dat wanneer de Inspecteur in een individueel geval een rechtvaardigingsgrond zou hebben, er automatisch voldaan aan de aanvullende voorwaarde dat er sprake moet zijn van een voldoende adequate waarborg voor de opschorting van de tenuitvoerlegging van UTB's, waaraan dus automatisch voldaan is, terwijl er geen toets wordt uitgevoerd zoals beschreven in artikel 244 CDW.

Het oordeel van het Hof kan temeer niet in stand worden gelaten, nu de Leidraad kwalificeert als beleid en niet als een ‘administratieve procedure op grond van de nationale regelgeving’55.. Een dergelijke norm zoals geformuleerd in beleid die per definitie op elk moment kan worden gewijzigd, is reeds daarom niet van dien aard dat het voldoende adequate waarborgen biedt tot aan de eventuele herziening van een UTB.

[X] stelt zich in het licht van het voorgaande al dan niet in samenhang gelezen op het standpunt dat het Hof een onjuist, dan wel onbegrijpelijk c.q. onvoldoende gemotiveerd oordeel heeft gegeven terzake de vraag of de Inspecteur een rechtvaardigingsgrond had voor het niet doen horen van [X]. Eveneens is het oordeel van het Hof dat de Leidraad Invordering 1990 voldoende adequate waarborg bood voor opschorting van de tenuitvoerlegging van de UTB's onjuist, dan wel onbegrijpelijk c.q. onvoldoende gemotiveerd.

Voor zover Uw Raad het met beide stellingen eens is dan wel met één daarvan, heeft dit tot gevolg dat het Hof eveneens een onjuist, dan wel onbegrijpelijk c.q. onvoldoende gemotiveerd oordeel heeft gegeven terzake de vraag of in casu afbreuk is gedaan aan de eerbiediging van de rechten van de verdediging van [X] en over de vraag of het besluitvormingsproces bij het wel doen horen van [X] een andere afloop zou kunnen hebben gehad, nu het Hof in r.o. 6.13 geoordeeld heeft dat er geen afbreuk is gedaan aan het verdedigingsbeginsel en het Hof in r.o. 6.13 louter heeft geoordeeld dat de ‘zou kunnen hebben gehad’-toets niet uitgevoerd hoeft te worden, nu er (dus) sprake zou zijn van een rechtvaardigingsgrond en de Leidraad voldoende adequate waarborg bood voor opschorting van de tenuitvoerlegging van de UTB's.

Nogmaals merkt [X] op dat indien en voor zover het oordeel van het Hof gevolgd zou worden, het verdedigingsbeginsel volledig wordt uitgehold.56. Immers, indien en voor zover de visie van het Hof gevolgd zou worden, zou er nimmer een uitwisseling van standpunten hoeven plaats te vinden voorafgaand aan de oplegging van UTB's. En dit is nu juist hetgeen de Rechtbank de Inspecteur heeft verweten.57. Indien en voor zover de visie van het Hof gevolgd zou worden, betekent dit (dus) dat de belanghebbende — in dit geval [X] — de gelegenheid ontnomen wordt voor het aanvoeren van bepaalde feiten die het bestuursorgaan aan zijn besluit niet ten grondslag heeft gelegd, althans niet in aanmerking heeft genomen, dan wel — zie punt 38 van het arrest Kamino — met het oog op het corrigeren van (kennelijke) vergissingen of het aanvoeren van individuele omstandigheden die ervoor pleiten dat het besluit wordt genomen, niet wordt genomen of dat in een bepaalde zin wordt besloten.58.

Er zou geen sprake mogen zijn van het (nagenoeg) onmogelijk maken van een beginsel in brede zin. Het verdedigingsbeginsel strekt er immers nu juist toe de Inspecteur in staat te stellen kennis te nemen van alle relevante omstandigheden en een belanghebbende in staat te stellen vergissingen te corrigeren of omstandigheden aan te voeren als verweer tegen, of ter wijziging van, het bezwarende besluit, beide tijdens (en niet na) de totstandkoming van dit besluit.59. Vrij vertaald betekent dit dat beperkingen op grond van individuele feiten en omstandigheden kunnen zijn gerechtvaardigd en categoriale uitsluitingen in principe niet, hetgeen het Hof klaarblijkelijk wel veronderstelt nu er — aldus het Hof — bij douanebeschikkingen altijd een rechtvaardigingsgrond voorhanden zou zijn.60.

Indien en voor zover de visie van het Hof zou worden gevolgd, houdt dit indirect in dat bij een douanebeschikking in Nederland het fundamentele recht nimmer in acht hoeft te worden genomen, waardoor de rechten van de belanghebbende in de kern worden aangetast. Dat is het tegendeel van de door het Europese Hof van Justitie en Uw Raad ingezette lijn, inhoudende dat de rechten van verdediging als fundamentele rechten in acht genomen moeten worden en slechts bij hoge uitzondering, te weten als het algemene belang dat in hetspecifieke geval rechtvaardigt, kunnen worden gepasseerd en dan nog op een zodanige wijze dat de rechten niet in de kern worden aangetast.61.

Indien en voor zover dit cassatiemiddel al dan niet gedeeltelijk slaagt, wenst [X] Uw Raad te verzoeken de zaak op dit punt waar mogelijk zelf af te doen. Indien en voor zover Uw Raad van oordeel zou zijn dat er — inderdaad — sprake dient te zijn van een rechtvaardigingsgrond in het individuele geval, wenst [X] dat Uw Raad (zelf) beoordeelt of er sprake was een rechtvaardigingsgrond in dit individuele geval. De Inspecteur heeft slechts twee rechtvaardigingsgronden voor het niet doen horen van [X] aangevoerd. Zo heeft de Inspecteur de dreigende verjaring van de douaneschulden als mogelijke rechtvaardigingsgrond aangevoerd, waarvan Uw Raad heeft geoordeeld dat deze eventuele dreigende verjaring niet aan de Inspecteur toe te rekenen mag zijn62., en heeft de Inspecteur ten onrechte en ten onrechte anticiperend gesteld dat [X] mogelijk zou trachten de feiten en vastlegging daarvan te wijzigen of te doen verdwijnen indien en voor zover [X] voorafgaand aan het uitreiken van de UTB's gehoord zou zijn.63.

In hoofdstuk 11 van haar pleitnota ten behoeve van de zitting die op 22 januari 2019 bij het Hof heeft plaatsgevonden, in het bijzonder in randnummers 11.7 en verder welke overwegingen als hier herhaald en ingelast worden beschouwd, heeft [X] reeds uitvoerig uiteengezet dat de dreigende verjaring van de douaneschulden geen rechtvaardigingsgrond kan zijn, omdat er gewoonweg geen dreigende verjaring speelde.

Ook heeft [X] ter zitting aangevoerd dat de tweede rechtvaardigingsgrond zoals aangevoerd door de Inspecteur — welke rechtvaardigingsgrond overigens op de zitting die op 22 januari 2019 heeft plaatsgevonden pas werd aangevoerd — dat deze rechtvaardigingsgrond volstrekt bezijden de waarheid is. De Inspecteur heeft gesteld dat [X] mogelijk zou trachten de feiten en vastlegging daarvan te wijzigen of te doen verdwijnen, maar vergeet daarbij te vermelden dat [X] dat niet kon doen. Immers, er had reeds op 17 mei 2005 een inval plaatsgevonden bij [X] waarbij alle op de knoflook betrekking hebbende documenten in beslag waren genomen, welke documenten zijn gebruikt voor het opstellen van het overzichtsproces-verbaal, zijnde het proces-verbaal dat de grondslag vormde voor het uitreiken van de UTB's.64. [X] kon dus de ‘feiten’ en de vastlegging daarvan niet wijzigen of doen verdwijnen, aangezien de stukken reeds in beslag genomen waren.65. [X] merkt volledigheidshalve in dit kader op dat bovendien de FIOD de volgende dag teruggekomen is omdat er twee klappers over de Turkse knoflook door de FIOD vergeten zouden zijn. Daar is door [X], ofschoon zij dat al geconstateerd had, ook niets mee gedaan in negatieve zin.66. Dit feit duidt dus veeleer op zuiver dan onzuiver gedrag bij [X].

Indien en voor zover het mogelijk zou zijn verzoekt [X] Uw Raad om de zaak op het gebied van het eventueel voorhanden zijn van een rechtvaardigingsgrond zelf af te doen, aangezien [X] — indien en voor zover Uw Raad zou oordelen dat het Hof dient te beoordelen of er een rechtvaardigingsgrond voorhanden was in het individuele geval — een derde cassatieberoep terzake wenst te voorkomen. Ditzelfde geldt voor de cassatieklacht terzake het oordeel van het Hof inhoudende dat sprake is van een voldoende adequate waarborg voor opschorting van de tenuitvoerlegging van de UTB's.

Indien en voor zover Uw Raad zou oordelen dat het (verwijzings)Hof dient te toetsen of het besluitvormingsproces een andere afloop zou kunnen hebben gehad, merkt [X] volledigheidshalve op dat vooraf (ook / eerst) aandacht dient te worden besteed aan de vraag of [X] haar rechten in dat geval wel effectief ten uitvoer had kunnen leggen.67. Daarover heeft het Hof geen oordeel gegeven.68. [X] heeft zich op het standpunt gesteld dat zij geenszins effectief haar rechten ten uitvoer had kunnen leggen indien en voor zover zij wel gehoord zou zijn. [X] heeft eveneens gesteld dat enkel dit aspect reeds dient te leiden tot een vernietiging van de UTB's69., aangezien [X] haar fundamentele verdedigingsrechten óók bij geen schending van het Unierechtelijke beginsel niet effectief zou hebben kunnen uitvoeren.70. Indien en voor zover Uw Raad daartoe bevoegd is, verzoekt [X] Uw Raad bij het gegrond verklaren van de cassatieklachten de zaak ook op dit punt reeds zelf af te doen en de vernietiging van de UTB's uit te spreken.

Indien en voor zover Uw Raad van oordeel zou zijn dat niet Uw Raad is die hierover een oordeel dient te geven (maar het Hof) én het Hof van oordeel zou zijn dat [X] haar rechten wel effectief ten uitvoer had kunnen leggen indien en voor zover zij gehoord zou zijn,. dan dient onder meer beoordeeld te worden of [X] had kunnen aanvoeren dat de Inspecteur de door de Inspecteur aangevoerde ‘feiten’ ook op een andere wijze had kunnen waarderen en interpreteren en zodoende niet tot het besluit had kunnen komen en dient in aanvulling daarop eveneens bekeken te worden of er verweermogelijkheden in de vorm van juridische stellingen dan wel (nieuwe) bewijsmiddelen voorhanden zijn, waarvan niet is uitgesloten dat deze een andere afloop konden bewerkstellingen.71. Immers, wanneer dit het geval is, zou het besluitvormingsproces een andere afloop kunnen hebben gehad.

In r.o. 6.14 tot en met 6.17 heeft het Hof een oordeel gegeven over de vraag of er sprake is van een verzuim aan de kant van de Inspecteur terzake de monstername en de vernieti ging van het monster, en heeft het een oordeel gegeven over de vraag of dit eventuele verzuim gevolgen heeft.

Het Hof heeft kort samengevat — terecht — geoordeeld dat sprake is van een verzuim aan de kant van de Inspecteur, nu de Inspecteur het genomen monster zonder enige kennisgeving jegens [X] daarvan vernietigd heeft. De Inspecteur had [X] in kennis hebben moeten stellen van het gegeven dat de Inspecteur het — klaarblijkelijk — niet langer nodig vond het genomen monster te bewaren en de Inspecteur had [X] de gelegenheid moeten bieden het monster terug te vragen alvorens (ambtshalve) tot vernietiging van het monster over te gaan. Aangezien de Inspecteur dat niet gedaan heeft, is dat verzuim — aldus door Hof terecht geoordeeld — de Inspecteur toe te rekenen.

Uw Raad heeft geoordeeld dat het Hof in een dergelijk geval moe(s)t oordelen of dit verzuim dan ook gevolgen heeft. Het Hof had bij zijn beoordeling omtrent de bewijslevering van de oorsprong van de knoflook namelijk niet het belang dat belanghebbende (mogelijk) heeft bij teruggave van het monster in het midden mogen laten.72. Kort samengevat heeft het Hof geoordeeld dat aan het verzuim van de Inspecteur geen gevolgen hoeven te worden verbonden en wel op grond van het navolgende.

Het Hof heeft in r.o. 6.17 geoordeeld dat [X] het monster pas zou hebben teruggevraagd in hoger beroep, te weten bij repliek van 14 juni 2013, en het Hof het niet aannemelijk zou achten dat van bederfelijke waar, zoals knoflook, na een dergelijk tijdsverloop nog een bruikbaar monster over is, zodat [X] in zoverre — aldus het Hof — geen onderzoeksmogelijkheden zouden zijn ontnomen door het niet ter beschikking stellen van het in 2003 genomen monster.

Het Hof heeft in r.o. 6.17 eveneens geoordeeld dat [X] ter zitting in hoger beroep zou hebben gesteld dat het tijdverloop van tien jaar niet aan het uitvoeren van een metaalsporenonderzoek in de weg staat, omdat het onderzoek dat zij had willen laten uitvoeren zich richt op de grondresten op de knoflookbol en deze grondresten ook na 10 jaar nog aanwezig zullen zijn. Het Hof heeft deze stelling verworpen en heeft geoordeeld dat het bij metaalsporenonderzoek ter bepaling van de oorsprong van knoflook niet om een onderzoek van grondresten welke zich op het product bevinden gaat, maar om een onderzoek naar metaalsporen in de knoflook(bol) zelf. De door [X] gestelde mogelijkheid van onderzoek naar metaalsporen in grondresten zou derhalve niet relevant zijn voor het vaststellen van de oorsprong van knoflookbollen.

Ander gebruik van het monster ten behoeve van de bepaling van de oorsprong zou door belanghebbende niet, althans onvoldoende, geconcretiseerd zijn. In dat kader heeft het Hof ten overvloede opgemerkt dat de oorsprong geen zichtbare eigenschap van een knoflookbol zou vormen.

Ten onrechte heeft het Hof onvoldoende begrijpelijk en onvoldoende gemotiveerd geoordeeld dat [X] het monster pas na 10 jaar heeft teruggevraagd en het niet aannemelijk zou zijn dat na een dergelijk tijdsverloop nog een bruikbaar monster over zou zijn. [X] merkt op dat indien en voor zover [X] in kennis zou zijn gesteld van de vernietiging van het monster in 200373. , hetgeen (dus) niet gebeurd is, [X] het monster toen zou hebben teruggevraagd, zoals zij nu ook heeft gedaan, en toen onderzoek had kunnen (doen) uitvoeren en indien en voor zover er toen onvoldoende onderzoeksmogelijkheden waren geweest voor het doen uitvoeren van onderzoek naar de oorsprong, [X] er zelf voor had kunnen kiezen de knoflook op een bepaalde wijze op te slaan waardoor de knoflook langer beschikbaar zou zijn voor een (laboratorium)onderzoek. Dat heeft het Hof ten onrechte miskend.

Indien en voor zover het Hof bedoeld heeft het verloop van tijd aan [X] toe te rekenen omdat het [X] is geweest die (pas) in 2013 om teruggave van het monster heeft verzocht, is het oordeel van het Hof onbegrijpelijk dan wel onvoldoende (begrijpelijk) gemotiveerd, nu daarmee het verzuim van de Inspecteur (alsnog) aan [X] toegerekend lijkt te worden, aangezien het de Inspecteur is geweest die in 2003 [X] in kennis had moeten stellen van het feit dat de Inspecteur het niet nodig vond het genomen monster nog langer te bewaren en het monster zonder enige kennisgeving daarvan vernietigd heeft.

Het Hof heeft in r.o. 6.17 eveneens geoordeeld dat het de stelling inhoudende dat het tijdverloop van tien jaar niet aan het uitvoeren van een metaalsporenonderzoek in de weg staat, omdat het onderzoek dat [X] had willen laten uitvoeren zich richt op de grondresten op de knoflookbol en deze grondresten ook na tien jaar nog aanwezig zullen zijn, verwerpt. Het Hof heeft deze stelling verworpen omdat het bij een metaalsporenonderzoek ter bepaling van de oorsprong van knoflook niet om een onderzoek van grondresten zou gaan die zich bevinden op een product, maar om een onderzoek naar metaalsporen in de knoflookbol zelf.

Vervolgens heeft het Hof geoordeeld dat de door [X] gestelde mogelijkheid van onderzoek naar metaalsporen in de grondresten derhalve niet relevant zou zijn voor het vaststellen van de oorsprong van knoflook(bollen). Het Hof is derhalve voorbij gegaan aan het tijdens de zitting van 22 januari 2019 door [X] geformuleerde bewijsaanbod, inhoudende nader bewijs te leveren van de stelling dat het in 2003 mogelijk was om door laboratoria grondresten op knoflookbollen te laten onderzoeken.

Indien en voor zover het Hof met voorgaand oordeel bedoeld heeft te oordelen dat het metaalsporenonderzoek zoals door [X] ter zitting omschreven geen nut zou hebben gehad, maar (klaarblijkelijk) een onderzoek naar de metaalsporen in de knoflookbol zelf wel, is dit oordeel van het Hof onvoldoende begrijpelijk en/of onvoldoende gemotiveerd, temeer nu [X] geenszins heeft aangevoerd dat het metaalsporenonderzoek louter bestaat uit een onderzoek naar de grondresten, maar [X] in het algemeen heeft aangegeven een metaalsporenonderzoek te willen verrichten.74. Sterker nog: [X] heeft in randnummer 3.11 van haar beroepschrift in cassatie, welk beroepschrift ten grondslag lag aan het arrest van Uw Raad van 24 november 2017, gesteld dat aan de hand van ‘metaalsporenonderzoek en grondonderzoek de locatie van het lang van oorsprong zeer nauwkeurig kan worden vastgesteld’, hetgeen (dus) betekent dat [X] een onderscheid heeft gemaakt tussen enerzijds grondonderzoek en anderzijds een metaalsporenonderzoek.75. In haar schriftelijke conclusie na cassatie heeft [X] immer gesproken over een ‘monsteronderzoek’, en heeft [X] nimmer uitdrukkelijk aan orde gesteld dat dit monsteronderzoek louter een metaalsporenonderzoek van de grondresten op de knoflook(bol) zou bevatten. Immers, [X] sprak nu juist over een monsteronderzoek, zijnde een onderzoek van het monster, zijnde de knoflookbol, zelf.76.

In die zin vormt het oordeel van het Hof eveneens een verrassingsoordeel, aangezien het Hof uit bewoordingen van [X] tijdens de zitting waarvan betwist wordt dat die daadwerkelijk op deze manier zijn geuit, heeft afgeleid dat [X] zich louter op het standpunt zou hebben gesteld dat het metaalsporenonderzoek louter op de grondresten op de knoflook(bol) zou zien, terwijl [X] in de processtukken te allen tijde heeft aangenomen dat het nu gaat om onderzoek van het monster zelf, zijnde de knoflookbol zelf.

Indien en voor zover het Hof met voorgaand oordeel in r.o. 6.17 bedoeld heeft te oordelen dat het onderzoek naar metaalsporen in de knoflookbol zelf enig nut ontbeerde gezien het ruime tijdsverloop, is dit oordeel onbegrijpelijk en onvoldoende gemotiveerd, mede vanwege de redenen zoals omschreven in randnummers 6.2.1 en 6.2.2 supra. Ten onrechte heeft het Hof dit tijdsverloop toegerekend aan [X], terwijl de Inspecteur [X] nimmer in kennis heeft gesteld van de voorgenomen vernietiging van het monster en [X] uiteraard het monster zou hebben teruggevraagd indien en voor zover zij in kennis zou zijn gesteld van de voorgenomen vernietiging van het monster in 200J.

Aangezien voornoemd oordeel van het Hof onbegrijpelijk c.q. onvoldoende gemotiveerd is, is daarmee eveneens het oordeel van het Hof in r.o. 6.17 inhoudende dat de door [X] gestelde mogelijkheid van onderzoek naar metaalsporen in grondresten niet relevant is voor het vaststellen van de knoflookbollen onbegrijpelijk c.q. onvoldoende gemotiveerd. Daarop voortbordurend geldt dat eveneens voor het oordeel van het Hof inhoudende dat het (voorwaardelijke) bewijsaanbod van [X] gepasseerd wordt.

Tot slot heeft het Hof in r.o. 6.17 geoordeeld dat ander gebruik van het monster ten behoeve van de bepaling van oorsprong door [X] niet, althans onvoldoende, geconcretiseerd zou zijn. In dat kader heeft het Hof opgemerkt dat de oorsprong geen zichtbare eigenschap van een knoflookbol vormt.

Indien en voor zover het Hof hiermee bedoeld heeft te oordelen dat de stelling(en) van [X] inhoudende dat het monster als tegenbewijs77. had kunnen dienen, omdat zij met dit monster onder meer deskundigen en knoflookhandelaren had kunnen bezoeken om te bekijken of zij de knoflook ook zouden herkennen als Russische of Chinese knoflook78. dan wel de stelling dat [X] met het monster rondvraag had kunnen doen, niet zouden opgaan, is dit oordeel van het Hof onvoldoende begrijpelijk c.q. onvoldoende gemotiveerd. Immers, vaststaat dat de UTB's jegens [X] zijn opgelegd op basis van het overzichtsproces-verbaal, in welk overzichtsproces-verbaal meermaals vermeld staat dat bepaalde personen de knoflook — die middels louter foto's is getoond aan de betreffende personen, niet zijnde deskundigen79. — hebben ‘herkend’ als knoflook met de Chinese oorsprong, hetgeen een van de doorslaggevende redenen was waarom de Inspecteur van mening was dat de knoflook van Chinese oorsprong zou zijn. [X] verwijst naar r.o. 2.15, waarin de samenvatting ten aanzien van [X] (zoals opgenomen in het overzichtsproces-verbaal) staat vermeld:

Indien en voor zover het Hof (dus) bedoeld heeft te oordelen dat het monster niet als zichtmonster had kunnen worden gebruikt voor het leveren van (louter) tegenbewijs, is dit oordeel onvoldoende begrijpelijk en onvoldoende gemotiveerd, nu juist de UTB's opgelegd zijn naar aanleiding van onder meer bevindingen van een aantal personen die de knoflook (op foto's) op Chinese knoflook vonden /ijken.81.

Dit oordeel is nota bene temeer onbegrijpelijk c.q. onvoldoende gemotiveerd, nu het Hof heeft geoordeeld dat de Inspecteur vrij is in het kiezen van zijn bewijsmiddelen en derhalve niet gehouden is om de geografische oorsprong van de ingevoerde knoflook vast te stellen door middel van een metaalsporenonderzoek82., hetgeen dus betekent dat (indirect) te gelden heeft dat [X] vrij is in het kiezen van haar bewijsmiddelen om tegenbewijs te leveren, waarbij (dus) ook gebruik had kunnen worden gemaakt van het zichtmonster en het ondervragen van bijvoorbeeld deskundigen.

Dit oordeel van het Hof is temeer onbegrijpelijk nu — voortbordurend op hoofdstuk 5 supra — het Hof ten onrechte niet geoordeeld heeft of het besluitvormingsproces een andere afloop zou hebben kunnen gehad, waarbij het monster — in ieder geval als zichtmonster — mede in het licht van het voorgaande een al dan niet doorslaggevende rol zou kunnen spelen.

Het eindoordeel van het Hof, vervat in de laatste zinsnede van r.o. 6.17, inhoudende dat aan [X] geen onderzoeksmogelijkheden zijn onthouden als gevolg van de omstandigheid dat in 2003 verzuimd is aan de aangever een kennisgeving te doen dat de Inspecteur het niet nodig vond het monster nog langer te bewaren, is gezien het voorgaande, op zichzelf dan wel in samenhang gelezen, onvoldoende begrijpelijk c.q. onvoldoende gemotiveerd.

Het Hof heeft in r.o. 5.1 geoordeeld dat het geschil zich onder meer toe zou spitsen op de vraag of [X] het vermoeden dat de knoflook waarvan is opgegeven dat die van oorsprong Russisch is, vermoedelijk Chinees is, heeft ontzenuwd.

Vervolgens heeft het Hof in r.o. 6.18 ten aanzien van deze vraag als volgt geoordeeld:

Ten onrechte heeft het Hof in r.o. 5.1 geoordeeld dat het geschil zich onder meer toespitst op de vraag ‘of belanghebbende met betrekking tot de sub 3.2.2.1, 3.2.2.2 en 3.2.2.3 vermelde aangiften met aangegeven oorsprong Rusland het vermoeden, dat de op die aangiften vermelde zendingen knoflook de oorsprong China hebben, heeft ontzenuwd.’

Uw Raad heeft in Uw arrest van 24 november 2017 in onderhavige kwestie inderdaad in r.o. 2.5.3.1 geoordeeld dat de stukken van het geding geen andere conclusie zouden toelaten dan dat in de onderhavige gevallen de Inspecteur voldoende aanwijzingen had dat de knoflook niet uit Rusland, maar uit China afkomstig was. Indien de Inspecteur een dergelijk vermoeden heeft, is het aan de belanghebbende om dat vermoeden te ontzenuwen, zoals Uw Raad oordeelde in die zelfde rechtsoverweging:

Uw Raad heeft geoordeeld dat in dat verband het tweede cassatiemiddel van belang wordt, zijnde het cassatiemiddel dat betrekking heeft op de monstername,83.In dat kader heeft Uw Raad geoordeeld dat het (verwijzings)Hof dient te oordelen of er een verzuim van de Inspecteur is terzake de monstername en de vernietiging van het monster en zo ja, het Hof dient te oordelen of en zo ja, welke gevolgen daaraan verbonden zullen dienen te worden.

Uw Raad heeft (dus) kort samengevat geoordeeld dat de monstername en de vernietiging van het monster relevant is, althans kan zijn, voor de vraag of [X] het vermoeden dat de knoflook afkomstig was uit China, heeft kunnen ontzenuwen.

Uw Raad heeft (dus) geenszins geoordeeld dat het Hof dient vast te stellen of [X] het vermoeden dat de knoflook afkomstig is uit China ontzenuwd heeft. Uw Raad heeft louter — buiten het oordeel dat het Hof dient te bekijken of er een rechtvaardigingsgrond voor het niet doen horen van [X] voorhanden was en het Hof (mogelijk) dient te beoordelen of het besluitvormingsproces een andere afloop zou kunnen hebben gehad — geoordeeld dat het Hof dient c.q. diende te bekijken indien en voor zover het zonder kennisgeving daarvan vernietigen van het monster, gevolgen heeft gehad voor de mogelijkheid om tegenbewijs te leveren met welk tegenbewijs — welk bewijs overigens door alle middelen rechtens geleverd kon worden84. — het vermoeden van de Inspecteur ontzenuwd kon worden.85.

Op grond van het voorgaande bevreemdt het [X] hoe het Hof tot de vraagstelling als geformuleerd in r.o. 5.1 is gekomen. De vraagstelling van het Hof is onbegrijpelijk althans onvoldoende gemotiveerd. Dat geldt eveneens voor het zeer summiere antwoord op die vraagstelling, zoals vervat in r.o. 6.18.

[X] verwijst naar r.o. 6.18 van de in cassatie bestreden uitspraak, welke rechtsoverweging is geciteerd onder randnummer 7.1.2 supra. Het Hof heeft geoordeeld dat belanghebbende [X] niet geslaagd zou zijn het vermoeden dat de knoflook niet uit Rusland maar uit China kwam, te ontzenuwen, in het licht van al hetgeen de Inspecteur heeft overgelegd en aangevoerd, en mede gelet op het onder 6.17 gegeven oordeel.

Het Hof heeft met uitsluitend deze zinsnede een onvoldoende begrijpelijk en onvoldoende gemotiveerd gegeven, aangezien het Hof een oordeel heeft gegeven dat niet verifieerbaar is, nu niet duidelijk is gebleken waarom — indien en voor zover de vraagstelling al juist zou zijn — [X] geenszins voornoemd vermoeden zou hebben ontzenuwd.

Indien en voor zover het Hof met dit oordeel bedoeld heeft te oordelen dat [X] het vermoeden niet heeft kunnen ontzenuwen, omdat met de vernietiging van het monster geen onderzoeksmogelijkheden verloren zouden zijn gegaan, kan dit oordeel niet in stand worden gelaten in het licht van al hetgeen onder hoofdstuk 6 supra is aangevoerd, hetgeen als hier herhaald en ingelast dient te worden beschouwd.

Indien en voor zover het Hof met dit oordeel bedoeld heeft te oordelen dat [X] geen argumenten heeft aangevoerd die het vermoeden van de Inspecteur — welk vermoeden is gebaseerd op het overzichtsproces-verbaal van de FIOD — zouden ontzenuwen, is dit oordeel onvoldoende gemotiveerd en daardoor onvoldoende begrijpelijk, nu [X] juist allerlei stellingen heeft aangevoerd die het vermoeden van de Inspecteur in twijfel trekken, welke stellingen als essentiële stellingen aangemerkt kunnen worden, temeer nu dit eveneens stellingen betreffen die (onder meer) laten zien dat de Inspecteur de feiten voortvloeiende uit het overzichtsproces-verbaal86. op een andere wijze had moeten, althans kunnen, waarderen en interpreteren.. [X] verwijst in dat kader onder meer, doch niet uitsluitend maar wel in het bijzonder, naar hoofdstuk 11, in het bijzonder randnummer 11.20 en verder, van haar schriftelijke conclusie na cassatie en verwijzing.87.

Uw Raad heeft geoordeeld dat de in het ‘eerste’ beroepschrift in cassatie ingestelde cassatieklacht die betrekking heeft op de wetenschap van [X] van de beweerdelijk foutieve oorsprong geen behandeling behoefde, hetgeen betekent dat de wetenschap van [X] nog altijd niet als vaststaand is aan te merken. De wetenschap van [X] is een cruciaal aspect in de onderhavige kwestie, aangezien voor het opleggen van de tweede UTB, waarmee een bedrag ad maar liefst€ 890.748,-- gepaard ging, de wetenschap van [X] een vereiste is.88.

In dat kader merkt [X] volledigheidshalve op dat die wetenschap van [persoon A] sr. enkel cruciaal is, indien en voor zover vastgesteld zou worden dat de onjuiste oorsprong een gegeven is en — indien en voor zover voorgaande cassatieklachten slagen — geoordeeld zou worden dat [X] bij het wel doen horen van [X] haar verdedigingsrechten effectief ten uitvoer had kunnen leggen én het besluitvormingsproces ten aanzien van de oorsprong geen andere afloop zou kunnen hebben gehad. Immers, indien en voor zover geoordeeld zou worden dat het besluitvormingsproces ten aanzien van de oorsprong van de knoflook in kwestie een andere afloop zou hebben kunnen gehad, betekent dit dat de beweerdelijke wetenschap van [persoon A] sr. niet meer terzake doet, aangezien voor het opleggen van de tweede UTB zowel een onjuiste oorsprong als de wetenschap van [X] terzake vereisten waren.

[X] gaat ervan uit dat dit ook de reden zal zijn geweest dat Uw Raad (eerder) de cassatieklacht terzake de wetenschap van [persoon A] sr. buiten behandeling heeft gelaten. Het ligt voor de hand dat Uw Raad opnieuw deze ‘wetenschapsklacht’ onbehandeld zal laten bij het laten slagen van (met name de eerste) (de) cassatieklachten zoals vervat in onderhavig beroepschrift, maar [X] wenst niet onnodig klachten prijs te geven.

In r.o. 6.19 tot en met 6.25 heeft het Hof geoordeeld dat [persoon A] sr. wetenschap zou hebben van de beweerdelijk onjuiste oorsprong. Het Hof is (dus) van oordeel dat [persoon A] sr. ten tijde van de gegevensverstrekking89. wist of redelijkerwijze had moeten weten dat hij foutieve gegevens doorgaf. De overwegingen die het Hof daaraan ten grondslag zijn gelegd komen — letterlijk (!) — overeen met de overwegingen van het Hof in zijn uitspraak van 3 november 2015.90. Het Hof heeft eveneens geoordeeld dat de wetenschap van [persoon A] sr. aan [X] kan worden toegerekend.

Waarom het Hof van oordeel is dat [persoon A] sr. wetenschap zou hebben van de beweerdelijk onjuiste oorsprong, staat vermeld in (met name) r.o. 6.21. De wetenschap van [persoon A] sr. wordt door het Hof met name afgeleid uit de verklaring van [persoon M], voormalig adjunct-directeur van [X]. [X] citeert:

Eveneens heeft het Hof geoordeeld:

[X] kan zich in het licht van de essentiële stellingen die zij in de procedure heeft aangevoerd, niet verenigen met het onvoldoende begrijpelijke en onvoldoende gemotiveerde oordeel van het Hof zoals hierboven weergegeven. Het Hof heeft niet verifieerbaar en onder meer daardoor onvoldoende begrijpelijk geoordeeld dat [persoon A] sr. wetenschap had van de beweerdelijk onjuiste oorsprong.

Het Hof heeft (dus) ten eerste geoordeeld dat [persoon M] verklaard heeft dat de knoflook niet uit de aangegeven oorsprongslanden afkomstig zou zijn maar uit China, de knoflook zou worden aangekocht door [persoon A] sr. én dat door [persoon A] sr. telkens een ander omleidingsland zou worden uitgezocht. Door het Hof wordt geloof aan die ver klaring gehecht, nu91. deze — aldus het Hof — bevestiging zou vinden in ‘diverse stukken van het geding’, waarbij het Hof verwezen heeft naar de gedingstukken zoals vermeld onder r.o. 2.3, 2.4, 2.5 en 2.10 van de uitspraak van de Rechtbank.

Het oordeel van het Hof dat de verklaring van [persoon M] bevestiging vindt in diverse stukken van het geding, waarbij het Hof verwezen heeft naar de gedingstukken zoals vermeld onder r.o. 2.3, 2.4, 2.5 en 2.10 van de uitspraak van de Rechtbank, is onvoldoende begrijpelijk e n onvoldoende gemotiveerd en wel op grond van het navolgende.

Het Hof heeft verder nog geoordeeld dat al hetgeen [X] heeft aangevoerd ter verklaring van voormelde ‘en andere belastende gedingstukken’ het Hof niet kan overtuigen. Dit oordeel van het Hof is onbegrijpelijk, althans onvoldoende gemotiveerd. Zo heeft het Hof verwezen naar ‘andere belastende gedingstukken’, welke gedingstukken ten onrechte door het Hof niet zijn gespecificeerd. Ook heeft het Hof met voornoemd oordeel niet verifieerbaar geoordeeld waarom het van oordeel is dat ‘al hetgeen [X] heeft aangevoerd ter verklaring’ het Hof niet kan overtuigen, terwijl [X] toch wel een aantal essentiële stellingen heeft aangevoerd waarover het Hof een oordeel had moeten geven, bijvoorbeeld, doch zeker niet uitsluitend, de stelling dat [persoon A] sr. juist wilde dat alles correct verliep en een goede administratie wilde hanteren, nu [persoon A] sr. terzake de Russische knoflook oorsprongscertificaten heeft opgevraagd, welke zich bij de inval bevonden in de handelsdossiers van [X], terwijl die oorsprongscertificaten geenszins noodzakelijk en verplicht waren.110. Iemand die wetenschap zou hebben gehad van een foutieve oorsprong, zou géén valse certificaten in een handelsdossier laten zitten als die certificaten (dus) vals zijn en deze valse certificaten niet eens benodigd zijn c.q. waren om de knoflook in te voeren. Immers, dit brengt alleen maar extra kosten en moeite met zich.111.

[X] heeft eveneens aangevoerd dat [X] juist graag wilde dat alles correct verliep, omdat zij eveneens de fytosanitaire certificaten heeft opgevraagd, welke certificaten eveneens niet eens verplicht waren en overigens later echt bleken te zijn, hetgeen het Hof ten onrechte niet in zijn besluitvorming heeft meegenomen.112. En zo heeft [X] ook nog (bijvoorbeeld) aangevoerd dat [X] geen gebruik maakte van facturen van [exporteur 1] en [exporteur 2], hetgeen de FIOD zelf als opmerkelijk — en dus ontlastend — heeft aangemerkt en derhalve [X] twee keer zo veel betaald heeft voor de Russische knoflook vergeleken met Chinese knoflook, hetgeen dubieus zou zijn als [persoon A] sr. een smokkelaar zou zijn.113.

Indien en voor zover het Hof hiermee bedoeld heeft te oordelen dat alle stellingen zoals door [X] vervat in onder meer, doch zeker niet uitsluitend, haar schriftelijke conclusie na cassatie en haar pleitnota ten behoeve van de zitting van 22 januari 2019, is het oordeel onbegrijpelijk, aangezien het Hof niet heeft vermeld waarom die — essentiële — stellingen het Hof niet hebben overtuigd.

In het licht van het voorgaande is eveneens het oordeel van het Hof inhoudende dat [persoon A] sr. ‘Juist zijn uiterste best heeft gedaan om er voor te zorgen dat de goederen daadwerkelijk van oorsprong waren uit het aangegeven oorsprongsland’ onbegrijpelijk, alsmede 's Hofs oordeel dat uit de stukken van het geding enkel — sic (!) — zou volgen dat [persoon A] sr. zich heeft ingespannen om ervoor te zorgen dat op papier alles in orde was, waarbij het Hof verwezen heeft naar de gedingstukken zoals vermeld in r.o. 2.6 en 2.8 van de uitspraak van de Rechtbank.

[X] merkt op dat laatstgenoemd oordeel van het Hof onvoldoende begrijpelijk is, aangezien dit oordeel van het Hof volstrekt tegenstrijdig is met het eerdere oordeel van het Hof dat uit de gedingstukken (juist) zou kunnen worden afgeleid dat de verklaring van [persoon M] juist is, inhoudende dat de knoflook niet uit de aangegeven oorsprongslanden afkomstig was maar uit China, de knoflook werd aangekocht door [persoon A] sr. en dat [persoon A] sr. telkens een ander omleidingsland uitzocht.

Eveneens is het oordeel van het Hof onbegrijpelijk en onvoldoende gemotiveerd vanwege het navolgende. In r.o. 2.6 wordt verwezen naar een faxbericht van 19 juni 2003 van [persoon A] sr. aan de firma [bedrijf BB], ook wel aangeduid als de ‘But it got to be correct"fax. Het oordeel van het Hof dat uit dit gedingstuk enkel zou volgen dat [persoon A] sr. zich heeft ingespannen om ervoor te zorgen dat op papier alles in orde was, is (volstrekt) onbegrijpelijk en onvoldoende gemotiveerd in het licht van onder meer de stelling van [X] dat die fax (onder meer) zo moet worden uitgelegd dat [persoon A] sr. wellicht geïnteresseerd is in Russische Knoflook maar dat gewoonweg alles correct moest zijn, en derhalve een aantal eisen heeft gesteld.114. Dit oordeel van het Hof is temeer onbegrijpelijk, nu ook de Inspecteur erkend heeft dat de fax zo gelezen kan worden dat [persoon A] sr. alleen maar correct wilde handelen, gezien de uitdrukkelijk ‘But it got to be correct’115. Het Hof heeft onvoldoende begrijpelijk gemotiveerd waarom uit voornoemd faxbericht dan (dus) maar zou blijken dat [persoon A] sr. enkel ervoor zorgde dat op papier alles in orde was.

Datzelfde heeft te gelden voor de gedingstukken zoals vermeld onder r.o. 2.8 in de uitspraak van de Rechtbank, nu in deze faxberichten niet meer staat vermeld — hetgeen ook correct is — dat knoflook van Chinese variëteit vanuit China naar Turkije kan worden geïmporteerd en daar geplant en verpakt kan worden. Geenszins blijkt uit die faxberichten dat [persoon A] sr. er enkel voor gezorgd heeft dat op papier alles in orde was.

[X] diende er juist zorg voor te dragen dat ook op papier alles in orde was. Ten onrechte wordt zulks nu als argument contra gebezigd door het Hof.

Op grond van het bovenstaande, op zichzelf en in onderling samenhang bezien, kan ook het onvoldoende begrijpelijke en onvoldoende gemotiveerde oordeel van het Hof terzake de beweerdelijke wetenschap van [persoon A] sr. niet in stand blijven.