III.1 Inleiding

Hoe moeten besluiten worden uitgelegd? De literatuur hierover is schaars. De rechtspraak spreekt zich zelden uitdrukkelijk uit. En ook de wet beperkt zich tot een summiere aanwijzing: art. 2:13 lid 3 BW merkt het oordeel van de voorzitter over de inhoud van een besluit in sommige gevallen als ‘beslissend’ aan.

Maar de uitleg van besluiten is geen academische kwestie. Tezamen met de wet, de statuten, de reglementen en een eventuele aandeelhoudersovereenkomst scheppen besluiten het interne recht van de rechtspersoon. Een besluit geeft vorm aan de vennootschaps- of verenigingsrechtelijke verhoudingen. Met een besluit van de algemene vergadering staat de jaarrekening vast, terwijl een bestuursbesluit de algemene vergadering bijeenroept. De uitleg van een besluit is dus van belang. Denk aan het geval waarin een beschermingsstichting een aan haar verleende optie meermaals wenst uit te oefenen. Of dat kan, hangt af van de uitleg van het uitgiftebesluit.1 Soms heeft die zelfs consequenties voor derden, wanneer het een besluit met externe werking betreft. Zo kan de interpretatie van een bezoldigingsbesluit het verschil maken tussen een lucratieve bonus en lege handen.2 Nauw aan uitleg verwant is de totstandkoming van besluiten. In de praktijk staat nogal eens ter discussie of aan de benoeming van een bestuurder wel een besluit ten grondslag ligt. En de befaamde Janssen Pers-casus ging in essentie over de vraag of en wanneer een besluit was genomen.3

Soms kan een nieuw of duidelijker besluit worden genomen, al dan niet met intrekking van het oorspronkelijke. Maar niet altijd. Zo kan een besluit al zijn uitgevoerd of kunnen verstoorde verhoudingen aan herstelbesluitvorming in de weg staan. In die gevallen moet nagegaan worden of een besluit is genomen en zo ja, met welke inhoud. Kan een besluit vormvrij, impliciet of door gewekte schijn totstandkomen? Welke uitlegmaatstaf geldt? En hoe bijzonder, hoe sui generis is het besluit daarin ten opzichte van andere rechtshandelingen? Ik bezie hoe een besluit totstandkomt (§ 2) en hoe dat wordt uitgelegd (§ 3). Op een weergave van het geldend recht volgt telkens een commentaar. Waar relevant komen het Duitse en het Belgische recht zijdelings langs.