1.2 Probleemstelling en doelstellingen

5. In dit onderzoek wordt nagegaan in hoeverre er sprake is (1), dan wel sprake kan zijn (2) van een geharmoniseerde uitleg en toepassing van open richtlijnnormen.

Ad (1) De geharmoniseerde toepassing van de open normen vergt dat hun inhoud en structuur op eenvormige wijze worden uitgelegd. De uitleg van de normen in de nationale lidstaten wordt in dit onderzoek afgeleid uit de nationale omzettingsdocumenten, de literatuur en de bestudering van de nationale toepassing van de normen door de rechter en toezichthouder. Uit deze bestudering zal een beeld ontstaan van de mate waarin sprake is van harmonisatie in de praktijk.

Ad (2) De mate waarin harmonisatie plaatsvindt, doelt op de situatie zoals zij nu is. De mate waarin harmonisatie plaats kan vinden doelt op de haalbaarheid van een geharmoniseerde uitleg en toepassing van de open richtlijnnormen. Deze normatieve vraag vergt een onderzoek naar de knelpunten en mogelijke waarborgen voor de harmonisatie op nationaal en Europees niveau.

6. De gespannen relatie tussen het multi-interpretabele karakter van de Europese normen en de voor de harmonisatie nodige coherentie in de toepassing is, hoewel eenvoudig invoelbaar, zeer complex en nogal onderbelicht. Dit onderzoek is erop gericht om inzicht te bieden in de ingewikkelde en veelzijdige relatie tussen open richtlijnnormen en de harmonisatie van het consumentenrecht.

De eerste doelstelling van dit onderzoek is om vast te stellen in hoeverre sprake is van een geharmoniseerde uitleg en toepassing van de nationale normen ter omzetting van de richtlijnnormen. Ik zal stilstaan bij de Nederlandse, Franse en Engelse zienswijzen op de inhoud en structuur van de normen. Doordat het op systematische wijze de nationale omgang met de van oorsprong Europese normen in kaart brengt, vormt dit onderzoek een naslagwerk dat het streven naar meer coherentie zou kunnen stimuleren, of juist ontmoedigen.

Het onderzoek is er in de tweede plaats op gericht de Europese contouren van de open normen te schetsen. Ik zal proberen te achterhalen in hoeverre sprake is van een 'Europese' autonome interpretatie van de inhoud en structuur van de normen. Bij gebrek aan voldoende Europese sturing zal het naar verwachting niet altijd duidelijk zijn welke uitleg de 'juiste' is. Sommige uitleggingen zijn mogelijk aannemelijker dan andere. De 'Europese' uitleg van de normen zal worden afgeleid uit de tekst en totstandkomingsgeschiedenis van de richtlijn, `beleidsdocumenten',1 de literatuur en de rechtspraak van het HvJ.

Een derde doel van dit onderzoek is het in beeld brengen van de processen die vormgeven aan de toepassing van de open richtlijnnorm door de nationale rechter. Hoe groot is de invloed van het nationale resp. het Europese recht? Maar vooral: hoe werkt die invloed door in de toepassing van de normen? Bij de beantwoording van deze vraag ben ik voornemens bijzondere aandacht te besteden aan de rol van omzettingswetgeving en de keuze voor een handhavingsstelsel.

Ten vierde beoogt het onderzoek te inventariseren waar harmonisatie in de praktijk om vraagt. Aan het einde van het onderzoek zal blijken wat nodig is om van de verdere harmonisatie van het consumentenrecht een succes te maken.

Alvorens in te gaan op de methode en de opzet van het onderzoek, zal ik de keuze voor de te bestuderen open normen, de focus op de uitleg en de toepassing van de normen en de te vergelijken rechtsstelsels nader toelichten.