4.2.4.2 Kenmerken van de LLP

De LLP is een rechtspersoon en geniet onbeperkte rechtsbevoegdheid.1 Ondanks de gehanteerde terminologie ziet men de LLP niet als een soort partnership, maar als een species van het genus corporate bodies.2 Vanuit de Engelse benadering waarin een partnership slechts een rechtsverhouding tussen vennoten is en geen rechtspersoon,3 is dat begrijpelijk. Blackett-Ord karakteriseert de LLP aldus, dat deze enerzijds lijkt op een limited company in haar verhouding tot derden en ten aanzien van faillissement en de regels inzake vereffening, en anderzijds op een partnership ten aanzien van haar bestuur, haar interne regelingen en belastingheffing.4 De rechtsverhouding tussen de vennoten (members) wordt beheerst door een tussen hen en de LLP gesloten overeenkomst en bij gebreke van een overeenkomst door regels van personenvennootschapsrecht die in de regulations van toepassing zijn verklaard.5 De wet bevat nauwelijks regels over de inrichting van de LLP.6 Op dit moment kunnen zowel natuurlijke personen als rechtspersonen vennoot van een LLP zijn, maar overwogen wordt om die mogelijkheid voor rechtspersonen uit te sluiten of te beperken.7 Hoewel men er in Engeland een punt van maakt om te zeggen dat een LLP members heeft en geen partners, zie ik geen reden om in de Nederlandse vertaling het woord ‘vennoot’ te vermijden.

Oprichting van een LLP geschiedt door registratie in het vennootschappenregister (Companies House), op aanvraag van twee of meer personen ‘associated for carrying on a lawful business with a view to profit’.8 Companies House geeft een certificate of incorporation af dat volledig bewijs oplevert dat de vereisten voor oprichting zijn vervuld.9 De registered office van de LLP moet in Engeland of Wales gelegen zijn.10 De naam van de LLP moet eindigen met ‘limited liability partnership’ of de letters ‘llp’.11 De identiteit van alle vennoten wordt openbaar gemaakt door registratie in het vennootschappenregister. De namen van de vennoten moeten ook op het briefpapier van de LLP worden vermeld; in plaats daarvan kan worden verwezen naar een lijst die ten kantore van de vennootschap ter inzage wordt gelegd.12

De LLP is weliswaar rechtspersoon, het leerstuk van de doeloverschrijding (ultra vires) geldt niet voor haar.13 Een LLP heeft geen bestuurders (directors), doel (objects), statuten (articles of association) of aandelenkapitaal (share capital). Voor toetreding van een vennoot is de instemming van alle zittende vennoten vereist,14 die net als bij de partnership reeds in de vennootschapsovereenkomst kan worden gegeven. De interne structuur van de LLP wordt tot stand gebracht door de overeenkomst tussen de vennoten. Dit is niet anders dan bij de meeste partnerships; het bijzondere is dat voor de LLP regelend recht grotendeels ontbreekt.15 Het recht inzake partnerships is niet van toepassing op de LLP,16 afgezien van enkele specifieke bepalingen.17 Inleg van kapitaal in een LLP is mogelijk, maar niet verplicht.18 Twee of meer vennoten (designated members) moeten worden aangewezen en als zodanig worden ingeschreven in het vennootschappenregister; zij hebben onder meer tot taak de jaarrekening te ondertekenen en openbaar te maken.19 Het LLP-recht schrijft geen aansprakelijkheidsverzekering voor. Verplichtingen op dat gebied kunnen wel voortvloeien uit sectorspecifieke regelgeving, zoals voor gereguleerde beroepen.20

Het oorspronkelijk voorstel, van het Department of Trade and Industry (DTI), was om de LLP alleen open te stellen voor gereguleerde vrije beroepen. Dit idee werd verlaten, nadat beroepsorganisaties hadden aangevoerd dat onbetrouwbare lieden dan alsnog konden kiezen voor de kapitaalvennootschap en dat het reguleren van een beroep of bedrijf beter was dan het reguleren van de entiteit.21 De uiteindelijke wet laat dan ook veel ruimte. De LLP moet worden aangegaan voor: a business with a view to profit.22 Dit omvat, net als bij de partnership, every trade, profession and occupation,23 dus zowel beroeps- als bedrijfsactiviteiten. Het heeft er de schijn van dat dit begrip bij de LLP net zo ruim mag worden opgevat als bij de LP en dus mede het beleggingen van vermogen omvat.24

De beperkte aansprakelijkheid van de vennoten van een LLP blijkt niet met zoveel woorden uit de wet. Zij volgt er in zoverre wel uit, dat de LLP als rechtspersoon aansprakelijk is voor haar eigen schulden en verplichtingen en nergens staat dat de members daarnaast eveneens verbonden zijn. Tegenover dit voorrecht van beperkte aansprakelijkheid zijn aan de vennoten enkele regels opgelegd die niet gelden bij een partnership, waaronder de verplichting om de jaarrekening te laten controleren door een accountant en deze openbaar te maken.25

De vennoten zijn dus niet extern aansprakelijk voor de verplichtingen van de LLP. Dit laat onverlet dat zij tegenover derden aansprakelijk zijn voor eigen verplichtingen, waarbij kan worden gedacht aan beroepsaansprakelijkheid en (andere) gevallen waarin sprake is van een onrechtmatige daad die (mede) persoonlijk aan een vennoot kan worden toegerekend. Pleegt een vennoot een onrechtmatige daad in de gewone bedrijfsuitoefening of met instemming van de LLP, dan is de LLP naast de vennoot aansprakelijk.26 Het is welbewust overgelaten aan de rechtspraak om te bepalen in welke gevallen dit aan de orde is. Het onrechtmatige-daadsrecht kan zich aldus bij de LLP op dezelfde wijze ontwikkelen als bij limited companies.27 Wettelijke aansprakelijkheid van vennoten kan ook aan de orde zijn, indien men de jaarstukken van de LLP niet tijdig opmaakt en openbaarmaakt.28 Verder geeft de wet een uitzondering op de beperkte aansprakelijkheid, in het geval de LLP nog maar één vennoot heeft, waarover hierna.

Niet alleen de externe aansprakelijkheid, maar ook de aansprakelijkheid van de vennoot tegenover de LLP is beperkt. De verplichting van vennoten van een partnership om bij te dragen in verliezen (to contribute equally to the losses),29 geldt niet bij de LLP. Dit volgt uit het ontbreken van de aangehaalde bewoordingen in de corresponderende bepaling voor de LLP.30 De LLP agreement kan anders bepalen.31 Wel kan een vennoot in een aantal gevallen worden geconfronteerd met aansprakelijkheid tegenover de LLP (interne aansprakelijkheid).32 Zo is een aantal op limited companies toepasselijke regels inzake bestuurdersaansprakelijkheid van overeenkomstige toepassing op vennoten van een LLP.33 Daarbij komt, specifiek voor de LLP, dat een vereffenaar de rechtbank kan verzoeken om een vennoot te veroordelen tot terugbetaling aan de LLP van ten hoogste hetgeen hij als beloning (remuneration) heeft ontvangen gedurende de afgelopen twee jaar, alsmede hetgeen hij overigens als onttrekking (withdrawal) heeft ontvangen terwijl hij op dat moment redelijke gronden had om aan te nemen dat de LLP insolvent was.34 Ook geldt, vanzelfsprekend, dat een vennoot kan worden gehouden aan de (contractuele) inbrengverplichtingen die hij op zich heeft genomen, voor zover die nog niet zijn voldaan, ook in geval van vereffening.35 De regels over aansprakelijkheid van feitelijk beleidsbepalers (shadow directors) van een company gelden ook bij de LLP.36

Het vennootschapsaandeel (share) van een vennoot in een LLP omvat de persoonlijke status van vennoot (member). Daarnaast ligt in het vennootschapsaandeel een financieel belang besloten. De waarde van dit financieel belang kan worden beïnvloed door de status van vennoot: wie die status verliest, mag niet langer deelnemen aan het bestuur en beheer van de LLP activiteiten. Dat kan de waarde van het vennootschapsaandeel negatief beïnvloeden.37 De status van vennoot is niet overdraagbaar. Als een vennoot zijn vennootschapsaandeel vervreemdt of bezwaart, is de verkrijger niet bevoegd de aan het vennoot-zijn verbonden rechten uit te oefenen.38 Het in een vennootschapsaandeel begrepen financieel belang is overdraagbaar, mits met instemming van de overige vennoten.39 In geval van een dergelijke overdracht blijft de vervreemder in beginsel vennoot.40

De in de Partnership Act 1890 opgenomen gronden voor ontbinding van een partnership gelden niet voor een LLP.41 Een persoon houdt op vennoot te zijn, (1) door zijn overlijden of, in het geval van een rechtspersoon, het ophouden te bestaan, (2) ingevolge overeenkomst met de medevennoten, of (3), als een daartoe strekkende overeenkomst ontbreekt, na opzegging aan de andere vennoten, met inachtneming van een redelijke opzegtermijn.42 Het faillissement van een vennoot brengt in beginsel niet zijn uittreden uit de LLP mee, maar wel, voor de failliet die als vennoot is uitgetreden, een verbod op het verder deelnemen aan het bestuur en beheer van de LLP activiteiten. Dit is dwingend recht, maar geldt niet voor de failliet die vennoot blijft. Zo kan de vennootschapsovereenkomst bepalen dat een failliet vennoot kan blijven.43

Als er maar één vennoot resteert, is de LLP nog niet van rechtswege ontbonden. Wel zijn verschillende rechtsregels erop gericht de eenpersoons-LP zoveel mogelijk buiten de deur te houden. Hierboven kwam al naar voren dat een LLP niet als eenpersoonsvennootschap kan worden opgericht. Verder geldt dat als na oprichting een eenpersoonssituatie ontstaat, de enig vennoot die daarvan weet en de onderneming van de LLP langer dan zes maanden voortzet, volledig aansprakelijk wordt voor de schulden van de LLP. Die ene vennoot is dan naast de LLP jointly and severally aansprakelijk voor de schulden van de LLP die gedurende de betrokken periode worden aangegaan.44 Daarnaast kan van overheidswege aan een LLP met minder dan twee vennoten een aanwijzing worden gegeven om de situatie binnen drie maanden te regulariseren en kan ontbinding en vereffening bij een eenpersoons-LLP plaatsvinden op rechterlijk bevel.45