Afscheiding van bestanddelen (O&R nr. 134) 2022/4.7.5:4.7.5 Zaaksvorming (art. 5:16 BW) als wettelijke grondslag?

Afscheiding van bestanddelen (O&R nr. 134) 2022/4.7.5

4.7.5 Zaaksvorming (art. 5:16 BW) als wettelijke grondslag?

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

In de literatuur wordt de wettelijke grondslag van de eigendomsverkrijging na afscheiding vaak gevonden in de artikelen over natrekking, vermenging en zaaksvorming.1 Deze bepalingen gaan immers over het spiegelbeeld van afscheiding. Het artikel over zaaksvorming is van toepassing als sprake is van een nieuwe zaak door vormende arbeid. Van vormende arbeid is bij afscheiding echter geen sprake.2 Evenmin zal een afgescheiden zaak een andere identiteit hebben verkregen dan ze had toen ze nog een bestanddeel was.3 Een motor die is verwijderd uit een boot, blijft een motor. Alleen is deze motor door de verwijdering een zelfstandige zaak geworden. Zaaksvorming heeft geen spiegelbeeld. Als een onderdeel van een zaak wordt afgescheiden, dan is er geen sprake van “zaaksontvorming” of iets dergelijks. Wel kan van zaaksvorming sprake zijn tijdens of ná het afscheiden, maar in zo’n geval zijn de “normale” regels van zaaksvorming van toepassing en geen indirecte of uit deze regels afgeleide bepalingen.4 Het gevolg van zaaksvorming is dat alle bestaande rechten van vóór de vorming komen te vervallen. Van continuïteit van zakelijke rechten is geen sprake. In een uitzonderlijk geval kan mede-eigendom ontstaan.5 Het artikel over zaaksvorming is wat betreft afscheiding slechts van belang om het wettelijke systeem in kaart te brengen, aangezien het artikel, evenals 5:15 BW, betrekking heeft op een “nieuwe zaak”.6

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.