III.8.4.5 Overtreder en drijver

Ten slotte is het belangrijk om het onderscheid tussen overtrederschap en drijverschap te verduidelijken.1 Drijverschap ziet slechts op het normadressaatschap van de aangesprokene, daarmee is slechts het kwalitatieve bestanddeel van een voorschrift vervuld; maar het normadressaatschap laat de andere bestanddelen onverlet.

Als men de drijver wil aanspreken als overtreder, moet de drijver voor het vervullen van de objectieve zijde van het voorschrift op één of andere manier betrokken zijn geweest bij de verboden gedraging. Deze betrokkenheid van de drijver mag niet worden verondersteld. Het zou kunnen dat de overtreding volledig onttrokken is aan de kennis en controle van degene die de inrichting drijft.

Als er ook sprake is van een subjectief bestanddeel, dan moet de drijver die de verboden gedraging heeft verricht voor plegerschap bovendien ook de vereiste mate van opzet of schuld bezitten. Voor het opleggen van een sanctie is het dus noodzakelijk om niet alleen te onderzoeken tot wie de norm gericht is, maar ook of de aangesprokene voldoet aan de overige eisen die worden gesteld aan het overtrederschap. Als dit anders zou zijn, zou in het bestuursrecht ieder kwaliteitsdelict de facto risicoaansprakelijkheid behelzen.

Kort en goed: drijverschap maakt nog geen overtreder. Andersom kunnen ook personen die niet de inrichting drijven worden aangemerkt als overtreder. Ook deelnemers (namelijk medeplegers en feitelijk leidinggevers) vallen namelijk onder de definitie van overtreder van artikel 5:1 lid 2 BW, en als zodanig kan ook aan hen een bestuurlijke boete of een last onder dwangsom worden opgelegd.