6.4.3 Wettelijk systeem

321. In het wettelijk systeem wordt de spagaat tussen het belang dat een schuldeiser van een voorwaardelijke verbintenis al vóór het intreden van de voorwaarde heeft en het vooralsnog ontbreken van de verschuldigdheid beslecht door artikel 6:21 BW en artikel 6:26 BW. Uit artikel 6:21 BW volgt dat een verbintenis onder opschortende voorwaarde een bestaande verbintenis is, maar dat de werking daarvan afhankelijk is gesteld van een toekomstige onzekere gebeurtenis. Artikel 6:26 BW bepaalt dat op voorwaardelijke verbintenissen de bepalingen betreffende onvoorwaardelijke verbintenissen van toepassing zijn voor zover het voorwaardelijk karakter zich daartegen niet verzet.

Een schuldenaar die een voorwaardelijke verbintenis nakomt voordat de voorwaarde is ingetreden kan zijn betaling als onverschuldigd terugvorderen.1 Dit is in het wettelijk systeem een gevolg van het ontbreken van de werking van de verbintenis. De verbintenis kan daardoor nog niet worden nagekomen voordat de voorwaarde is vervuld.2 Kennelijk is in dit systeem de verschuldigdheid van de nakoming van de verbintenis een deel van de werking van de verbintenis.

Voor het overige heeft een voorwaardelijke verbintenis grotendeels dezelfde gevolgen als een onvoorwaardelijke verbintenis.3 De voorwaardelijke vordering die bij die verbintenis hoort kan bijvoorbeeld wel gecedeerd worden of door vermenging tenietgaan.4 Het is mogelijk een zekerheidsrecht te vestigen voor een voorwaardelijke vordering.5 Er kan ook conservatoir beslag worden gelegd voor een voorwaardelijke vordering.6 Deze Vorwirkung past in het wettelijk systeem als een toepassing van artikel 6:26 BW.7

In het wettelijk systeem kan de Vorwirkung van een voorwaardelijke verbintenis alleen die eigenschappen of onderdelen betreffen die niet onder de werking van een verbintenis vallen. De werking van de verbintenis is immers opgeschort tot de vervulling van de voorwaarde.