2.5.2.1 De eerste LBO-golf:‘barbarians at the gate’

De populariteit van de LBO heeft een cyclisch en conjunctureel karakter; sinds de jaren tachtig hebben zich drie LBO-golven voorgedaan (zie figuur 2). De eerste LBO-golf vond plaats in de tweede helft van de jaren tachtig, toen veel Amerikaanse beursgenoteerde ondernemingen werden overgenomen. De opkomst van de LBO was een reactie op de populariteit van fusies en overnames in de jaren zestig en zeventig.1 Vanwege de hoge aandelenkoersen in die tijd, hadden veel bedrijven hun aandelen aan de beurs genoteerd. Door ‘empire building’ waren veel van deze ondernemingen verworden tot conglomeraten waarvan – mede vanwege de in par. 2.4.2 beschreven agency-problematiek – de som der delen soms meer waard was dan het geheel.2 Toen vanaf de jaren zeventig de aandelenkoersen begonnen te dalen, zagen investeerders hun kans schoon om de inefficiënte, logge ondernemingen ‘van de beurs te halen’. De LBO’s vormden zo een instrument om de onverstandige acquisities uit het verleden ongedaan te maken.3 De meeste LBOkandidaten betroffen daarom volwassen ondernemingen met een stabiele cashflow, die na de overname gedwongen werden zich te richten op hun core business.4 De opkomst van de Amerikaanse markt voor hoogrentende, risicovolle obligaties (junk bonds) heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de eerste LBO-golf. Deze stelde investeerders in staat hun overnames te financieren met veel vreemd vermogen.5

Figuur 2 (Bron: Bain US LBO deal database)

De hoge rendementen die private equity-investeerders behaalden, zorgden voor een enorm aanbod van vermogen, waardoor de prijzen voor de overnamekandidaten stegen en dientengevolge de rendementen steeds meer onder druk kwamen te staan.6 In 1988 bereikte de eerste LBO-golf haar hoogtepunt en al vrij snel daarna geraakten de eerste LBO-doelwitten in betalingsproblemen. Het instorten van de markt voor junk bonds leidde tot een krimp van de private equity-industrie tot het begin van de jaren negentig.7