8.3.2 Uitoefening pandrecht op vorderingen en aandelen

Zoals gezegd was de pandhouder van een vordering bevoegd om de rente van deze vordering te innen. Deze bevoegdheid vloeide voort uit art. 1204 OBW. De analoge toepassing van dit artikel bracht mee dat de pandhouder van aandelen bevoegd was tot de inning van dividend.1

Met de bevoegdheid de rente van een verpande vordering te innen, kwam de verplichting haar in mindering te brengen op de gesecureerde vordering. Dit was evenwel het enige wat de wet regelde over de bevoegdheden van de pandhouder van vorderingen. De wet schreef voor wat de pandhouder met de geïnde rente diende te doen: hij moest haar ‘verrekenen’ met de gesecureerde vordering.2

Het ligt niet voor de hand dat het hier ging om verrekening als technische term. De rechtsfiguur die wij kennen als verrekening, werd in het OBW namelijk niet met dit woord aangeduid, maar met “compensatie” of “vergelijking van schuld”.3 De pandgebruiker bracht de geïnde rente of dividenden dus in mindering op de gesecureerde vordering. De wettelijke regels van compensatie waren hierop niet van toepassing.

De bevoegdheden van de pandhouder van aandelen beperkten zich tot de bevoegdheid tot executoriale verkoop van de verpande aandelen en de inning van dividend.4 De pandhouder was dus niet verplicht tot stortingen op het aandeel, maar had ook geen stemrecht. Wilde de pandhouder wel stemrecht krijgen, dan diende hij de aandelen tot zekerheid aan zich te laten overdragen.5