66.2 Snelheid in enge zin; een paar oude bekenden

Laat mij eerst enkele woorden wijden aan snelheid in enge, minder pejoratief wellicht, klassieke zin. Niet nieuw maar wel gericht op de snelheid van procedures is de mogelijkheid voor de rechter om te kiezen voor de versnelde behandeling.1 De kern van het regime van de versnelde behandeling is dat een aantal termijnen wordt verkort (zoals die voor het indienen van het verweerschrift, voor re- en dupliek en ten aanzien van de standpunten van partijen over een deskundigenonderzoek). Een voorwaarde is dat zaak spoedeisend is. Daarmee vallen voor deze afdoeningswijze al een hoop reguliere zaken af. In de praktijk wordt weinig gebruikgemaakt van de versnelde behandeling.2 Ook de vereenvoudigde behandeling zou kunnen bijdragen aan kortere doorlooptijden.3 De Awb onderscheidt een viertal (‘kennelijke’) gevallen waarin de rechter kan besluiten het geschil vereenvoudigd af te doen. De rechter kan totdat partijen zijn uitgenodigd voor de zitting, het onderzoek sluiten indien hij voortzetting van het onderzoek niet nodig acht, omdat hij zonder dat onderzoek wel kan beslissen. In plaats van hoger beroep staat slechts verzet open. Aangezien bij vereenvoudigde behandeling partijen processuele mogelijkheden worden onthouden, wordt de ‘kennelijkheid’ strikt uitgelegd. Vaker mondeling uitspraak doen kan net als meer enkelvoudig afdoen eveneens bijdragen aan kortere doorlooptijden.4