7.2 Het dagvaarden van de gezamenlijke andere aandeelhouders

De uitkoopregeling is een dagvaardingsprocedure. De uitkoper moet de minder-heidsaandeelhouders oproepen om in rechte voor de OK te verschijnen. De Nederlandse regeling verschilt op dit punt sterk met de uitkoopregelingen in de onderzochte landen.

In België vangt de uitkoopprocedure aan door de (her)opening van een bod.1 De uitkoper in het Verenigd Koninkrijk moet een notice aan de resterende aandeel-houders en de doelvennootschap sturen met daarin zijn voornemen om de resterende aandelen over te nemen.2 Voor de algemene uitkoopregeling in Duitsland is een besluit van de algemene vergadering vereist.3 De uitkoper dient het bestuur van de vennootschap te verzoeken deze bijeen te roepen.4 De bijzondere uitkoopregeling in Duitsland is, net als de Nederlandse uitkoopregeling, een gerechtelijke procedure. In tegenstelling tot in Nederland hoeft de uitkoper echter niet alle minderheidsaandeelhouders afzonderlijk in de procedure op te roepen. Hij kan volstaan met een verzoek (Antrag) tot uitkoop aan de rechter.5 Deze publiceert het verzoek vervolgens in het Gesellschaftsblätter, zodat alle minderheidsaandeelhouders geïnformeerd zijn over de uitkoopprocedure.6 Gelet op deze verschillen past een vergelijking tussen de landen met betrekking tot dit onderwerp mijns inziens niet goed.

De uitkoper moet een vordering op grond van de algemene uitkoopregeling van art. 2:92a/201a BW instellen tegen de gezamenlijke andere aandeelhouders. Dit betekent dat hij alle minderheidsaandeelhouders moet dagvaarden.7 Het is dus niet mogelijk om bepaalde aandeelhouders wel en andere aandeelhouders niet uit te kopen.8

Een uitkoper kan op grond van de bijzondere uitkoopregeling ex art. 2:359c BW slechts per soort aandeel een vordering instellen (§ 6.5). Hij volstaat in dat geval met het oproepen van alle houders van alleen het soort aandeel waarop zijn vordering ziet.

Dat de uitkoper niet slechts bepaalde aandeelhouders kan uitkopen, volgt ook uit de gedachte die aan de uitkoopregeling ten grondslag ligt.9 De gedwongen overdracht is gerechtvaardigd om de nadelen, die een meerderheidsaandeelhouder ondervindt door de aanwezigheid van een minderheid, weg te nemen (§ 4.2.2). Indien de uitkoper niet alle aandeelhouders uitkoopt, blijven deze nadelen bestaan en ontbreekt de rechtvaardiging voor de uitkoop.10

In verstekzaken moet de OK op grond van art. 2:92a/201a lid 1 BW en art. 2:359c lid 5 BW ambtshalve toetsen of alle minderheidsaandeelhouders (correct) zijn gedagvaard. Zijn alle gedaagden verschenen, dan moet de OK naar mijn mening toch nagaan of de verschenen aandeelhouders ook daadwerkelijk de gezamenlijke andere aandeelhouders in de vennootschap zijn.11

De OK verklaart de uitkoper niet-ontvankelijk in zijn vordering, als blijkt dat hij één of meer minderheidsaandeelhouders niet of niet juist heeft gedagvaard.12 In geval van twijfel wijst de OK veelal tussenarrest. Zij stelt de uitkoper dan in de gelegenheid om opheldering te verschaffen.13 Indien de uitkoper één of meer gedaagden ten onrechte heeft gedagvaard – bijvoorbeeld omdat zij geen aandeelhouders zijn in de doelvennootschap – dan is hij ten opzichte van hen niet-ontvankelijk in zijn vordering.14 De uitkoopprocedure wordt vervolgens jegens de overige (terecht gedagvaarde) aandeelhouders voortgezet.

Om te bewijzen dat de uitkoper alle aandeelhouders juist heeft gedagvaard, moet hij in ieder geval de betekeningsstukken en de statuten van de vennootschap overleggen.15 Uit de statuten blijkt onder meer of de vennootschap naam- of toonderaandelen (of wellicht beide) heeft uitgegeven. Bij aandelen op naam moet de uitkoper ook het aandeelhoudersregister of een ander document in het geding brengen, waaruit blijkt wie de overige aandeelhouders zijn.16 Dit is niet nodig indien de vennootschap alleen aandelen aan toonder kent, omdat de uitkoper dan kan volstaan met een openbare dagvaarding in de zin van art. 54 lid 2 Rv.

Zie over de bewijsstukken met betrekking tot het kapitaalvereiste § 6.3.5 sub b en over de wijze van dagvaarden in de uitkoopprocedure § 11.2.1.