Platformisering, algoritmisering en sociale bescherming
Einde inhoudsopgave
Platformisering, algoritmisering en sociale bescherming (MSR nr. 78) 2021/6.3.4:6.3.4 Tussenconclusie
Platformisering, algoritmisering en sociale bescherming (MSR nr. 78) 2021/6.3.4
6.3.4 Tussenconclusie
Documentgegevens:
Eric Tjong Tjin Tai & Jaap van Slooten, datum 01-05-2021
- Datum
01-05-2021
- Auteur
Eric Tjong Tjin Tai & Jaap van Slooten1
- JCDI
JCDI:ADS288419:1
- Vakgebied(en)
Arbeidsrecht / Algemeen
Sociale zekerheid algemeen (V)
Toon alle voetnoten
Voetnoten
Voetnoten
Jaap van Slooten is als advocaat betrokken bij sommige in dit artikel genoemde platforms en heeft zich om die reden afzijdig gehouden van de passages die op die platforms betrekking hebben.
Sinds 1 juli 2020 is het overigens verboden om jongeren onder de 16 jaar op commerciële basis maaltijden te laten bezorgen; Stcrt. 2020, 34278.
Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.
Het voorgaande is hieronder samengevat in tabel 1. In tabel 2 is de mate van bescherming per thema gekwalificeerd. Groen betekent dat de werker als opdrachtnemer relatief veel bescherming toekomt ten opzichte van de andere typen platforms, rood betekent relatief weinig bescherming. Hierdoor valt op dat platformtype b (de bemiddelaar; Charly Cares) relatief veel bescherming biedt: twee keer groen en een keer oranje. Dit komt doordat bij dit type de platformwerker twee wederpartijen heeft: de ouder en het platform én hij met een van hen een arbeidsovereenkomst heeft. Die arbeidsovereenkomst biedt weliswaar minder bescherming dan een volledige arbeidsovereenkomst aangezien zij onder het bereik van de Regeling dienstverlening aan huis valt (minder ontslagbescherming, geen volledig recht op loon bij ziekte, en evenmin verzekerd voor de WW, ZW en WIA), maar niettemin verklaart dit de gunstige kwalificaties.
Ten tweede kunnen we iets zeggen over de bescherming van de platformwerkers in vergelijking met andere werkers. Vergelijken we de platformwerkers bij Werkspot en Deliveroo met een gewone werknemer, dan is het verschil zeer aanzienlijk. Vakmannen van Werkspot hebben geen bescherming van enige betekenis op een van de drie thema’s. Als we Werkspot echter beschouwen als een facilitator, is dat ook niet schokkend. Dertig jaar geleden hadden vakmannen evenmin enige bescherming van de Gouden Gids te verwachten. De bezorgers van Deliveroo (voor zover geen werknemer) hebben enige bescherming op het gebied van loon en aansprakelijkheid. Ten aanzien van de beëindiging van de arbeidsovereenkomst zou nog enige hoop geput kunnen worden uit de rechtspraak rond de opzegging van duurovereenkomsten, maar veel heil valt daar niet van te verwachten. Het privaatrecht en het publieke arbeidsrecht (zoals de Arbowet, de Artw en de Waadi) hebben op dit moment nog niet heel veel te bieden aan de zelfstandige platformwerkers. Misschien is in dit verband het belangrijkste gemis een adequate verzekering tegen arbeidsongeschiktheid. Zoals bekend is in het pensioenakkoord afgesproken dat die er moet komen. Ter relativering geldt wellicht nog dat de hier besproken platformwerkzaamheden voor de meeste mensen een bijbaantje zijn tijdens hun jeugd.2
Een derde conclusie is dat werkers bij platformtype c (de dienstverlener/Deliveroo) meer bescherming hebben dan de werkers bij platform a (de facilitator/Werkspot). Zouden werkers bij type b geen arbeidsovereenkomst hebben, dan zouden die tussen type a en c inzitten. Er lijkt dus wel een verband te zijn tussen de hoeveelheid controle die een platform uitoefent en de mate van bescherming van de werkers. Dat lijkt in lijn met een algemeen aanvaard uitgangspunt: hoe meer zeggenschap iemand heeft, hoe meer aansprakelijkheid hij riskeert.
Tabel 1
Werkspot
Charly Cares
Deliveroo
Opzegbaarheid overeenkomst met platform
Opzegging niet beperkt
Opzegging met platform niet beperkt/met ouder wel
Opzegging niet beperkt
Termijn
Eén maand voor platform/geen termijn voor werker
Geen termijn
Eén week voor platform/geen termijn voor werker
Betalingstermijn
Risico werker
Max. vier dagen
Tweewekelijks
Incassorisico
Risico werker
Laag door gebruik Adyen
Laag
Risico bij wachttijd of meerwerk
Risico werker
Laag wegens timer
Risico werker
WML
Geen
Wel
Wel
Aansprakelijkheid ex art. 7: 658 lid 4
Platform niet aanspr.
Platform aanspr.
Platform aanspr.
Aansprakelijkheid jegens derden
Platform niet aanspr.
Platform niet aanspr./ouder wel
Platform niet aanspr.
WML
Geen
Ja, alleen gebruiker
Platform aanspr.
Arbowet
Geen
Ja, alleen gebruiker
Artw
Geen
Ja, alleen gebruiker
Tabel 1: de positie van de platformwerker
Tabel 2
Werkspot
Charley Cares
Deliveroo
Opzegbaarheid overeenkomst met platform
Termijn
Platform heeft één maand opzegtermijn
Arbeidsovereenkomst geeft bescherming
Vrijwel geen bescherming
Betalingstermijn
Incassorisico
Risico bij wachttijd of meerwerk
WML
Dit is geheel aan platformwerker overgelaten
Platformwerker heeft recht op minimumloon en andere betalingsvoorwaarden
Recht op minimumloon
Aansprakelijkheid ex art. 7: 658 lid 4
Aansprakelijkheid jegens derden
Platformwerker kan niet bij platform terecht voor afwenteling risico aansprakelijkheid
Platformwerker geheel beschermd tegen risico aansprakelijkheid
Platformwerker heeft soms bescherming tegen schade bij bedrijfsongeval
Tabel 2: de mate van bescherming van de platformwerker