6.10.3.8 Earnings stripping benadering

Nederland zou verder inspiratie kunnen putten uit de beperking van de aftrek van de rente die met ingang van 2008 in Duitsland geldt. Deze Duitse aftrek-beperking is een zogenoemde earnings stripping regel: de aftrek van de rente wordt gemaximeerd tot een percentage van de winst nadat daarop een aantal correcties is toegepast.1 De capital allocation benadering fungeert als safe haven. De aftrekbeperking is namelijk niet van toepassing als de belastingplichtige niet behoort tot een groep. Bovendien kan de belastingplichtige aan de werking van de zogenoemde Zinsschranke ontkomen wanneer hij in geringere mate met vreemd vermogen is gefinancierd dan de groep als geheel.

De Zinsschranke beperkt de aftrek van de rente voor zover het saldo van de verschuldigde en de ontvangen rente hoger is dan 30% van de belastbare winst nadat daarop een aantal correcties zijn toegepast.2 De gecorrigeerde winst is gelijk aan de belastbare winst verminderd met de ontvangen rente en vermeerderd met de verschuldigde rente en de afschrijvingen. De rente die niet in aanmerking komt, wordt voortgewenteld naar het volgende jaar en kan in dat jaar binnen de grenzen van de Zinsschranke in aftrek komen.

De Zinsschranke is niet van toepassing wanneer het saldo van de verschuldigde rente en de ontvangen rente minder is dan € 1,0 mio. Bovendien geldt een uitzondering indien de belastingplichtige geen onderdeel is van een concern (‘de concernuitzondering’). De Zinsschranke is dus niet van toepassing als de fiscale eenheid (Organschaft) samenvalt met het concern.3 Of sprake is van een concern wordt bepaald aan de hand van IFRS dan wel op grond van de zogenoemde ‘general accepted accounting principles’ (GAAP) van een lidstaat van de EU of de US GAAP.

Heeft de belastingplichtige een eigenvermogensratio die niet meer dan 1% lager is dan die van het concern dan ontkomt hij eveneens aan de Zinsschranke (de eigenvermogenratio-uitzondering). De eigenvermogenratio is de verhouding waarin het eigen vermogen staat tot het balanstotaal. De vergelijking van de eigen vermogenratio van de belastingplichtige met die van het concern waarvan hij deel uitmaakt, moet worden uitgevoerd op grond van de balansen per ultimo van het voorafgaande boekjaar. Deze balansen dienen te zijn opgesteld op grond van IFRS, de GAAP van een lidstaat van de EU of de US GAAP.

Voor de toepassing van de eigenvermogenratio-uitzondering moeten op het commerciële eigen vermogen van de belastingplichtige een aantal correcties worden gemaakt. Zo dient de commerciële boekwaarde van de aandelen die de belastingplichtige houdt in andere concernvennootschappen in mindering te komen op zijn commerciële eigen vermogen.

De concernuitzondering is niet van toepassing indien ten minste 10% van het saldo van de verschuldigde en ontvangen rente toerekenbaar is aan schulden die zijn verstrekt door een aandeelhouder met een direct of indirect belang van ten minste 25% in de belastingplichtige dan wel door aan een dergelijke aandeelhouder gelieerde persoon of een onafhankelijke derde die zich op een dergelijke aandeelhouder dan wel gelieerde persoon kan verhalen. Een grotendeels vergelijkbare exceptie geldt onder omstandigheden ten aanzien van de eigenvermogenratio-uitzondering.

Wordt de Nederlandse regeling tegen onderkapitalisatie op de earnings stripping benadering gebaseerd, dan kan art. 10d als volgt gaan luiden:

Het eerste en het tweede lid van deze bepaling laten zich aan de hand van een aantal voorbeelden toelichten (daarbij wordt de franchise van € 1 mio. buiten beschouwing gelaten). Is de belastbare winst 22,5 en de verschuldigde rente 17,5, dan bedraagt de gecorrigeerde belastbare winst als bedoeld in het eerste lid 40. De maximaal aftrekbare rente is dan gelijk aan 30% van 40 = 12. De niet-aftrekbare rente is dan 17,5 – 12 = 5,5. Dit bedrag wordt voortgewenteld naar het volgende jaar.

Wanneer de belastbare winst in jaar 2 gelijk is aan 52,5 en de verschuldigde rente 17,5 bedraagt, is de gecorrigeerde belastbare winst 70. De maximale aftrekbare rente is 30% van 70 is 21. De niet-aftrekbare rente is dan 21 – (17,5 + 5,5) = 2. Dit bedrag wordt voortgewenteld naar jaar 3, enzovoorts.

Maakt de belastingplichtige in jaar 1 geen winst maar een verlies van 7,5, dan bedraagt de gecorrigeerde belastbare winst als bedoeld in het eerste lid 10. De maximaal aftrekbare rente is dan gelijk aan 30% van 10 is 3. De niet-aftrekbare rente is dan 17,5 – 3 = 14,5. Dit bedrag wordt voortgewenteld naar het volgende jaar.

Is de belastingplichtige niet alleen rente (17,5) verschuldigd maar ontvangt hij ook rente (van stel 7,5) en is zijn belastbare winst 20, dan bedraagt de gecorrigeerde belastbare winst als bedoeld in het eerste lid 20 + 17,5 – 7,5 = 30. Het saldo van de verschuldigde en ontvangen rente (17,5 – 7,5 = 10) is dan niet aftrekbaar voor zover het hoger is dan 30% van 30 = 9. De niet aftrekbare rente bedraagt dus 10 – 9 = 1. Dit bedrag wordt voortgewenteld naar het volgende jaar.