2.4.2 De Natuurbeschermingswet 1998

In 1968 trad de Natuurbeschermingswet in werking.1 In 1998 is deze wet deels vervangen door de Natuurbeschermingswet 1998. Vanwege gebreken in de nieuwe wet zijn onderdelen van de oude Natuurbeschermingswet nog lange tijd van kracht gebleven.2Zoals gezegd verliep het wetgevingstraject van de Nbw 1998 moeizaam. Het lukte de centrale overheid en de decentrale overheden lange tijd niet om overeenstemming te bereiken over de verdeling van taken en bevoegdheden en de wijze van implementatie van de Vrl en de Hrl in de nieuwe wet.3 Aanvankelijk kreeg de omzetting van de Vrl en de Hrl in de nationale wetgeving niet de vereiste aandacht. Dit ondanks het feit dat in de praktijk (aanzienlijke) problemen zijn opgetreden bij de toepassing van het internationale natuurbeschermingsrecht in de Nederlandse rechtsorde.4

Na de inwerkingtreding van de Nbw 1998 startte de EC een verdragschendingsprocedure tegen de Nederlandse regering; naar het oordeel van de EC waren niet alle verplichtingen uit artikel 6 Hrl op een correcte wijze in de Nbw 1998 en de Ffw omgezet. Een belangrijk punt van kritiek betrof de verankering van de gebiedsbeschermende bepalingen in het Nederlandse recht. Genoemde bepalingen waren ondermeer geborgd in het Structuurschema Groene Ruimte (hierna: de PKB).5 De Europese Commissie wees deze wijze van omzetting van de hand. De belangrijkste reden hiervoor vormde de juridische status van de PKB.

Als gevolg van de onjuiste implementatie van de Vrl en de Hrl ontstonden er aan het einde van de vorige eeuw (grote) problemen. Bij de voorbereiding en realisatie van plannen en projecten moesten bestuursorganen achtereenvolgens rekening houden met bepalingen uit de Nb-wet, de Nbw 1998 en delen van de Vrl en de Hrl. Als gevolg daarvan ontstond aanzienlijke vertraging bij de uitvoering van allerlei plannen en projecten.8Onder politieke druk van de EC en vanwege de problemen in de praktijk besloot de Nederlandse regering uiteindelijk tot een aanpassing van de Nbw 1998 ‘in verband met de Europeesrechtelijke verplichtingen’.9 Op 1 oktober 2005 is deze wetswijziging in werking getreden en zijn de laatste onderdelen van de oude Nb-wet uit 1968 ingetrokken. Deze wetswijziging werd nog wel vooraf gegaan door een veroordeling van het HvJ EG vanwege het onjuist implementeren van de Vrl en de Hrl in de voorloper van de huidige Nbw 1998, de Nbw.10 Nadien werd aangenomen dat de Nbw 1998 in algemene zin voldeed aan de vereisten van artikel 6 Hrl.11 Sindsdien is de Nbw 1998 nog tweemaal ingrijpend aangepast: te weten op 1 februari 2009 (in verband met de regulering van bestaand gebruik en enkele andere zaken ) en op 31 maart 2010 (vanwege de inwerkingtreding van de Crisis- en herstelwet).12 Zoals gezegd is bij de Tweede Kamer een wetsvoorstel aanhangig dat voorziet in de integratie van de Nbw 1998, Flora- en faunawet en de Boswet in een Wet natuurbescherming.13 Dit wetsvoorstel wordt – voor zover relevant − geanalyseerd in de hoofdstukken 3 en 4.