10.3.1.2 Umwandlungssteuergesetz (UmwStG)

De fiscale gevolgen wat betreft de Ertragsteuer (inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting en Gewerbesteuer) van een reorganisatie zijn geregeld in het UmwStG. Het UmwStG is dus zelf geen zelfstandige belasting op reorganisaties. Voor de fiscale gevolgen (belastingheffing) wordt verwezen naar de van toepassing zijnde heffingswetten in de EStG, KStG en GewstG. Bij reorganisaties kunnen er naast inkomsten- of winstbelasting gevolgen ook gevolgen zijn voor de dividendbelasting, btw, successiebelasting, schenkingsrecht of overdrachtsbelasting, afhankelijk van de betrokkenen en feiten en omstandigheden. In het UmwStG zijn er geen verwijzingen naar die belastingsoorten opgenomen. Deze zijn in de van toepassing zijnde afzonderlijke wetten te vinden.

Fiscaalrechtelijk volgt het UmwStG de civielrechtelijke mogelijkheden in het UmwG. Dit betekent dat in Duitsland dus fiscale begeleiding van fusies en splitsingen tussen rechtspersonen, personenvennootschappen en (ondernemingen van) natuurlijke personen mogelijk is. Het UmwStG wijkt enigszins af van het UmwG wat betreft een omzetting van een rechtsvorm. Deze houdt volgens het UmwG geen overgang in, omdat slechts het juridische hulsel verandert. In het UmwStG is dat wat betreft de omzetting van een personenvennootschap in een kapitaalvennootschap, of andersom, bestempelt als een overgang van vermogen, omdat het belastingsubject verandert. Daarnaast zijn fiscaalrechtelijk ook nog de inbreng van een onderneming, deel van de onderneming, of commanditaire participatie in een lichaam (§§20ff. UmwStG) of personenvennootschap (§24 UmwStG) in het UmwStG geregeld. Het UmwStG bestaat uit tien delen en 28 bepalingen. §1 regelt het toepassingsbereik en geeft definities. §2 gaat over een fictieve fiscale overdrachtsdatum van het vermogen (Steuerliche Rückwirkung). Duitsland kent een fictieve fiscale overdrachtsdatum (steuerlicher Übertragungsstichtag) van het vermogen die afwijkt van de civiele overdrachtsdatum. Civielrechtelijk wordt een fusie of splitsing voltooid door inschrijving in het handelsregister. De fiscale overdrachtsdatum is de datum van de fiscale slotbalans en mag hoogstens acht maanden voor inschrijving in het handelsregister zijn opgesteld door de overdrager. Op die datum wordt het inkomen, vermogen en ook de grondslag voor de Gewerbesteuer geacht te zijn overgegaan van de overdrager naar de overnemer. De belastingplicht van de overdrager eindigt hierdoor. Schematisch en op hoofdlijnen kan het UmwG en UmwStG als volgt worden weergegeven: