3.2.1.3 Code de la procédure civile

Artikel 1 CPC is duidelijk over de vraag wie het initiatief moet nemen tot de aanvang van een civiele procedure in Frankrijk:

In hoofdzaak is het dus een kwestie van partijen om te bepalen of er wordt geprocedeerd, en zo ja, waarover en hoe lang er wordt geprocedeerd.1 De taak van de rechter begint pas als een procedure bij hem wordt aangebracht.2 Er zijn enkele uitzonderingen op dit principe, welke vooral verband houden met de openbare orde. Overigens is het dan niet zo dat de rechter zelf een procedure aanhangig kan maken, maar veeleer dat hij niet strikt gebonden is aan het feitelijk kader van partijen. In dat soort gevallen wordt wel gesteld dat er sprake is van een zogenaamd “saisine d’office.” Letterlijk betekent dat het ambtshalve aanhangig maken van een civiele procedure, maar onder artikel 1 CPC wordt ook begrepen dat de rechter gebonden is aan het feitelijk kader van partijen. Wanneer een “saisine d’office” dan ook mogelijk wordt geacht vanwege de betrokkenheid van het openbaar belang, moet vooral worden gedacht aan een uitzondering op het beginsel dat de rechter gebonden is aan het feitelijk kader van partijen.3 Zonder vordering of verzoek is er geen rechter: “sans prétention, il n’y a pas de demande en justice”.4 Het vormt voor de rechter “la condition nécessaire de sa saisine.”5 Ook in Frankrijk kan een civiele procedure dus slechts bestaan bij gratie van partijen.