II.6.8 Acceptatie

Hoe staat het met de acceptatie van de uitkomst van de procedure bij de bestuursrechter? Een van de ambities van de Nieuwe zaaksbehandeling is dat de procedure zo is ingericht dat de kans wordt vergroot dat partijen die als procedureel rechtvaardig ervaren, in de hoop dat partijen de uitspraak van de rechter accepteren en daartegen minder vaak hoger beroep instellen.

Uit cijfers over aantallen beroepszaken bij rechtbanken en hogerberoepszaken bij de Afdeling, de Hoven, de CRvB en het CBb die te vinden zijn op de site van het WODC,1 kan worden opgemaakt hoe vaak wordt geappelleerd tegen uitspraken van rechtbanken. Daartoe hebben we de aantallen uitspraken van rechtbanken waartegen hoger beroep mogelijk is, vergeleken met de instroom van hogerberoepszaken bij de verschillende bestuursrechtelijke hogerberoepsinstanties.2

In onderstaande figuur, die de ontwikkeling in de periode 2006-2015 laat zien, is te zien dat het aantal hogerberoepsprocedures dat jaarlijks bij de verschillende hogerberoepsinstanties wordt gestart, rond de 40% bedraagt van het aantal appellabele uitspraken dat rechtbanken doen.

De figuur laat zien dat jaarlijks sprake is van fluctuaties, maar een duidelijke stijgende of dalende lijn is niet zichtbaar. Van belang is met name dat sinds de invoering van de Nieuwe zaaksbehandeling geen afname is te zien van het aantal hogerberoepsprocedures. In 2011, het laatste jaar voordat de rechtbanken aan de slag gingen met de Nieuwe zaaksbehandeling, bedroeg het appelpercentage 38,6. In 2012 daalde het licht (naar 37,5) maar in 2013 steeg het naar 40,2 en in 2014 en 2015 zette de stijging zich voort (naar 40,8 en 41,6).

Op grond van de cijfers valt niet met zekerheid te zeggen dat de Nieuwe zaaksbehandeling geen positieve invloed heeft op het aantal hoger beroepen, want niet is uitgesloten dat andere factoren een mogelijk positief effect van de Nieuwe zaaksbehandeling teniet doen, maar dat neemt niet weg dat op grond van de beschikbare cijfers over het hoger beroep niet een dergelijk positief effect valt te constateren. Duidelijk is wel dat er geen reden is om aan te nemen dat de mate waarin uitspraken van de bestuursrechter worden geaccepteerd in de loop van het afgelopen decennium is gestegen.