14.4.5 Tijdstip genieten vervreemdingsvoordelen

Met betrekking tot het tijdstip van genieten van vervreemdingsvoordelen valt een merkwaardig discrepantie te constateren tussen enerzijds de (langlopende) liquidatie van de vennootschap en anderzijds de vervreemding van tot een aanmerkelijk belang behorende aandelen, winstbewijzen of schuldvorderingen tegen een variabele tegenprestatie (winstrecht). In het eerste geval wordt blijkens art. 20c, vijftiende lid, Wet IB de overschotmethode gehanteerd, op grond van welke methode pas belastingheffing plaatsvindt over de liquidatie-uitkeringen voor zover de liquidatie-uitkering(en) de (gemiddelde) verkrijgingsprijs overtref^fen) (zie hoofdstuk 8, onderdeel 8.4.2.2). In het tweede geval dient de overdrachtsprijs door middel van een schatting te worden vastgesteld, waarna eventuele meer- of minderontvangsten als winst dan wel verlies uit aanmerkelijk belang worden verwerkt (zie hoofdstuk 11, onderdeel 11.3.2). Uiteindelijk wordt dan wel de totale daadwerkelijk gerealiseerde aanmerkelijkbelangwinst in de aanmerkelijkbelangheffing betrokken, doch de schattingsmethode kan een liquiditeits- en rentenadeel met zich brengen nu de aanmerkelijkbelangheffing (deels) dient te worden voorgefinancierd. Daarom verdient het mijns inziens de voorkeur om de overschotmethode voor (langlopende) liquidaties ook te volgen, indien de aanmerkelijkbelangaandelen, -winstbewijzen of -schuldvorderingen worden vervreemd tegen één of meer termijnen waarvan het aantal of de omvang ten tijde van de vervreemding nog niet vaststaat (winstrecht). Alsdan sluit de aanmerkelijkbelangheffing steeds aan bij het daadwerkelijke tijdstip van ontvangst van liquide middelen, zodat belastingplichtigen niet worden geconfronteerd met een uit de noodzakelijke voorfinanciering van (een deel van) de aanmerkelijkbelangclaim voortvloeiend liquiditeitsnadeel. Hierdoor is het precieze vervreemdingstijdstip ook minder relevant.

#$