7.3.1 Eisen art. 6 EVRM aan het bewijsrecht

Het EVRM kent geen specifieke regels met betrekking tot het bewijsrecht. Zo laat het EHRM het aan de nationale rechter over om de beoordelen of en welke van de aangeboden bewijsmiddelen toelaatbaar zijn. Tevens is het een taak van de nationale rechter om het bewijs te waarderen en te beslissen welk bewijs relevant kan zijn voor de beslissing van de zaak.1 In de zaak Mantovanelli overweegt het EHRM:

Dit hangt samen met de zogenoemde 'fourth instancedoctrine'. Het EHRM is geen derde of vierde instantie die de nationale zaak heropent en zelf een beoordeling geeft van de feiten in de zaak.3 De taak van het EHRM onder art. 6 EVRM is beperkt tot een onderzoek of de nationale procedure(s) in overeenstemming is (zijn) met de eisen van een eerlijk proces.

Desalniettemin, heeft het Hof het bewijsrecht op bepaalde punten in verband gebracht met het recht op een 'fair hearing'. Zo houdt dit recht volgens het EHRM onder andere in een recht voor partijen om gehoord te worden en zich uit te laten over alle – al dan niet door de wederpartij – naar voren gebrachte feiten en de in het geding gebrachte bewijsstukken.4 De mogelijkheid tot bewijslevering is verder door het Hof in verband gebracht met het beginsel van 'equality of arms', dat ook deel uitmaakt van het recht op een 'fair hearing' zoals gewaarborgd door art. 6 EVRM.5 Volgens vaste rechtspraak van het EHRM houdt 'equality of arms' in;

Procespartijen moeten dus een redelijke gelijke kans krijgen om hun zaak voor te leggen aan de rechter en om hun stellingen te bewijzen.7 Geen der partijen mag ten opzichte van de andere partij in een bevoorrechte positie geplaatst worden.8 Wanneer beide partijen in gelijke mate geen gelegenheid hebben gehad stukken over te leggen of te becommentariëren is het beginsel van 'equality of arms' niet geschonden.9 Wel heeft het EHRM schending van het beginsel van 'equality of arms' aangenomen wanneer één der partijen wel en de ander niet als partijgetuige gehoord wordt,10 wanneer één der partijen op willekeurige gronden geen enkele gelegenheid krijgt tot getuigenbewijs of een deskundigenbericht, terwijl de wederpartij wel getuigen of een deskundige mag doen horen,11 alsook wanneer een bepaald bewijsaanbod van een partij wordt afgewezen, waardoor die partij in een substantieel nadeliger positie gebracht wordt ten opzichte van de wederpartij.12 Er geldt echter wel een beoordelingsmarge.13 De rechter hoeft niet al het aangeboden bewijs toe te laten. Zoals gezegd is het aan de nationale overgelaten om te beoordelen of en welke van de aangeboden bewijsmiddelen relevant kunnen zijn voor de beslechting van de zaak. Dit biedt de rechter de mogelijkheid om een overbodig bewijsaanbod, een bewijsaanbod dat betrekking heeft op feiten van algemene bekendheid, of een aanbod van bewijsmiddelen die niet relevant kunnen zijn voor de beslechting van het geschil terzijde te stellen.14 De rechter mag een bewijsaanbod echter niet passeren op grond van een prognose omtrent het te verwachten resultaat van de bewijslevering. Dit is in strijd met het beginsel van gelijkheid der wapenen.15 Er mag niet vooruitgelopen worden op de uitslag van de bewijsvoering.16