6.3.3 Regelingen ‘betrekking hebbende’ op in de onderneming werkzame personen

In voorgaand voorbeeld werd uitgegaan van een instemmingsplichtig besluit omdat het voorgenomen besluit gevolgen heeft voor in de onderneming werkzame personen. Het is evenwel goed denkbaar dat het voorgenomen besluit alleen gevolgen heeft voor ex-werknemers. Is er dan nog sprake van een instemmingsplichtig besluit? Zoals hiervoor al aan de orde kwam bij het taakbegrenzingsprobleem, zou ik een ruime opvatting willen bepleiten en genegen zijn deze vraag positief te beantwoorden, aangezien het besluit indirect betrekking heeft op de werknemer. Immers, wanneer de werknemer uit dienst gaat (althans met pensioen) en ex-werknemer wordt, zal hij geconfronteerd worden met deze gewijzigde regeling.

Anders ligt het als een regeling wordt gewijzigd die ook indirect geen betrekking heeft op de werknemer, namelijk daar waar de werknemer ook bij uitdiensttreding er niet mee wordt geconfronteerd. In dat geval is er naar mijn mening geen instemmingsverplichting1 en ontbreekt de medezeggenschap dus geheel.2 Dat neemt niet weg dat sommige ondernemers er desondanks voor kiezen dit soort besluiten toch ter instemming voor te leggen aan hun OR. In dat geval is wellicht de problematiek van de taakbegrenzing niet aan de orde, maar duidelijk wel die van de legitimiteit en uiteenlopende belangen.

Noemenswaardig in dit verband is ook dat in de literatuur is betoogd dat in de spiegelbeeldige situatie, namelijk een besluit met gevolgen voor louter toekomstige werknemers, er wel een instemmingsrecht is.3 De redenering van deze auteurs is dat als het begrip ‘betrekking hebbende’ niet op die manier zou worden opgerekt, bijvoorbeeld het instemmingsrecht voor regelingen op het gebied van het aanstellingsbeleid zinledig zou worden. Ook zou er anders geen instemmingsrecht zijn voor wijzigingen van arbeidsvoorwaarden die worden doorgevoerd door middel van een uitsterfconstructie, dat wil zeggen dat zij alleen gelden voor toekomstige werknemers.4 Bovendien zou redelijke wetstoepassing van artikel 27 WOR zich meer in het algemeen moeten uitstrekken tot personen die in verband met de aard van de regeling in bepaalde mate afhankelijk zijn van de onderneming. De parallel van deze redenering met de ex-werknemer gaat naar mijn mening echter niet op. Toekomstige werknemers worden immers werknemers binnen de onderneming, maar het omgekeerde geldt niet: ex-werknemers worden (een enkele uitzondering daargelaten) niet opnieuw werknemer binnen de onderneming. Verder laat de WOR geen ruimte om de reikwijdte op te rekken tot allen die afhankelijk zijn van de onderneming.