17.5.3.1 Het stelsel van de Wge

Voor girale aandelen geldt een apart goederenrechtelijk regime, namelijk dat van de Wet giraal effectenverkeer. Dit regime is ingegeven door het feit dat effecten veelal via banken worden aangehouden en de wens om de rechthebbenden op deze effecten te beschermen tegen het risico van faillissement van de bank.1

Het regime van de Wet giraal effectenverkeer houdt in dat aandelen zijn ondergebracht in verzameldepots als bedoeld in Hoofdstuk 2 Wge. De aandelen in een verzameldepot komen gezamenlijk toe aan de deelgenoten.2 Het aandeel van de deelgenoten in het verzameldepot correspondeert met het aantal aandelen in dat depot.3 De toonderaandelen in het verzameldepot zelf wo-den echter gehouden door de intermediair als gedefinieerd in art. 1 Wge4 en de aandelen op naam staan geregistreerd op zijn naam.5 Deze intermediair “houdt” het verzameldepot in de zin van art. 9 Wge en beheert de aandelen6 voor de deelgenoten.

Dit leidt tot de vraag wie binnen de context van de rechtspersoon moet worden gezien als de aandeelhouder. In de literatuur en praktijk worden de deel-genoten als aandeelhouder gezien.7 Indien bijvoorbeeld een deelgenoot een aandeel in het verzameldepot heeft dat correspondeert met vier aandelen, wordt deze deelgenoot binnen de context van de rechtspersoon gezien als de houder van vier aandelen.

Ook in de praktijk van het enquêterecht wordt de deelgenoot als de aandeelhouder aangemerkt. Bij mijn weten worden enquêteprocedures altijd ingesteld door deelgenoten en niet door de intermediair en heeft dat nog nooit geleid tot het verweer dat verzoeker niet ontvankelijk is omdat hij geen aandeelhouder is.8 Rechtspraak hierover ontbreekt derhalve. Wel is in het kader van de uitkoopprocedure door de ondernemingskamer bepaald dat de deelgenoten en niet de intermediair kwalificeren als de aandeelhouder.9

Een ander aspect van giraal effectenverkeer is dat het ongeveer drie dagen duurt voordat effectentransacties zijn afgewikkeld. Storm vat het proces, aangeduid als “clearing en settlement”, als volgt samen: