Hof Den Haag, 21-02-2024, nr. BK-22/1303

Maatstaf van heffing:

Maatstaf van heffing zijn de totale bouwkosten van de zaak waarop de aanvraag om een vergunning betrekking heeft.

De totale bouwkosten worden berekend volgens de NEN 2699 (investerings- en exploitatiekosten van gebouwen – Begripsomschrijvingen en indelingen) zoals dit normblad laatstelijk is gewijzigd of vervangen.

NEN 2699 (investerings- en exploitatiekosten van gebouwen – Begripsomschrijvingen en indelingen), zoals dit normblad laatstelijk is gewijzigd of vervangen3., ligt voor een ieder ter inzage ten kantore van de Afdeling Bouw- en woningtoezicht van het Cluster Stadsontwikkeling, kantoorhoudend aan de [adres 2] [postcode] te [woonplaats] .

De omzetbelasting en de kosten van het verwerven van de grond maken geen deel uit van de totale bouwkosten.

Het tarief ter zake van het in behandeling nemen van een aanvraag om een omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen (een activiteit als bedoeld in artikel 2.1, lid 1, sub a, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) dan wel het in behandeling nemen van een aanvraag om een projectuitvoeringsbesluit (een besluit als bedoeld in artikel 2.10 van de Crisis- en herstelwet) die mede deze activiteit bouwen omvat, wordt als volgt bepaald:

Schijf 1 - bij bouwkosten tot en met € 35.900,00 bedraagt het tarief 1,54% van de totale bouwsom met een minimum van € 95,00;

Schijf 2 - bij bouwkosten vanaf € 35.900,01 tot en met € 530.000,00 wordt het tarief van schijf 1 over het bij die schijf genoemde bedrag geheven vermeerderd met 1,77% van het gedeelte van de bouwkosten, die vallen in schijf 2;

Schijf 3 - bij bouwkosten vanaf € 530.000,01 tot en met € 1.100.000,00 wordt het tarief van de schijven 1 en 2 over de bij die schijven genoemde bedragen geheven vermeerderd met 1,92% van het gedeelte van de bouwkosten, die vallen in deze schijf;

(…)”

In hoger beroep is in geschil of:

met betrekking tot de in § 1.1.1. en § 1.1.2. van de Tarieventabel bedoelde NEN 2699-norm is voldaan aan het kenbaarheidsvereiste;

de tarieven van de leges omgevingsvergunning in de Verordening zodanig zijn vastgesteld dat de geraamde baten van de leges omgevingsvergunning niet uitgaan boven de geraamde lasten ter zake;

de door de Rechtbank nader vastgestelde heffingsmaatstaf van € 700.000 te hoog is en zo ja, op welk bedrag de totale bouwkosten dan moeten worden vastgesteld;

de Rechtbank bij de veroordeling van de Heffingsambtenaar in de kosten van beroepsmatig verleende rechtsbijstand die belanghebbende in verband met de behandeling van het beroep in eerste aanleg heeft moeten maken, de wegingsfactor voor het gewicht van de zaak op 2 had moeten stellen.

Volgens belanghebbende is met betrekking tot de NEN 2699-norm niet voldaan aan het kenbaarheidsvereiste, gaan de geraamde baten van de leges omgevingsvergunning uit boven de lasten ter zake, dienen de nader door de Rechtbank vastgestelde totale bouwkosten verder te worden verminderd tot € 449.000 en moet bij de berekening van de vergoeding van de in eerste aanleg gemaakte kosten van rechtsbijstand, uitgegaan worden van een wegingsfactor voor het gewicht van de zaak van 2.

De Heffingsambtenaar heeft de standpunten van belanghebbende gemotiveerd weersproken.

Belanghebbende concludeert, naar het Hof begrijpt, tot vernietiging van de uitspraak van de Rechtbank, met uitzondering van wat daarin is beslist over de vergoeding van griffierecht en de aan belanghebbende te betalen vergoeding van immateriële schade vanwege overschrijding van de redelijke termijn, vernietiging van de uitspraak op bezwaar, vernietiging van de aanslag, althans verlaging van de aanslag tot een, berekend naar een heffingsmaatstaf van € 449.000, en vergoeding van de kosten van de door belanghebbende in het beroep in eerste aanlag gemaakte kosten van beroepsmatig verleende rechtsbijstand met toepassing van factor 2 voor de zwaarte van de zaak .

De Heffingsambtenaar concludeert tot bevestiging van de uitspraak van de Rechtbank.

Belanghebbende stelt zich op het standpunt dat met betrekking tot de NEN 2699-norm niet aan het kenbaarheidsvereiste is voldaan.

In artikel 139 en artikel 141 van de Gemeentewet zoals deze artikelen luidden ten tijde van de bekendmaking van de Verordening4., is bepaald:

Artikel 139:

“1. Besluiten van het gemeentebestuur die algemeen verbindende voorschriften inhouden, verbinden niet dan wanneer zij zijn bekendgemaakt in het gemeenteblad.

(…)

3. In afwijking van het eerste lid kan een besluit als bedoeld in dat lid bepalen dat een bij het besluit behorende bijlage wordt bekendgemaakt door terinzagelegging.

4. Voor het inzien van een overeenkomstig het eerste lid bekendgemaakt besluit worden geen kosten in rekening gebracht.(…)”

Artikel 141

“Een ieder kan op verzoek een papieren afschrift verkrijgen van de besluiten van het gemeentebestuur die algemeen verbindende voorschriften inhouden. Het afschrift wordt verstrekt tegen ten hoogste de kosten van het maken van het afschrift.”

De Hoge Raad heeft in zijn arrest van 15 juni 2015, ECLI:NL:HR:2015:1669, BNB 2015/168 ten aanzien van de kenbaarheid van NEN-normen geoordeeld:

“De artikelen 139 en 217 van de Gemeentewet stellen eisen aan de kenbaarheid van de maatstaven waarnaar gemeentebelastingen worden geheven. In een geval waarin de gemeentelijke regelgeving in het kader van de omschrijving van de heffingsmaatstaf verwijst naar NEN‑normen, is aan voormelde eisen, mede naar hun strekking, voldaan indien de gemeente die normen bekendmaakt door terinzagelegging op de wijze die in artikel 139, lid 3, van de Gemeentewet is voorzien voor bijlagen, en desgevraagd papieren afschriften van die normen verstrekt tegen betaling van bedragen die niet hoger zijn dan de tarieven die de gemeente hanteert voor het verstrekken van papieren afschriften van besluiten die algemeen verbindende voorschriften inhouden. “

In beroep en opnieuw in hoger beroep heeft belanghebbende erop gewezen dat in de Tarieventabel is bepaald dat de NEN 2699-norm voor eenieder ter inzage ligt ten kantore van de Afdeling Bouw- en woningtoezicht van het Cluster Stadsontwikkeling (de Afdeling B&WT), kantoorhoudend aan de [adres 2] in [woonplaats] . Het adres waarop de Afdeling B&WT kantoor houdt is echter niet [adres 2] maar [adres 3] . Deze onjuiste vermelding in de Tarieventabel van het adres waar de NEN 2699-norm ter inzage ligt, betekent volgens belanghebbende dat met betrekking tot de NEN 2699-norm niet aan het kenbaarheidsvereiste is voldaan. De Rechtbank heeft dit standpunt van belanghebbende niet gevolgd (zie r.o. 4.3 van de uitspraak van de Rechtbank). Het Hof maakt deze naar zijn oordeel juiste beslissing en de gronden waarop deze beslissing berust tot de zijne.

In hoger beroep heeft belanghebbende aangevoerd dat hij op 19 november 2018 op het adres [adres 3] aan een daar aanwezige ambtenaar van Stadsontwikkeling heeft gevraagd naar de NEN-normen, die hem zou hebben gezegd “die liggen hier niet”. Hieruit blijkt volgens belanghebbende dat aan hem niet naar de eis van de wet terinzagelegging van de NEN 2699-norm is verleend.

De Heffingsambtenaar heeft naar aanleiding hiervan verklaard dat de NEN 2699-norm wel degelijk ter inzage ligt ten kantore van de Afdeling B&WT. Volgens hem moet belanghebbende hebben begrepen dat hij in het gebouw waarin de Afdeling B&WT kantoor houdt niet onaangekondigd kan binnenlopen om aan een willekeurig iemand die daar aanwezig is te vragen om de inzage van de NEN 2699-norm. Als hij vooraf met de Afdeling B&WT had gebeld om een afspraak te maken over het inzien van de NEN 2699-norm, was hem de gelegenheid geboden om de NEN 2699-norm in te zien. Ook had belanghebbende na binnenkomst in het gebouw waarin de Afdeling B&WT kantoor houdt kunnen melden dat hij voor de Afdeling B&WT kwam. Dan was hij naar de Afdeling B&WT verwezen en had hij daar de NEN 2699-norm kunnen inzien en tegen betaling een afschrift kunnen verkrijgen. Het Hof heeft geen reden om aan de hiervoor samengevatte, door belanghebbende niet weersproken, verklaring van de Heffingsambtenaar te twijfelen.

Volgens het Hof is het recht van belanghebbende op inzage van de NEN 2699-norm niet beknot doordat hij niet onmiddellijk na binnenkomst van het gebouw waarin de Afdeling B&WT kantoor houdt van de NEN 2699-norm kon kennisnemen. Van belanghebbende mocht redelijkerwijs worden verlangd een van de hiervoor onder 6.6 genoemde mogelijkheden te benutten opdat hem op een ordentelijke wijze inzage van de NEN 2699-norm zou kunnen worden verleend. Nu hij dat om hem moverende redenen niet heeft gedaan, kan niet worden geoordeeld dat aan hem niet naar de eis van de wet terinzagelegging van de NEN 2699-norm is verleend.

Voor het overige voert belanghebbende in hoger beroep ter onderbouwing van zijn standpunt over de kenbaarheid van de NEN 2699-norm een aantal rechterlijke uitspraken en de daaraan door hem gegeven uitleg aan. Deze onderbouwing brengt het Hof niet tot een ander oordeel.

Uit wat hiervoor is overwogen volgt dat de onder 5.1.1 genoemde hogerberoepsgrond faalt.

Ad 5.1.2: Toetsing aan de opbrengstlimiet

Belanghebbende stelt zich op het standpunt dat de tarieven van de leges omgevingsvergunning zodanig zijn vastgesteld dat sprake is van een overschrijding van de opbrengstlimiet.

Van een overschrijding van de opbrengstlimiet is sprake indien de voor een jaar (in dit geval: 2018) geraamde baten van de leges omgevingsvergunning de voor dat jaar geraamde ‘lasten ter zake’ te boven gaan.

De baten van de leges omgevingsvergunning zijn de leges die in 2018 verschuldigd zijn geworden voor door of vanwege de gemeente verstrekte diensten, genoemd in de Verordening en de Tarieventabel (de belaste diensten). De ‘lasten ter zake’ zijn de op de gemeente drukkende lasten die voortvloeien uit de verstrekking van de belaste diensten of die met de verstrekking van de belaste diensten rechtstreeks verband houden. Kostenposten die niet of slechts zijdelings – dat wil zeggen voor minder dan 10 percent – verband houden met de belaste diensten behoren niet tot de “lasten ter zake”5..

Volgens vaste jurisprudentie van de Hoge Raad6.moet, nu belanghebbende aan de orde heeft gesteld of de geraamde baten van de leges omgevingsvergunning de geraamde “lasten ter zake” in 2018 hebben overschreden, de Heffingsambtenaar inzicht verschaffen in de ramingen voor dat jaar van de baten van de leges omgevingsvergunning en de “lasten ter zake”.

Om inzicht in de ramingen voor het jaar 2018 van de baten van de leges omgevingsvergunning en de “lasten ter zake” te verschaffen, heeft de Heffingsambtenaar de volgende, aan de begroting van de gemeente Rotterdam voor dat jaar ontleende berekening van de kostendekkendheid van de leges omgevingsvergunning overgelegd:

“Naam verordening 2018 Totale kosten Totale baten % Kostendekkendheid

Leges omgevingsvergunning 18.337 17.225 94%

Berekening kostendekkendheid Algemene legesverordening

Personeelskosten 8.829

Specifieke automatiseringskosten 1.063

Materiële kosten 4.346

Overhead (eigen cluster) 131

Overhead (concern) 3.968

Totale kosten 18.337

Opbrengst heffingen 17.225

Dekkingspercentage 94%

Toelichting:

De gemeente Rotterdam gaat uit van kostendekkendheid van de leges volgens de normen van de wet (artikel 229b, eerste lid van de Gemeentewet). Die kostendekkendheid wordt conform regelgeving en jurisprudentie bepaald per verordening. Vanaf 2012 kent Rotterdam een aparte legesverordening Omgevingsvergunning. De kosten en opbrengsten worden over de gehele verordening beoordeeld. Opbrengsten uit de ene vergunning of activiteit kunnen worden gebruikt voor de dekking van kosten die voor andere vergunningen of activiteiten worden gemaakt (kruissubsidiëring).

Om de leges voor aanvraag van vergunningen voor plannen met en relatief lage bouwsom haalbaar en betaalbaar te houden, is in Rotterdam met name sprake van kruissubsidiëring tussen de grote en de kleine bouwplannen. Dit is een bestuurlijke keuze. Het loslaten van deze kruissubsidiëring zou tot onaanvaardbaar hoge tarieven voor de kleine bouwplannen leiden.

Binnen het legesstelsel voor aanvragen om omgevingsvergunning werd tot en met 2015 gewerkt met een systeem van tariefklassen. Met ingang van de verordening 2016 is deze systematiek losgelaten en is overgestapt op een systeem met schijven.”

Naar het oordeel van het Hof heeft de rechtbank op goede gronden beslist dat de Heffingsambtenaar met de onder 7.5 opgenomen berekening van de kostendekkendheid van de leges omgevingsvergunning inzicht heeft verschaft in de ramingen van de baten van de leges omgevingsvergunning en de “lasten ter zake”. Daarbij neemt het Hof in aanmerking dat het verschaffen van inzicht in de ramingen iets anders is dan het aannemelijk maken dat de ramingen juist en/of volledig zijn.

Omdat de Heffingsambtenaar inzicht in de ramingen van de baten van de leges omgevingsvergunning en de “lasten ter zake” heeft verschaft, komt de vraag aan de orde of belanghebbende met betrekking tot of één of meer door de Heffingsambtenaar genoemde baten van de leges omgevingsvergunning gemotiveerd in twijfel heeft getrokken dat deze in de ramingen van de baten (tot het juiste bedrag) in aanmerking zijn genomen en/of dat één of meer kostenposten in de ramingen van de “lasten ter zake” kan/kunnen worden aangemerkt als een "last ter zake"/”lasten ter zake”7.. Uit de stukken van het geding blijkt niet dat belanghebbende baten van de leges omgevingsvergunning heeft genoemd waarvan hij betwijfelt dat deze in de ramingen van de baten (tot het juiste bedrag) in aanmerking zijn genomen. Evenmin heeft belanghebbende één of meer in de ramingen van de “lasten ter zake” in aanmerking genomen kostenpost(en) genoemd waarvan hij betwijfelt dat deze een “last ter zake”/”lasten ter zake” zijn.

Van de Heffingsambtenaar mag niet worden verlangd dat hij in het geval de belanghebbende in het geheel geen baten van de leges omgevingsvergunning en/of kostenposten noemt die hij in twijfel trekt, nadere inlichtingen verstrekt8.. Hierbij neemt het Hof in aanmerking dat de omstandigheid dat belanghebbende in de regel geen toegang heeft tot de gegevens die hij nodig heeft om voldoende gemotiveerd feiten te stellen die meebrengen dat de opbrengstlimiet is overschreden onverlet laat dat de stelplicht en bewijslast ten aanzien van de feitelijke onderbouwing van het beroep op limietoverschrijding op de belanghebbende rust9..

Uit wat hiervoor is overwogen volgt dat de onder beroepsgrond 5.1.2 genoemde hogerberoepsgrond faalt.

Ad 5.1.3: De heffingsmaatstaf

De heffingsmaatstaf van de leges omgevingsvergunning zijn de totale bouwkosten van de zaak waarop de aanvraag om een vergunning betrekking heeft. De totale bouwkosten worden berekend volgens de NEN 2699-norm10..

Belanghebbende stelt dat de werkelijke bouwkosten aanzienlijk lager zijn dan de (nader) vastgestelde heffingsmaatstaf van de leges omgevingsvergunning. De heffingsmaatstaf is volgens belanghebbende niet hoger dan € 449.000.

De Rechtbank heeft, om te komen tot een beslissing over de in geschil zijnde heffingsmaatstaf, de hierna kort geschetste route afgelegd.

Voor de hoogte van de door belanghebbende verschuldigde leges omgevingsvergunning is volgens de Rechtbank bepalend de prijs die aan een derde in het economische verkeer zou moeten worden betaald voor het totstandbrengen van het bouwwerk waarvoor de omgevingsvergunning is aangevraagd, althans voor de werkzaamheden die zijn omschreven in de NEN2699-norm. De Rechtbank voegt hieraan toe dat de Heffingsambtenaar de leges omgevingsvergunning mocht heffen over bouwkosten die zijn gebaseerd op normbedragen (en dus niet op de echte bouwkosten).

In eerste aanleg moest de Heffingsambtenaar bewijzen dat de door hem vastgestelde heffingsmaatstaf van de leges omgevingsvergunning van € 800.000 niet te hoog was. Om aan deze bewijslast te voldoen, heeft de Heffingsambtenaar de controlebegroting en de analyse van de offerte [A B.V.] overgelegd (zie onder 2.7). De Rechtbank overweegt in r.o. 8.1 van haar uitspraak dat dit bewijs tekortschiet omdat belanghebbende en de Rechtbank de controlebegroting en de analyse onvoldoende konden controleren. Daarom is, aldus de Rechtbank, de Heffingsambtenaar er niet in geslaagd aannemelijk te maken dat de door hem vastgestelde heffingsmaatstaf van € 800.000 niet te hoog is.

Vervolgens heeft de Rechtbank beoordeeld of belanghebbende aannemelijk heeft gemaakt dat de door hem voorgestane heffingsmaatstaf niet te laag is. Daarin is belanghebbende volgens de Rechtbank niet geslaagd.

Omdat geen van beide partijen in het van haar verlangde bewijs is geslaagd, heeft de Rechtbank de heffingsmaatstaf schattenderwijs vastgesteld op € 700.000.

De Heffingsambtenaar heeft tegen de uitspraak van de Rechtbank geen (principaal of incidenteel) hoger beroep ingesteld. De bovengrens van het geschil in hoger beroep over de heffingsmaatstaf van de leges omgevingsvergunning is dus niet, zoals in eerste aanleg,

€ 800.000 maar € 700.000.

Naar het oordeel van het Hof zijn de onder 8.3.1 en 8.3.2 vermelde oordelen van de Rechtbank juist. Het Hof maakt deze oordelen en de gronden waarop zij berusten, tot de zijne.

Met betrekking tot het onder 8.3.3 vermelde oordeel van de Rechtbank overweegt het Hof het volgende.

Nadat de Rechtbank heeft geoordeeld dat de Heffingsambtenaar niet erin is geslaagd te bewijzen dat de door hem vastgestelde heffingsmaatstaf van € 800.000 niet te hoog is, heeft zij van belanghebbende verlangd dat hij aannemelijk maakt dat de door hem voorgestane heffingsmaatstaf van € 449.000 niet te laag is.

De Rechtbank heeft deze verschuiving van de bewijslast van de Heffingsambtenaar naar de belanghebbende kennelijk ontleend aan rechtsoverweging 3.2 van het Oostflakkee-arrest11.. Daarin geeft de Hoge Raad een beslismodel voor geschillen over op grond van de Wet WOZ vastgestelde waarden. In dit beslismodel moet de heffingsambtenaar bewijzen dat de door hem verdedigde WOZ-waarde niet te hoog is. Slaagt hij daarin niet, dan verschuift de bewijslast naar de belanghebbende die vervolgens moet bewijzen dat de door haar verdedigde WOZ-waarde niet te laag is.

Deze verschuiving van de bewijslast staat op gespannen voet met de verdeling van de bewijslast waarvan in het (fiscale) bestuursprocesrecht doorgaans wordt uitgegaan. Voor de opvatting dat zij ook van toepassing is in andere (waarderings)geschillen dan geschillen over de WOZ-waarde, is in rechtsoverweging 3.2 van het Oostflakkee-arrest geen aanknopingspunt te vinden. Gelet daarop is er naar het oordeel van het Hof dan ook geen goede reden om de verschuiving van de bewijslast in het beslismodel voor geschillen over de WOZ-waarde naar analogie toe te passen in het onderhavige geschil over de heffingsmaatstaf van de leges omgevingsvergunning.

Zonder de verschuiving van de bewijslast van de Heffingsambtenaar naar belanghebbende ligt – na het oordeel van de Rechtbank dat de Heffingsambtenaar er niet in is geslaagd aannemelijk te maken dat de door hem vastgestelde heffingsmaatstaf van

€ 800.000 niet te hoog is, bij welk oordeel het Hof zich heeft aangesloten (zie onder 8.5) –, de bewijslast (nog steeds) bij de Heffingsambtenaar. Hij moet aannemelijk maken dat en in hoeverre de heffingsmaatstaf hoger is dan de door belanghebbende verdedigde heffingsmaatstaf van € 449.000, met – nu hij geen (principaal of incidenteel) hoger beroep heeft ingesteld – een maximum van € 700.000. Overigens is het mogelijk dat de belanghebbende feiten stelt die, indien aannemelijk bevonden, de Heffingsambtenaar had moeten meewegen maar ten onrechte niet heeft meegewogen. Met betrekking tot de aanwezigheid van die feiten rust de bewijslast op belanghebbende.

Dat de Rechtbank in r.o. 8.1 van haar uitspraak heeft geoordeeld dat de Heffingsambtenaar met de controlebegroting en de analyse van de offerte van [A B.V.] (zie onder 2.5. tot en met 2.7.) niet aannemelijk heeft gemaakt dat de door hem vastgestelde heffingsmaatstaf van de leges omgevingsvergunning van € 800.000 niet te hoog is – bij welk oordeel het Hof zich aansluit (zie onder 8.5) –, betekent, anders dan belanghebbende meent, niet dat bij de beantwoording van de vraag of de Heffingsambtenaar aannemelijk heeft gemaakt dat en hoeveel de heffingsmaatstaf van de leges omgevingsvergunning hoger is dan de door belanghebbende bepleite heffingsmaatstaf van € 449.000, de controlebegroting en de analyse van de offerte van [A B.V.] buiten beschouwing moeten worden gelaten. Evenmin volgt het Hof belanghebbende in diens standpunt dat de Heffingsambtenaar moet bewijzen dat de in de offerte van [A B.V.] berekende heffingsmaatstaf van de leges omgevingsvergunning van € 449.000 niet de prijs is die aan een derde in het economische verkeer zou moeten worden betaald voor het totstandbrengen van het bouwwerk waarvoor de omgevingsvergunning is aangevraagd.

In de analyse van de offerte van [A B.V.] is, overeenkomstig de bedoeling van de gemeentelijke wetgever12., als heffingsmaatstaf van de leges omgevingsvergunning genomen de prijs die aan een derde in het economische verkeer zou moeten worden betaald voor het totstandbrengen van het bouwwerk waarvoor de omgevingsvergunning is aangevraagd. In de analyse van de offerte van [A B.V.] is voorts uitgegaan van de aanname dat tot de prijs die aan een derde in het economische verkeer zou moeten worden betaald voor het totstandbrengen van het bouwwerk waarvoor de omgevingsvergunning is aangevraagd, ook behoren de in die analyse vermelde kosten die niet in die offerte in aanmerking zijn genomen (zie onder 2.7.). Belanghebbende heeft de juistheid van deze aanname niet betwist. Volgens de analyse van de offerte van [A B.V.] bedragen de niet in de offerte in aanmerking genomen kosten € 117.069.

De door de Heffingsambtenaar in het geding gebrachte feiten zijn onvoldoende om op grond daarvan te oordelen dat in de offerte van [A B.V.] kosten tot een bedrag van € 117.069 ten onrechte niet in aanmerking zijn genomen. Wel acht het Hof met de analyse van de offerte van [A B.V.] aannemelijk gemaakt dat een substantieel deel van de kosten die zijn begrepen in de prijs die voor het totstandbrengen van het bouwwerk door een derde zou moeten worden betaald, in de offerte van [A B.V.] niet in aanmerking zijn genomen.

8.6.8.1. Belanghebbende stelt zich op het standpunt dat de Heffingsambtenaar ten onrechte kosten van vergunningvrije bouwactiviteiten tot de heffingsmaatstaf van de leges omgevingsvergunning heeft gerekend, met name die betreffende de kozijnen, de riolering en de isolatie. Volgens belanghebbende bedragen deze kosten ongeveer € 200.000. Dienaangaande overweegt het Hof het volgende.

8.6.8.2. De bouwactiviteiten betreffende de kozijnen aan de achterkant van het gehele pand zijn ook volgens de Heffingsambtenaar vergunningvrij en zijn daarom niet betrokken in de heffing van de leges omgevingsvergunning. Omdat de voorgevel, met inbegrip van de kozijnen, ingrijpend is gewijzigd, is de bouwactiviteit aan de voorgevel, ook voor zover zij bestaat uit werkzaamheden met betrekking tot de kozijnen, niet vergunningvrij, aldus de Heffingsambtenaar. Volgens het Hof is dit standpunt juist.

8.6.8.3. De Heffingsambtenaar heeft gesteld en het Hof acht aannemelijk dat de bouwactiviteiten met betrekking tot de riolering onderdeel zijn van een project waarbij een oud wijkcentrum is getransformeerd in dertien appartementen, met elk een eigen toilet, badkamer en keuken. Ook als een klein deel van de bouwactiviteiten betrekking heeft op de riolering die er al voor deze transformatie was, dan nog heeft het overgrote deel van de bouwactiviteiten bestaan uit de aanleg van nieuwe riolering als onderdeel van het project. De aanleg van de riolering is in zoverre niet vergunningvrij.

8.6.8.4. Tenslotte heeft de Heffingsambtenaar zich op het standpunt gesteld dat de bouwactiviteiten betreffende de isolatie van de dertien appartementen niet vergunningvrij zijn omdat voor de dertien appartementen andere normen voor de isolatie gelden dan die voor het voormalige buurthuis. Het Hof volgt de Heffingsambtenaar in dit standpunt.

8.6.8.5. Naar het Hof begrijpt zijn de door belanghebbende op € 200.000 geraamde kosten van de bouwactiviteiten betreffende de kozijnen, de riolering en de isolatie niet in de offerte van [A B.V.] opgenomen omdat deze activiteiten vergunningvrij zouden zijn. Gelet op wat onder 8.6.8.2. tot en met 8.6.8.4 is overwogen, is het grootste deel van de bouwactiviteiten die volgens belanghebbende vergunningvrij zijn, niet vergunningvrij. Hieruit volgt dat een substantieel deel van de door belanghebbende op € 200.000 geraamde kosten van de bouwactiviteiten betreffende de kozijnen, de riolering en de isolatie behoren tot de prijs die voor het totstandbrengen van het bouwwerk door een derde zou moeten worden betaald. Dat deel van de kosten is ten onrechte niet begrepen in de door belanghebbende verdedigde heffingsmaatstaf van € 449.000.

In de analyse van de offerte van [A B.V.] zijn de opslagen voor algemene bouwplaatskosten, CAR-verzekering13., algemene kosten en winst en risico gesteld op in totaal € 167.959. In de offerte van [A B.V.] is het totaal van deze kostenposten gesteld op € 18.096. De Heffingsambtenaar heeft onvoldoende met marktgegevens of andere objectieve en controleerbare gegevens onderbouwd dat de totale opslag van € 167.959 niet te hoog is. Wel acht het Hof aannemelijk dat een substantieel deel van de opslagen voor algemene bouwplaatskosten, CAR-verzekering, algemene kosten en winst en risico die in de analyse van de offerte van [A B.V.] zijn vermeld, behoort tot de prijs die aan een derde in het economische verkeer zou moeten worden betaald voor het tot stand brengen van het bouwwerk waarvoor de omgevingsvergunning is aangevraagd. Belanghebbende heeft zijn stelling dat een derde in het economische verkeer genoegen zou nemen met de in de offerte van [A B.V.] opgenomen vergoeding voor deze kostenposten van in totaal € 18.096, niet onderbouwd.

Op grond van wat onder 8.6.6 tot en met 8.6.9 is overwogen concludeert het Hof dat de Heffingsambtenaar aannemelijk heeft gemaakt dat de door belanghebbende verdedigde heffingsmaatstaf van de leges omgevingsvergunning van € 449.000 te laag is. Hij is er echter niet in geslaagd aannemelijk te maken hoeveel de door belanghebbende verdedigde heffingsmaatstaf te laag is. Toch wil het Hof, gelet op het bepaalde in artikel 8:41a van de Algemene wet bestuursrecht, tot een definitieve beslechting van het hem voorgelegde geschil komen. Het Hof stelt, alle feiten en omstandigheden in aanmerking genomen, de heffingsmaatstaf van de leges omgevingsvergunning schattenderwijs vast op € 700.000, dat is het bedrag waarop ook de Rechtbank de heffingsmaatstaf heeft vastgesteld.

Wegingsfactor voor het gewicht van de zaak bij de bepaling van de aan belanghebbende te vergoeden kosten van rechtsbijstand in eerste aanleg

De Rechtbank heeft de Heffingsambtenaar veroordeeld in de door belanghebbende gemaakte kosten voor beroepsmatig verleende rechtsbijstand tot een bedrag van € 2.777. Bij de bepaling van dit bedrag is de Rechtbank uitgegaan van een wegingsfactor voor het gewicht van de zaak van 1.

Belanghebbende stelt zich op het standpunt dat de Rechtbank een wegingsfactor voor het gewicht van de zaak van 2 had moeten toepassen.

Het Hof sluit zich aan bij het oordeel van de Rechtbank dat het gewicht van de zaak gemiddeld is. Daarbij past, gelet op het Besluit proceskosten bestuursrecht, een wegingsfactor van 1. Wat belanghebbende heeft aangevoerd ter onderbouwing van zijn standpunt dat de Rechtbank een wegingsfactor voor het gewicht van de zaak van 2 had moeten toepassen, brengt het Hof niet tot een ander oordeel.

Slotsom

10. Gelet op wat hiervoor is overwogen, is het hoger beroep ongegrond.