5.3.2.1 Zelfstandige procedure

232. Zelfstandige procedure. De in rechte aangesproken schuldenaar kan zijn (beweerdelijk) medeschuldenaren in de eerste plaats in rechte betrekken door een zelfstandige juridische procedure tegen hen te starten. Op deze wijze kan hij jegens hen een executoriale titel verkrijgen voor zijn eventuele verhaalsrechten.1 Ook biedt een dergelijke procedure ruimte om zo nodig processuele bijstand te vorderen, bijvoorbeeld door middel van een inzageverzoek op de voet van art. 843a Rv. Een zelfstandige juridische procedure door de gedaagde is niet gekoppeld aan die procedure en kan dus in elke stand daarvan worden geïnitieerd.

Voor de schuldeiser is een door de door hem aangesproken schuldenaar geïnitieerde zelfstandige juridische procedure het minst bezwaarlijk. Hij staat daar immers buiten. Aan een dergelijke afzonderlijke procedure zijn voor de in rechte aangesproken schuldenaar echter de nodige nadelen verbonden. Zo is het de vraag of een zelfstandige procedure voor hetzelfde gerecht kan worden gevoerd waarvoor ook de reeds aanhangige procedure wordt gevoerd, omdat voor de rechterlijke bevoegdheid als uitgangspunt de woonplaats van de gedaagde bepalend is.2 Daarnaast is aan een zelfstandige procedure – ook als die voor hetzelfde gerecht wordt gevoerd – het nadeel verbonden dat niet altijd eenvoudig kan worden bereikt dat beide procedures parallel lopen. Daarvoor is vereist dat de zaken worden gevoegd.3 Ten derde bindt een oordeel in de (hoofd)procedure tegen de verhaalzoekende schuldenaar de gedaagde partijen in de verhaalsprocedure niet.4 Dit levert het risico op dat tussen de schuldeiser en aangesproken schuldenaar komt vast te staan dat de schuldenaar aansprakelijk is, maar de andere procedure een andere uitkomst heeft.5 Uitzonderingen daargelaten, heeft een afzonderlijke procedure als nadeel dat niet door dezelfde rechter(s) en op hetzelfde moment over de verschillende rechtsverhoudingen wordt geoordeeld.