5.4.c Invulling vrijheid

Gelet op de vrijheid die artikel 416 Sv biedt, verbaast het niet dat deze bepaling in de rechtspraktijk uiteenlopend wordt toegepast. Uit de gepubliceerde arresten van de gerechtshoven is geen vast beoordelingskader af te leiden, behoudens dat in veel gevallen de wetsgeschiedenis wordt geciteerd: “Naar het oordeel van het hof prevaleert het belang van de strafrechtelijke rechtshandhaving in het algemeen en het belang van het beroep in het bijzonder in casu (niet) boven het belang van sanctionering van het verzuim.”1 Deze overweging zegt evenwel niets over de afweging die erachter schuil gaat. Uitgebreider gemotiveerde arresten laten diverse motieven voor ontvankelijkverklaring zien. Zo pasten enkele gerechtshoven artikel 416 lid 2 Sv niet toe omdat zij een andere beslissing op de vragen van artikel 348 of 350 Sv wilden geven, zowel ten voor- als ten nadele van de verdachte.2 Daarnaast worden diverse andersoortige factoren betrokken in de beslissing om wel of niet toegang te verlenen: de zittingsbehandeling van het beroep heeft al grotendeels plaatsgevonden (ontvankelijk);3 het openbaar ministerie diende vlak voor de zitting alsnog een schriftuur met grieven in (ontvankelijk);4 het openbaar ministerie brengt ten opzichte van de eerste aanleg in de te laat ingediende schriftuur geen nieuwe standpunten naar voren (niet-ontvankelijk);5 de beschikbaarheid van een duidelijk uitgewerkt Promis-vonnis met behulp waarvan redelijkerwijs grieven geformuleerd hadden kunnen worden (niet-ontvankelijk);6 de eenvoud van de strafzaak en het vonnis uit eerste aanleg (niet-ontvankelijk).7 Aan deze oordelen valt op dat zij niet alleen zijn gebaseerd op procedurele factoren, maar ook op de inhoud van het beroep of het gewicht van de strafzaak. De toelatingsvrijheid van artikel 416 Sv wordt dus in sommige gevallen op inhoudelijke wijze ingezet, maar dit gebeurt niet structureel.8