Executele (Publicaties vanwege het Centrum voor Notarieel recht) 2007/I.F.2:I.F.2. De kater: Die Natur als einer der umstrittesten Punkte. Sui generis?

Executele (Publicaties vanwege het Centrum voor Notarieel recht) 2007/I.F.2

I.F.2. De kater: Die Natur als einer der umstrittesten Punkte. Sui generis?

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Met de rechtsfiguur opdracht en de vertegenwoordigingsgedachte, toegespitst op de wil van erflater, zou men verwachten dat men niet te veel beren, in dit verband 'leren', op de weg zou tegenkomen bij de vaststelling van de aard(de Rechtsnatur) van de Willensvollstrecker. De werkelijkheidis echter anders. Het openslaan van een gezaghebbend Zwitsers erfrechtelijk naslagwerk, zij het van oudere datum1 leert: 'Die Natur der Willensvollstreckung ist im schweizerische Erbrecht einer der umstrittesten Punkte.' Een tegenvaller. Zeker als ik ook hier2 weer de demotiverende woorden 'sui generis' aantref. En zelfs de opmerking dat er schrijvers zijn: 'die es vermeiden, sich dazu zu aussern.'

Hoe verder op de zoektocht naar de Rechtsnatur? Moeten wij de in 518 (2) ZGB opgenomen mogelijkheidvan 'Vertretung' nader bezien? Niet nadat wij eerst de navolgende Zwitserse erfrechtelijke gedachte3 van Piotet meegenomen hebben:

'Der grosse praktische Unterschiedzum gesetzlichen Vertreter, namentlich zum Vormund(der ebenfalls ein privates Amt ausubt), besteht darin, dass der Willensvollstrecker nicht im Namen der Erben und nicht in ihrem Interesse handelt, sondern einzig um den Willen des Erblassers zu entsprechen welcher Wille sich eventuell auf das gesetzliche Erbrecht beruft.'

Een drietrapsraket die ons denken over executeurs kan verscherpen:

a.

'Vollstreckung' is geen wettelijke vertegenwoordiging;

b.

het belang van erflater staat voorop, niet dat van de erfgenamen;

c.

'Vollstreckers' hebben ook een door de wil van erflater gedragen taak in 'ab intestatus'.

Er is echter meer.4 Waarom is desondanks vertegenwoordiging en het 'in fremdem Namen' handelen (van de erfgenamen) zo belangrijk? Omdat: 'da-mit Verpflichtingsgeschafte fur die Erben wirken'.

EenWillensvollstrecker handelt dus nooit op'eigen naam'? Jawel:5

'Soweit der Willensvollstrecker Verfugungen vornimmt undalso seine Ver-fugungsmacht (undnicht seineVertretungsmacht) benutzt, kann er im eigenen Namen handeln und dennoch Wirkungen fur die Erbengemeinschaft herbei-fuhren. [...] Das Handeln im eigenen Namen hat nicht zur Folge, das der Willensvollstrecker Partei is.'

In 'eigen naam' handelen en toch geen partij. Iemand moet toch partij zijn bij de overeenkomst Dan is de erfgenaam 'partij' ondanks het 'eigen recht' van de Willensvollstrecker?

Eerst een intermezzo om de Zwitserse gedachtegang te laten bezinken.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.