7.6.3.2 Objectieve gegevens

Met het vorenstaande houdt verband het onderscheid tussen objectieve en subjectieve gegevens. Objectieve gegevens kunnen worden omschreven als gegevens op de inhoud waarvan het eigen, subjectieve oordeel van de verdachte geen invloed heeft. Vgl. de gereden snelheid, het gehalte alcohol in ademlucht en de concentraties metalen in een afvalstroom. Bij subjectieve gegevens kan worden gedacht aan besprekingsverslagen, prognoses, zienswijzen, (conclusies en aanbevelingen in) interne (onderzoeks)rapportages, due diligence-rapporten et cetera. Daarbij kan de verdachte (vóór vastlegging ervan) invloed uitoefenen op de ‘input’ (vgl. het gebruik van aannames, schattingen, veronderstellingen en gebrekkige of onvolledige informatie), de verwerking van de gegevens en/of de (wijze van) vastlegging ervan. Die kunnen (bewust) onjuist of onvolledig zijn (vgl. vervalste gegevens). Bij objectieve gegevens speelt dit alles niet.

Het EHRM heeft zich nog niet uitgelaten over de eventuele betekenis van het al dan niet objectieve karakter van gegevens voor de gelding van het recht tegen gedwongen zelfbelasting. Voor wat betreft de zo-even gegeven voorbeelden van objectieve gegevens, meent Knigge dat het belastend gebruik ervan niet aan de nemo tenetur-problematiek raakt. Die gegevens bestaan onafhankelijk van de wil van de verdachte. Daarbij zou het voor de vraag of de verdedigingspositie van de verdachte is uitgehold, niet werkelijk verschil maken of het bewijsmateriaal volautomatisch is verkregen of mede door het eigen handelen van de verdachte.1 Hier kan tegen in worden gebracht dat het objectieve, niet-beïnvloedbare karakter van gegevens c.q. de wijze van ontstaan respectievelijk de vastlegging ervan, op zichzelf los staan van de aard en mate van dwang tot zelfbelasting die nadien bij de verstrekking ervan op de verdachte uitgaat.

Evenals geldt voor het al dan niet verplichte karakter van de vastlegging van gegevens, is niettemin voorstelbaar dat het objectieve karakter ervan doorwerkt in de mate van dwang tot zelfbelasting die bij de afgifte ervan op de betrokkene uitgaat. Het potentieel belastende karakter van dergelijke gegevens is waarschijnlijk minder groot dan geldt voor subjectieve gegevens, in het bijzonder wanneer het bestaan ervan mag worden aangenomen op grond van een (wettelijke) verplichting tot vastlegging of anderszins (zoals feitelijke wetenschap van de autoriteiten).2