4.2.5.4.2 Vervaardigen

Op grond van art. 3 lid 1, onderdeel c Wet OB is alleen de oplevering van een vervaardigd onroerend goed gelijkgesteld met een levering. Uit de parlementaire geschiedenis volgt dat aan het begrip ‘vervaardigen’ in art. 3 lid 1, onderdeel c Wet OB de betekenis toekomt die daaraan in het maatschappelijke verkeer wordt toegekend, namelijk: het doen ontstaan van een nieuw goed’.1 Hieruit blijkt dat de wetgever aan het begrip ‘vervaardigen’ dezelfde betekenis toekent als het Hof van Justitie aan het begrip ‘vervaardigen’ met betrekking tot de oplevering van werken in roerende staat heeft gegeven.2 Het is daarom niet verwonderlijk en vanuit het oogpunt van rechtseenheid ook wenselijk dat de Hoge Raad die uitleg van het Hof van Justitie richtinggevend acht bij de uitleg van het begrip ‘vervaardigen’ met betrekking tot de oplevering van onroerende goederen in art. 3 lid 1, onderdeel c Wet OB.3

De leveringsgelijkstelling van art. 3 lid 1, onderdeel c Wet OB ziet in de eerste plaats op de oplevering van nieuwe gebouwen (nieuwbouw) op grond van een aannemingsovereenkomst. Hoewel uit art. 18, onderdeel a Btw-richtlijn is af te leiden dat ‘bouwen’ en ‘vervaardigen’ moet worden onderscheiden, meen ik dat de wetgever op grond van art. 14 lid 3 Btw-richtlijn de vrijheid heeft om ook de oplevering van nieuwbouw onder art. 3 lid 1, onderdeel c Wet OB te scharen. Beschikt een lidstaat over die vrijheid, dan lijkt het Hof van Justitie aan de door de nationale wetgever beoogde strekking (terecht) meer gewicht toe te kennen dan aan het gebruikte etiket met een beperktere strekking (vervaardigen).4 De oplevering van nieuwbouw kan naar mijn mening op grond van art. 3 lid 1, onderdeel c Wet OB daarom als levering worden beschouwd. De leveringsgelijkstelling van art. 3 lid 1, onderdeel c Wet OB ziet ook op de oplevering van een gebouw dat door de opdrachtnemer zodanig ingrijpend is verbouwd dat in wezen sprake is van nieuwbouw.5 In paragraaf 5.7 wordt nader ingegaan op het vervaardigingscriterium ‘in wezen nieuwbouw’. De leveringsgelijkstelling van art. 3 lid 1, onderdeel c Wet OB heeft ten slotte ook betrekking op de oplevering van een bouwrijp gemaakt terrein.6 Voor de vraag wanneer sprake is van de vervaardiging van een bouwrijp gemaakt terrein zij verwezen naar paragraaf 6.3.

Uit de in bijlage B, punt 5 bij de Tweede Richtlijn opgesomde handelingen is af te leiden dat voormelde vervaardigingshandelingen onder het (unie)begrip ‘werk in onroerende staat’ te scharen zijn, terwijl uit (de richtlijnhistorie van) art. 14 lid 3 Btw-richtlijn en met name het woord ‘bepaalde’ volgt dat Nederland de vrijheid heeft om alleen de oplevering van deze werken in onroerende staat met een levering gelijk te stellen. Naar mijn mening is Nederland met art. 3 lid 1, onderdeel c Wet OB daarom binnen de lijnen van art. 14 lid 3 Btw-richtlijn gebleven.7