5.3 Structuurwijziging in Nederland

Regels over omzetting, juridische fusie en juridische splitsing van rechtspersonen zijn opgenomen in Boek 2 BW. Voor personenvennootschappen zijn er geen wetsbepalingen, maar het lijdt geen twijfel dat een VOF kan worden omgezet in een CV, en omgekeerd. Volgens de auteur is het gewenst om voor personenvennootschappen meer flexibiliteit te bieden en een brug te slaan naar de rechtspersonen van Boek 2 BW (waaronder de NV en de BV). Hij geeft de invoering van een nieuw Boek 2A BW in overweging, getiteld ‘Structuurwijziging van rechtspersonen en andere rechtsdragers’. De huidige bepalingen over structuurwijziging in Boek 2 BW kunnen worden overgebracht naar dat nieuwe Boek 2A en als uitgangspunt worden genomen voor nieuwe regelingen over personenvennootschappen, die ook een plaats kunnen krijgen in dat nieuwe Boek. De overdracht van een ZBA-vermogen onder algemene titel kan eveneens in dat nieuwe Boek 2A worden geregeld.

De auteur stelt voor om, voor omzetting, fusie en splitsing, de rechtsbevoegde personenvennootschappen (VOF, CV en M-BA) op één lijn te stellen met NV en BV. De kwestie van de vennotenaansprakelijkheid vraagt daarbij bijzondere aandacht. De hoofdregel bij de VOF, dat alle vennoten hoofdelijk aansprakelijk zijn voor alle schulden van de VOF, kan mede worden toegepast op de schulden die door een VOF worden verkregen als gevolg van een fusie of splitsing. Een ander uitgangspunt voor de nieuwe regeling kan zijn dat de fusie of splitsing van een VOF haar vennoten niet bevrijdt van aansprakelijkheid voor de schulden die onder algemene titel overgaan. Gaan bij een fusie of splitsing van een VOF schulden over, en wordt een vennoot van de VOF niet volledig aansprakelijk vennoot van de verkrijgende partij, dan kunnen de regels over restaansprakelijkheid bij uittreden van een vennoot worden toegepast. Bovenstaande regels die de vennoten van een VOF betreffen, kunnen tevens worden toegepast op de gewone vennoten van een CV.

Verder stelt de auteur voor om het bij wet mogelijk te maken dat een rechtsbevoegde personenvennootschap het uittreden van de één-na-laatste vennoot overleeft, als een niet-ontbonden eenpersoons personenvennootschap (of: personenvennootschap-met-vacature) voor ten minste een jaar. Zoals in Frankrijk. Dit geeft de tijd om een nieuwe tweede vennoot te zoeken of voor omzetting of fusie van de personenvennootschap. Voor het geval een eenpersoons personenvennootschap wordt ontbonden, kan een vermogensovergang onder algemene titel op de laatste vennoot worden gefaciliteerd. Het idee van de personenvennootschap-met-vacature kan ook worden toegepast bij het uittreden van de enige gewone vennoot uit een CV.