1.1 De geflexibiliseerde arbeidsmarkt

De Nederlandse arbeidsmarkt is sterk geflexibiliseerd. Dit fenomeen is de laatste decennia een onuitputtelijke bron van politieke dilemma’s, rechtspraak en literatuur gebleken.1De term ‘flexibilisering’ is daarbij een verzamelnaam geworden voor verscheidene arbeidsmarktontwikkelingen, maar doorgaans wordt ermee gedoeld op de toename van het aantal flexibele arbeidsrelaties.2Veel flexibele arbeidsrelaties ontstaan doordat ondernemingen werk niet laten verrichten door werknemers, maar het uitbesteden aan een andere onderneming.Deze andere onderneming kan een zzp’er zijn, maar ook een intermediaire onderneming, zoals een uitzend-, payroll- of detacheringsbureau. Deze intermediaire onderneming zet vervolgens eigen werknemers in om het werk te verrichten of besteedt het werk op haar beurt weer verder uit aan een andere onderneming, zoals in de platformeconomie, maar ook bij contracting en backoffice payrolling waarneembaar is.3

De uitbesteding van werk is geen nieuwe ontwikkeling. Al sinds jaar en dag worden werkzaamheden uitbesteed, omdat men zelf niet tot (kwalitatieve) uitvoering ervan in staat is. Als dergelijke uitbesteding niet zou plaatsvinden, zou geen onderneming bestaansrecht hebben. Er zou dan simpelweg geen gebruik worden gemaakt van de diensten van ondernemingen. Ook de uitbesteding van werk aan uitzendbureaus gaat al terug tot de jaren zestig.4 Na de eeuwwisseling nam de uitbestedingspraktijk echter een ware vlucht en ontwikkelden zich tal van verschijningsvormen van uitbesteding van werk. Arbeidskrachten verrichten hierdoor steeds vaker werk voor ondernemingen zonder dat tussen hen een arbeidsovereenkomst bestaat.