9.3.1 De gevolgen van het six- en het two-pack voor het nationaal begrotingsproces

‘In het begin was er onduidelijkheid vanuit de Commissie over wat met dat semester werd bedoeld. Het leek erop alsof wij begrotingen al in het voorjaar zouden moeten opsturen naar de Commissie. Binnen ons systeem hebben wij in hoge mate al de informatie waarnaar de Commissie op zoek is. In onze Miljoenennota die uitkomt in september van het jaar ervoor, staat een meerjarige raming. Dat is iets wat heel veel landen niet hebben. Dat is dus al een heel belangrijk deel van de informatie. In het vroege voorjaar, februari/maart, komen wij in Nederland met het Centraal Economisch Plan dat een update bevat van de meerjarige planning en waarin tevens de inkomsten en de uitgaven worden geraamd. Het ziet ernaar uit dat wij met die bestaande processen de Commissie kunnen voorzien van de gevraagde informatie. […] Het lijkt er dus op dat wij onze processen niet behoeven aan te passen waar het gaat om vraag om informatie van de Commissie.’2

‘Het verschil met het verleden is dat lidstaten geacht worden op hoofdlijnen meer in te gaan op de plannen voor het komende begrotingsjaar. In het verleden gingen lidstaten in de programma’s met name in op het lopende begrotingsjaar, waardoor het in praktijk vaak niet meer mogelijk was om de aanbevelingen van de Commissie en de Raad te verwerken in de begroting. Het Europese semester beoogt dus meer ex ante coördinatie. Aangezien Nederland een meerjarenbegrotingsystematiek kent, kan Nederland voldoen aan de nieuwe vereisten voor het Stabiliteitsprogramma zonder het nationale begrotingsproces aan te passen.’3

‘De heer Tony van Dijck heeft gevraagd of het parlement buitenspel staat bij het Europees semester. Het Nederlandse parlement staat niet buitenspel. Zoals het zich nu laat aanzien hoeven wij geen niet-openbare informatie te delen met de Commissie eerder dan dat die aan de Tweede Kamer is meegedeeld.’4

‘Dat legt druk op het proces in de Tweede Kamer. Op dat punt moet de verordening specifiek voor Nederland ruimte bieden om de Eerste Kamer in het nieuwe jaar haar werk te kunnen laten doen.’6

‘De heer Harbers stelde een vraag over de twopackverordening. Hij zei dat die verordening ertoe leidt dat de Eerste Kamer voor het eind van het jaar de begroting goedgekeurd moet hebben, terwijl dat aan de overkant niet gebruikelijk is. Zal de verordening die ruimte wel bieden? Die zorgen zijn bekend en zijn ook gemeld door de Kamer. […] Ik denk dat die ruimte er in ieder geval moet zijn, maar dat zou wel betekenen dat er enige ruimte moet komen.’7

‘Ik ben het er zeer mee eens dat die ruimte er moet zijn, maar dit is voor de minister wel een punt dat in de gaten gehouden moet worden bij de besluitvorming over die verordening. De ruimte kan bijvoorbeeld niet zijn dat wij als Tweede Kamer nog veel sneller ons werk moeten doen of niet in één instantie over alle begrotingen kunnen stemmen. Wij maken natuurlijk een integrale afweging, waarbij ook tussen begrotingen moet kunnen worden geschoven. Als de consequentie is dat wij daar bijvoorbeeld in november mee klaar moeten zijn omdat de Eerste Kamer dat allemaal in december moet doen, wordt het allemaal in grote mate haastwerk.’8

‘Ik ben lang genoeg Kamerlid geweest om mijn sympathie geheel bij u te leggen. Vervolgens moeten we die sympathie ook krijgen van de collega’s in Brussel, want daar bestaat natuurlijk de vrees dat er, als er een uitzondering komt voor een land, een uitzondering komt voor twee landen en voordat je het weet, is dan die grens van 1 januari weg. Het moet dus wel stevig worden geregeld, maar ik herhaal dat mijn sympathie bij u ligt. Ik weet dus waarvoor ik mij moet inzetten.’9