Het systeem van sanctionering van fiscale fraude (FM nr. 166) 2021/8.4.4:8.4.4 Een aanzet tot een houdbaar systeem, deel drie

Het systeem van sanctionering van fiscale fraude (FM nr. 166) 2021/8.4.4

8.4.4 Een aanzet tot een houdbaar systeem, deel drie

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

De belangrijkste conclusie die volgde uit hoofdstuk zes en zeven was dat het de voorkeur heeft het una via-systeem te behouden, en (nog) niet mee te gaan in de door het EHRM/HvJ EU bepleite nuancering van het beginsel. De concrete aanbevelingen die in dit hoofdstuk werden gedaan, en die beogen bij te dragen aan meer voorzienbaarheid van bestraffing en een betere onderlinge afstemming van sanctioneringsmogelijkheden, kan daarmee resulteren in het volgende systeem van fiscale rechtshandhaving (als aanvulling op de aanzet uit de paragrafen 8.2.4. en 8.3.4.).1

I. Bestuursrecht

A. Verzuimen Geen grove schuld of opzet vereist

Formeel gebrek in de aangifte

Te laat doen van aangifte

Niet meewerken aan controlehandelingen

Niet toestaan dat kopieën, leesbare afdrukken of uittreksels worden gemaaktNiet verlenen van toegang tot gedeelten van gebouw en grond dat in gebruik is, voor zover dat voor het verrichten van onderzoek nodig isNiet verlenen van medewerking met inbegrip van het verschaffen van inzicht in de opzet en verwerking van de administratieNiet terstond aanbieden van een identiteitsbewijs indien dit van belang kan zijn voor de belastingheffing te zijnen aanzien.

■

Dwangsom (oplopend tot max. categorie 2 of 3 (bij niet meewerken aan controlehandelingen))

B. Verzuimen Geen grove schuld of opzet vereist

C. Vergrijpen Schuld of opzet/leidend tot een nadeelbedrag onder de 20.000 euro

Niet de vereiste aangifte doen

Niet doen van aangifteAangifte doen na de termijn uit de aanmaningNiet verzoeken om een uitnodiging om aangifte te doenOnjuist aangifte doen

Niet bijhouden van administratie (*gebruik richting fiscus)

Niet bewaren van administratie (*gebruik richting fiscus)

Niet verstrekken van (juiste/alle) informatie (*gebruik richting fiscus)

Het niet verstrekken van inlichtingen, gegevens of aanwijzingen, en deze niet, onjuist of onvolledig verstrekken Het niet voor raadpleging beschikbaar stellen van boeken, bescheiden en andere gegevensdragers of de inhoud daarvan.Niet supplerenNiet melden (DAC 6)Het uitreiken van een onjuiste factuur of notaHet in een verzoek om een voorlopige aanslag of een verzoek om herziening verstrekken van onjuiste of onvolledige gegevens of inlichtingen

■

Verzuimen: Geldboete (max. categorie 3)

■

Vergrijpen: Geldboete (max. categorie 5)

Tabel 8.4

II. Bestuursrecht of strafrecht

Vergrijpen & misdrijven Schuld of opzet/leidend tot een nadeelbedrag tussen 20.000 euro en 100.000 euro (bestuursrecht of strafrecht hangt af van aanvullende wegingscriteria).

Niet de vereiste aangifte doen

Niet doen van aangifteAangifte doen na de termijn uit de aanmaningNiet verzoeken om een uitnodiging om aangifte te doenOnjuist aangifte doen

Niet bijhouden van administratie (*gebruik richting fiscus)

Niet bewaren van administratie (*gebruik richting fiscus)

Niet verstrekken van (juiste/alle) informatie (*gebruik richting fiscus)

Het niet verstrekken van inlichtingen, gegevens of aanwijzingen, en deze niet, onjuist of onvolledig verstrekken Het niet voor raadpleging beschikbaar stellen van boeken, bescheiden en andere gegevensdragers of de inhoud daarvanNiet supplerenNiet melden (DAC 6)Het uitreiken van een onjuiste factuur of notaHet in een verzoek om een voorlopige aanslag of een verzoek om herziening verstrekken van onjuiste of onvolledige gegevens of inlichtingen

Vergrijpen:

■

Geldboete (max. categorie 5)

Of:

Misdrijven:

■

Gevangenisstraf

■

Geldboete (max. categorie 6)

■

Taakstraf

■

Openbaarmaking van de rechterlijke uitspraak (moet dan dus wel van toepassing worden verklaard in het fiscale recht)

■

Ontzetting uit het beroep

Tabel 8.5

III. Strafrecht

Misdrijven Schuld of opzet/leidend tot een nadeelbedrag van meer dan een ton

Niet de vereiste aangifte doen

Niet doen van aangifteAangifte doen na de termijn uit de aanmaningNiet verzoeken om een uitnodiging om aangifte te doenOnjuist aangifte doen

Niet bijhouden van administratie (*gebruik richting fiscus)

Niet bewaren van administratie (*gebruik richting fiscus)

Niet verstrekken van (juiste/alle) informatie (*gebruik richting fiscus)

Het niet verstrekken van inlichtingen, gegevens of aanwijzingen, en deze niet, onjuist of onvolledig verstrekken Het niet voor raadpleging beschikbaar stellen van boeken, bescheiden en andere gegevensdragers of de inhoud daarvanNiet supplerenNiet melden (DAC 6)Het uitreiken van een onjuiste factuur of notaHet in een verzoek om een voorlopige aanslag of een verzoek om herziening verstrekken van onjuiste of onvolledige gegevens of inlichtingen

■

Gevangenisstraf

■

Geldboete (max. categorie 6)

■

Taakstraf

■

Openbaarmaking van de rechterlijke uitspraak (moet dan dus wel van toepassing worden verklaard in het fiscale recht)

■

Ontzetting uit het beroep

Tabel 8.6

Toelichting bij de aanzet tot een houdbaar systeem: boetemaxima

Een deel van de in dit achtste hoofdstuk voorgestelde aanbevelingen is eerst nu in schemavorm expliciet tot uiting gekomen. Zo werd in paragraaf 8.2.3.1. gerefereerd aan de uniformering van de boetehoogten (en de aansluiting in zoverre bij de boetecategorieën uit art. 23 lid 4 WvSr).

Toelichting bij de aanzet tot een houdbaar systeem: naming en shaming alleen in het strafrecht

In paragraaf 8.4.3.1. werd reeds gewezen op het voorbehouden van naming en shaming-achtige sancties aan de strafrechter. In plaats van de openbaarmaking van vergrijpboeten aan deelnemers in de bestuurlijke context te handhaven, wordt voorgesteld de openbaarmaking van de gerechtelijke uitspraak van art. 36 WvSr van toepassing te verklaren op het fiscale strafrecht. Op deze manier wordt het ultimum remedium-karakter van het strafrecht beter gewaarborgd.

Toelichting bij de aanzet tot een houdbaar systeem: de verzuimboeten

Uit de aanbeveling strafrechtelijke overtredingen te laten vervallen vloeit voort dat de bestuursrechtelijke vergrijpen nog wel een ‘schuld- of opzetloze’ variant kennen. De inspecteur kan, bij gebrek aan bewijs, dan altijd subsidiair op een dergelijke variant terugvallen.

Toelichting bij de aanzet tot een houdbaar systeem: geen fiscale fraude

Waar het doel van het opleggen van de verzuimboeten in beschreven gevallen is om leed toe te voegen, moet dit niet de bedoeling zijn bij het aanpakken van het niet tijdig voldoen aan verplichtingen (bijvoorbeeld tot het doen van aangifte/betalen van belasting), ervan uitgaand dat alsnog wordt nageleefd, bijvoorbeeld binnen de termijn die in de aanmaning wordt gesteld. Daarom werd dan ook reeds geconcludeerd dat het gedrag van het te laat voldoen aan verplichtingen niet in de fiscale fraudesfeer thuishoort. Ditzelfde geldt voor formele gebreken rondom de aangifte en bijvoorbeeld voor de niet besproken delicten inzake het niet meewerken bij bepaalde controlehandelingen. Mogelijk zou een herstelsanctie, zoals de bestuurlijke dwangsom van art. 5:32d Awb (die nu ‘uit staat’ voor de fiscaliteit), bijvoorbeeld in gemaximeerde vorm, in deze gevallen gepaster kunnen zijn.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.