7.1 Inleiding

In dit afsluitende hoofdstuk zal ik een antwoord formuleren op de centrale vraagstelling van dit onderzoek:

Hoe kan de betrokkenheid van het Nederlandse parlement bij de besluitvorming over de begroting worden beoordeeld in het licht van het Europees economisch bestuur?

Dit zal ik doen aan de hand van de analyses uit de voorgaande hoofdstukken. De besluitvorming over de begroting moet democratisch gelegitimeerd zijn. Dit betekent dat het parlement betekenisvol betrokken is bij deze besluitvorming. Het Europees economisch bestuur beïnvloedt echter de besluitvorming over de begroting waardoor de betrokkenheid van het parlement bij deze besluitvorming onder druk komt te staan. Op basis hiervan wordt geconcludeerd dat, hoewel het Europees economisch bestuur de ruimte om op nationaal niveau beslissingen te nemen over de begroting aanzienlijk inperkt, de formele betrokkenheid van het parlement bij de vaststelling van de begroting er niet door wordt aangetast. Wel is het Europees economisch bestuur van grote invloed op de materiële betrokkenheid van het parlement bij de besluitvorming over de begroting: de mogelijkheid om wezenlijke invloed uit te oefenen op de besluitvorming over de begroting in het licht van het Europees economisch bestuur wordt deels onttrokken aan het parlement, ten gunste van de Europese instellingen en de regering. Hierdoor krijgt het parlement een meer controlerende rol bij deze besluitvorming, ten koste van zijn medebestemmende rol. Om binnen de kaders van het Europees economisch bestuur betekenisvolle betrokkenheid bij de besluitvorming over de begroting zoveel mogelijk te waarborgen, zal het parlement zijn controle-instrumenten moeten aanpassen aan de momenten en de wijze waarop in het licht van het Europees economisch bestuur wordt besloten over de begroting.