10.8.3 Afrondende opmerkingen

Nederland houdt niet op bij Enschede, Venlo of Tilburg. Dat Nederland deel uitmaakt van de EU betekent dat rechten en verplichtingen bestaan in Europees verband en daar is het streven naar flexicurity er één van. Het voeren vanwerkgelegenheidsbeleid waarin aandacht is voor zowel flexibiliteit als zekerheid kan bijdragen aan de Europa 2020-doelstellingen voor slimme, duurzame en inclusieve groei. Het uiteindelijke doel van een sterke sociale markteconomie wordt in Europa en in Nederland breed gedragen. Dat inclusieve groei bijzondere aandacht vraagt voor werknemers met een zwakkere positie op de arbeidsmarkt maakt het re-integratierecht relevant voor het werkgelegenheidsbeleid. Arbeidsongeschikte werknemers hebben behoefte aan ondersteuning om ervoor te zorgen dat zij gelijke kansen krijgen op deelname aan het arbeidzame leven. De manier waarop re-integratie bij arbeidsongeschiktheid is en wordt vorm gegeven, bepaalt mede of dat werkgelegenheidsbeleid aansluit bij Europese doelstellingen.

In het voorgaande zijn aanbevelingen geformuleerd die erop zijn gericht de balans in het re-integratierecht te herstellen zodat de rechten (aanspraken, bevoegdheden) en verplichtingen (verantwoordelijkheden, kosten) van alle betrokkenen evenrediger op elkaar aansluiten. De scheve verhouding die ik heb geconstateerd, heb ik vooral willen rechtzetten door minder verplichtingen voor werkgevers aan te nemen. De zieke werknemer en vooral de overheid zouden meer verantwoordelijkheden en kosten moeten dragen bij re-integratie, waarbij in de aanbevelingen aandacht is gegeven aan belangrijke re-integratiebeginselen als insluiting en subsidiaire verantwoordelijkheid waar dat relevant was. Voor de vormgeving van zo’n nieuwe verdeling van kosten en verantwoordelijkheden biedt het Duitse recht aanknopingspunten, maar ook uit het Nederlandse recht zelf zijn ideeën te halen.

Mijn afrondende gedachte is dat Nederland met het volgen van mijn aanbevelingen drie vliegen in een klap slaat. Nederland houdt op alle onderdelen van het re-integratierecht rekening met de flexicuritydoelstellingen en dus met Europese eisen van werkgelegenheidsbeleid. Tegelijk ontlast de nieuwe balans de werkgever op een manier die nog steeds past bij de basiswaarde van sociale rechtvaardigheid. Bovendien blijven werknemers met een zwakke arbeidsmarktpositie zoals arbeidsongeschikten nog steeds niet in de kou staan.