3.2.8.6 Verzekering van de onderzoeker

Evenals een vrijwaring (par. 3.2.8.5) kan een aansprakelijkheidsverzekering de financiële gevolgen van aansprakelijkheid voor OK-functionarissen wegnemen. Deze verzekering kan ook een rechtsbijstandverzekering omvatten, en daarnaast dekking bieden voor kosten van verweer.1 Aansprakelijkheidsverzekeringen bieden doorgaans dekking voor de kosten van verweer.2 Dat geldt ook voor de hierna te bespreken beroepsaansprakelijkheidsverzekering,3 D&O-verzekering4 en Rimari-polis.5

Opzettelijk veroorzaakte schade – daaronder begrepen met opzet als oogmerk en opzet als zekerheidsbewustzijn – is nooit gedekt onder een aansprakelijkheidsverzekering. Een verzekering daarvoor zou in strijd komen met de openbare orde en goede zeden (art. 3:40 BW).6 Aansprakelijkheid op grond van bewuste roekeloosheid en (anderszins) verwijtbaar handelen is wel verzekerbaar.7 Is de onderzoeker gehouden tot schadevergoeding op grond van onrechtmatige daad, dan is de verzekeraar dus niet gehouden tot schadevergoeding bij door de onderzoeker opzettelijk veroorzaakte schade. Anders is dat voor handelen van de onderzoeker met kennelijk grove miskenning van hetgeen een behoorlijke taakvervulling meebrengt, dat wil zeggen bewuste roekeloosheid (art. 2:351 lid 5 BW; par. 3.2.3.2.2).

In een enkel geval, HBG, heeft de Ondernemingskamer de onderzoeker uitdrukkelijk toegestaan op kosten van de rechtspersoon een aansprakelijkheidsverzekering af te sluiten.8 Doorgaans brengt de Ondernemingskamer echter niet tot uitdrukking dat de onderzoeker de mogelijkheid heeft op kosten van de rechtspersoon een aansprakelijkheidsverzekering af te sluiten. De bevoegdheid van de onderzoeker tot het afsluiten van een aansprakelijkheidsverzekering moet denk ik worden begrepen steeds te zijn gelegen in zijn benoeming.

Voor de onderzoeker bestaan drie verzekeringsmogelijkheden:9 een bestaande beroepsaansprakelijkheidsverzekering voor onderzoekers, tevens advocaat of accountant, een D&O-polis voor onderzoekers, tevens bestuurder of commissaris, of de voor onderzoekers door de Stichting Rimari in samenwerking met Aon ontwikkelde polis (‘Rimari-polis’).10 Het staat de onderzoeker mijns inziens in beginsel vrij voor ieder van deze verzekeringsmogelijkheden te kiezen. Als een bestaande polis evenwel voldoende dekking biedt, is het niet redelijk een tweede verzekering af te sluiten.11 In de literatuur wordt ook wel een op de onderzoeker rustende verplichting tot verzekering verdedigd.12 Anders dan de Rimari-polis voor OK-functionarissen (par. 5.2.7.6) bevat de Rimari-polis voor onderzoekers geen faillissementsuitsluiting. Zou de rechtspersoon waarnaar de onderzoeker een onderzoek verricht failleren, dan biedt de Rimari-polis onverminderd dekking.