9.2.3 De wetswijziging van 1971

In navolging van de Commissie Verdam is ook de minister van mening dat het in de lijn van de maatschappelijke ontwikkelingen ligt om het enquêterecht op ruimere schaal mogelijk te maken. De achterliggende gedachte daarbij is dat het beleid van de vennootschap ook anderen dan alleen de aandeelhouders regardeert. Het werknemersbelang is in het bijzonder bij dat beleid betrokken. Het beschermen van dat belang door het kunnen verzoeken van een enquête en eventuele voorzieningen is volgens de minister dan ook gerechtvaardigd.1

De wijze waarop de enquêtebevoegdheid moet toekomen aan de werknemers blijft bij het verdere verloop van het wetsvoorstel onderdeel van discussie. De SER bepleit dat slechts een centrale werknemersorganisaties een enquête van werknemerszijde kan vorderen, maar dat het initiatief daartoe ook kan uitgaan van een vakbond die leden telt onder de werknemers van de vennootschap.2 De minister neemt dit voorstel over in het wetsvoorstel.3

De Tweede Kamer is daarentegen kritisch op dit punt. De vrees bestaat dat de vakbonden die niet bij de centrale werknemersorganisaties zijn aangesloten benadeeld worden, omdat zij moeilijker tot een enquêteverzoek kunnen komen (omdat zij dit verzoek enkel via de centrale kunnen doen).4 Tijdens de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel benadrukken verschillende leden van de Tweede Kamer derhalve om de vakbonden de enquêtebevoegd te geven zonder de tussenkomst van de centrale werknemersorganisaties. Dit leidt tot het Amendement Rietkerk waarin de enquêtebevoegdheid wordt toegekend aan:

De Tweede Kamer aanvaardt het amendement waardoor de huidige wettekst tot stand komt. Het amendement is met name van belang voor de vakbonden die niet bij een centrale werknemersorganisatie zijn aangesloten. Zij vallen nu ook onder art. 2:347 BW, en niet alleen de centrale werknemersorganisaties.6 Een subamendement om de woorden ‘ten minste twee jaar’ te schrappen, behaalt geen meerderheid. Een vereniging die niet of nauwelijks heeft geopereerd als vakbond binnen een bedrijf komt anders al snel het enquêterecht toe.7 De nieuwe enquêteregeling, die blijkens de toelichting de voorstellen van de Commissie Verdam volgt, treedt vervolgens op 1 januari 1971 in werking bij de Wet van 10 september 1970.8 Sindsdien is de positie van de werknemer in het enquêterecht een feit.9