2.5.6 Tussenstand

Is het te verklaren dat het fiscale rechtshandhavingsrecht een duaal systeem kent en is het duale systeem – vanwege de bijzonderheden van het fiscale rechtshandhavingsrecht – onmisbaar? Op grond van voorgaande paragrafen luidt de conclusie dat het fiscale rechtshandhavingsrecht zó bijzonder is en dient te zijn dat het een status aparte verdient ten opzichte van het commune bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhavingsrecht. Een duaal systeem van handhaving doet recht aan deze bijzondere status.

De bijzonderheden van het fiscale rechtshandhavingsrecht zijn in deze paragraaf besproken. Allereerst is het slachtoffer in fiscale zin anoniem omdat het eenieder van ons betreft. Dit maakt een bepaalde gestrengheid legitiem.1 Het grote belang dat met fiscale rechtshandhaving gepaard gaat, namelijk het vullen van de schatkist ten behoeve van voorzieningen voor de gemeenschap op een eerlijke manier, is van essentieel belang voor iedereen en rechtvaardigt in bepaalde zaken op zijn minst afdoening via het strafrecht voor de ernstige normschendigen. Daarnaast zijn er bijzonder veel potentieel overtreders/verdachten in fiscale zin, gezien de massale belastingplicht: vermoedelijk meer dan er potentieel overtreders/verdachten zijn in algemeen bestuursrechtelijke zin of verdachten in strafrechtelijke zin. Dit is een belangrijke verklaring voor het feit dat bestuurlijke beboeting ook wenselijk (of zelfs: noodzakelijk is). Een andere verklaring voor de noodzaak van administratieve afdoening is dat er überhaupt al jarenlang een strafrechtelijk handhavingstekort bestaat. Met name praktische uitgangspunten hebben al met al van oudsher tot gevolg gehad dat bestuurlijke beboeting (in de vorm van automatische verhoging) wenselijk en noodzakelijk is, naast strafrechtelijke vervolging.

Een duaal rechtshandhavingsbestel in fiscale zaken is al met al noodzakelijk. Dat dwingt tot forumkeuze. Daarbij wordt ook de vormgeving van de forumkeuze binnen dit duale systeem gekleurd door enkele bijzonderheden binnen het systeem van sanctionering. Zo maakt de bijzondere band tussen overtreder/verdachte en handhaver dat het handhavingsbestel ook ‘duurzame sancties’ of oplossingen moet aanbieden.