25 jaar Awb in eenheid en verscheidenheid 2019/70.4:70.4 Intermezzo: elektronisch besluit en zelf in de zaak voorzien

25 jaar Awb in eenheid en verscheidenheid 2019/70.4

70.4 Intermezzo: elektronisch besluit en zelf in de zaak voorzien

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Het elektronisch vaststellen van besluiten in het ruimtelijke domein en de beschikbaarstelling daarvan op www.ruimtelijkeplannen.nl, heeft niet alleen gevolgen voor het bestuursorgaan maar ook voor de bestuursrechter. Afgezien van de in de vorige paragrafen besproken aspecten, verdient met name het zelf in de zaak voorzien als bedoeld in artikel 8:72 lid 3 aanhef en onder b Awb de aandacht. Twee problemen doen zich bij het toepassen van deze uitspraakbevoegdheid voor:

a) geen enkele bestuursrechter beschikt over de technische instrumenten om een vernietigd ruimtelijk besluit te vervangen door een eigen besluit dat aan de door het Bro vereiste standaarden voldoet;

b) geen enkele bestuursrechter is bronhouder voor www.ruimtelijkeplannen.nl.

Met andere woorden: het kenmerk van zelf in de zaak voorzien, namelijk dat het rechterlijke oordeel in de plaats treedt van het bestreden besluit, is bij een elektronisch besluit niet mogelijk. Dit gegeven weerhoudt de Afdeling bestuursrechtspraak er echter niet van om in bestemmingsplanzaken zelf in de zaak te voorzien. De bedachte oplossing voor het onder a) en b) gesignaleerde blijkt onder meer uit een Afdelingsuitspraak van 26 september 2018. De Afdeling constateert eerst een omissie in de planregels:1

‘De Afdeling ziet aanleiding om met toepassing van artikel 8:72, derde lid, aanhef en onder b, van de Awb op de hierna te melden wijze zelf in de zaak te voorzien door artikel 3, lid 3.4, van de planregels aan te vullen met de voorwaarden dat het laden en lossen inpandig en achter gesloten deuren en tussen 07:00 en 19:00 uur dient te geschieden. Voorts zal de Afdeling bepalen dat deze uitspraak in zoverre in de plaats treedt van het herstelbesluit.’

Gelet op de zojuist gesignaleerde problemen, roept de laatste volzin van het citaat de vraag op hoe de Afdeling bewerkstelligt dat de bepaling over laden en lossen elektronisch wordt vastgesteld conform de vereisten in het Bro en beschikbaar komt op www.ruimtelijkeplannen.nl. Door het fenomeen van de bronhouder, staat vast dat alleen het bestuursorgaan dat in de macht heeft. Het bestuursorgaan krijgt daarom een opdracht van de rechter (onder IX van het dictum van voornoemde uitspraak):

‘Uit oogpunt van rechtszekerheid en gelet op artikel 1.2.3 van het Besluit ruimtelijke ordening, ziet de Afdeling aanleiding de raad op te dragen het hierna in de beslissing nader aangeduide onderdeel van deze uitspraak binnen vier weken na verzending van de uitspraak te verwerken in het elektronisch vastgestelde plan dat te raadplegen is op de landelijke voorziening, www.ruimtelijkeplannen.nl.’

Een even simpele als doeltreffende oplossing.2 Met enige creativiteit valt die oplossing te scharen onder de uitspraakbevoegdheden, namelijk het geven van een opdracht aan het bestuursorgaan tot het verrichten van een andere handeling als bedoeld in artikel 8:72 lid 4 Awb. Dit vierde lid gaat er blijkens de wettekst echter vanuit dat het geven van een opdracht niet samengaat met het zelf in de zaak voorzien. Bovendien wordt op deze manier onder de vlag van het zelf in de zaak voorzien, juist een verplichting op het bestuursorgaan gelegd om een nieuw besluit te nemen. Dat is nu juist wat het zelf in de zaak voorzien niet beoogt. Zo bezien schuurt de oplossing met de Awb. Wellicht is het een idee om ook het zelf in de zaak voorzien bij elektronische besluiten voortaan dynamisch uit te leggen. Net als de eis van schriftelijkheid.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.