5.4.4 Aflossingsverbod

Het Zuid-Afrikaanse recht kent de regel dat de pandgever te allen tijde de mogelijkheid moet hebben om het onderpand te lossen. 1 Met andere woorden: de pandgever is altijd bevoegd om de vordering waarvoor het pandrecht is gevestigd te betalen. Dit heeft consequenties voor de geldigheid van clausules die de betaalbaarheid van de gesecureerde vordering beperken of voor een bepaalde tijd uitsluiten. Zo is een beding dat betaling van de gesecureerde vordering binnen een bepaalde termijn verbiedt ongeldig (invalid) indien zij is gecombineerd met een pactum antichreticum dat een rentepandgebruik tot stand brengt. In andere gevallen zijn bedingen die de betaalbaarheid van de gesecureerde vordering beperken of voor een bepaalde tijd uitsluiten wel geldig. Als de pandgever echter in weerwil van een aflossingsverbod eerder de gesecureerde vordering wil voldoen, moet de pandhouder betaling aanvaarden. Dit hoeft de pandhouder echter slechts te doen indien de pandgever de hoofdsom voldoet samen met alle rentetermijnen die verschuldigd zouden zijn tot het moment waarop de vordering betaalbaar zou worden.

Een zaak waarin de pandgever de gesecureerde vordering wenste te voldoen voordat zij betaalbaar was geworden, is Tillet v Willcox. Willcox was schuldenaar van een vordering die pas betaalbaar was op 30 april 1941. De vordering werd gedekt door een recht van mortgage. Op 17 april 1940 betaalde Willcox de hoofdsom en alle rentetermijnen die waren verschenen en tot 30 april 1941 zouden verschijnen. Hierdoor verviel het recht van mortgage, omdat de gesecureerde vordering volledig was betaald. Had Willcox de rentetermijnen die tussen 17 april 1940 en 30 april 1941 niet voldaan, dan had hij de gesecureerde vordering niet volledig betaald en was dus het recht van mortgage blijven bestaan. De rechter, Justice Appellate Watermeyer, overwoog het volgende: