12.2.1 Inleiding

In het huidige systeem kan de splitsende rechtspersoon er niet voor kiezen de splitsingswinst deels in aanmerking te nemen en deels door te schuiven (partiële fiscaal gefaciliteerde splitsing). Het is dus volledig afrekenen of volledig doorschuiven (alles-of-niets-benadering), zij het dat de nadere voorwaarden in het geval van een doorschuifregeling op verzoek acute heffing van vennootschapsbelasting kunnen oproepen.1 In dit onderdeel beantwoord ik de vraag of het wenselijk is om voor de splitsingspartners een partiële doorschuifregeling mogelijk te maken.

Vanuit het perspectief van de splitsende rechtspersoon kan de partiële doorschuifmogelijkheid in een behoefte voorzien. Verliesaanspraken als bedoeld in art. 20 Wet VPB 1969 zijn in het huidige vennootschapsbelastingsysteem namelijk gebonden aan het belastingsubject.2 In het geval van een afsplitsing blijft de afsplitsende rechtspersoon voortbestaan, zodat diens verliesaanspraken bij hem achterblijven. Bij een zuivere splitsing houdt de zuiver splitsende rechtspersoon als gevolg van de splitsing op te bestaan. Zijn verliezen gaan in beginsel verloren, zij het dat bij een fiscaal gefaciliteerde zuivere splitsing op verzoek de mogelijkheid bestaat de verliesaanspraken mee te geven aan de verkrijgende rechtspersonen.3 Na de zuivere splitsing zijn deze meegegeven verliezen met inachtneming van een winstsplitsing verrekenbaar met de winst van deze verkrijgers.4 Het voordeel van een partiële doorschuifmogelijkheid is dat de splitsende rechtspersoon zijn verliesaanspraken (deels) kan verrekenen met de splitsingswinst.5 Dat voorkomt in het geval van een afsplitsing dat deze verliesaanspraken bij hem achterblijven waardoor deze verliezen na de afsplitsing feitelijk niet of in mindere mate kunnen worden verrekend.6 Het object (vermogen) dat deze verliezen in het verleden heeft veroorzaakt, is namelijk geheel of gedeeltelijk overgegaan naar de verkrijger(s). In het geval van een zuivere splitsing kan met een partiële doorschuifmogelijkheid worden voorkomen dat verliezen verloren gaan of worden meegegeven waarna bewerkelijke winstsplitsingsregels gelden.

Bij het voorgaande past een belangrijke nuancering. Met ingang van 2022 veranderen de regels voor verliesverrekening in de Wet VPB 1969. Er gaat onder meer een verliesverrekeningstemporisering gelden. Voor zover de belastbare winst in een jaar meer bedraagt dan € 1 miljoen, zal slechts de helft daarvan beschikbaar zijn voor verrekening met verliezen uit andere jaren. De andere helft wordt per definitie belast met vennootschapsbelasting.7 Mocht de wetgever in de toekomst besluiten om een partiële doorschuifmogelijkheid te introduceren, dan moet hiermee rekening worden gehouden. Als namelijk geen flankerende maatregelen worden getroffen, zal een splitser de splitsingswinst hoogstwaarschijnlijk tot maximaal € 1 miljoen in aanmerking nemen. Een hoger bedrag aan splitsingswinst leidt immers tot acuut verschuldigde vennootschapsbelasting.8