5.2.2.1 Artikel 3 Handhavingsrichtlijn

In het kader van evenwichtige rechtshandhaving speelt art. 3 Handhavingsrichtlijn een cruciale rol. Het eerste lid bepaalt dat lidstaten maatregelen, procedures en rechtsmiddelen moeten vaststellen die nodig zijn om de handhaving van de in de richtlijn bedoelde intellectuele-eigendomsrechten te waarborgen. Deze maatregelen moeten eerlijk en billijk zijn, mogen niet onnodig ingewikkeld of kostbaar zijn en mogen geen onredelijke termijnen of nodeloze vertragingen inhouden. Het tweede lid bepaalt dat de maatregelen, procedures en rechtsmiddelen tevens doeltreffend, evenredig en afschrikkend moeten zijn, dat zij zodanig moeten worden toegepast dat het scheppen van belemmeringen voor legitiem handelsverkeer wordt vermeden en dat wordt voorzien in waarborgen tegen misbruik van deze procedures.

Art. 3 Handhavingsrichtlijn onderscheidt zich van art. 41 TRIPs door het ruimere toepassingsbereik: de bepaling heeft betrekking op zowel procedurele als materiële aspecten van handhaving van intellectuele-eigendomsrechten.1 Dit wordt geïllustreerd door het arrest L’Oréal/eBay, waarin het Hof van Justitie oordeelde dat de rechthebbende ter waarborging van het (van origine procedurele) recht op een effectieve rechtsgang kan vorderen dat de beheerder van een online marktplaats specifieke maatregelen treft om de identiteit van zijn klanten-verkopers eenvoudiger te kunnen vaststellen.2

Een ander punt waarop de richtlijnbepaling afwijkt van haar TRIPs-tegenhanger is de voorwaarde dat de maatregelen, procedures en rechtsmiddelen waarin de richtlijn voorziet ‘doeltreffend, evenredig en afschrikkend’ zijn. Zoals de onderstaande tabel laat zien, kunnen alle (overige) verplichtingen uit art. 3 Handhavingsrichtlijn worden ondergebracht bij deze drie voorwaarden.3 Het lijkt dan ook geen overdreven generalisatie om te stellen dat de beoordeling van de toelaatbaarheid van een concrete handhavingsmaatregel in essentie neerkomt op toetsing aan deze voorwaarden.