2.7.5.3 Quasi-systeemrisico als vorm van kredietrisico

Mijns inziens levert de verticale verwevenheid tussen verzekeraars en herverzekeraars een risico op dat als quasi-systeemrisico kan worden beschouwd. Herverzekeringsovereenkomsten worden gesloten om het vermogen van een verzekeraar te beschermen tegen verzekeringsrisico’s die de solvabiliteit van de verzekeraar in kwestie kunnen aantasten.1 Herverzekering heeft een risicoverlagend effect doordat de risico’s die een verzekeraar aangaat worden gedeeld met een herverzekeraar. Het vormt een reductiefactor bij de berekening van de vereiste solvabiliteitsmarge.2 Bovendien kan herverzekering als waarde tegenover de aan te houden technische voorzieningen3 worden geplaatst.4 Omdat verzekeraars voor hun financiële positie afhankelijk zijn van herverzekeraars, kan daarmee betoogd worden dat het faillissement van een herverzekeraar een quasi-systeemrisico op kan leveren. Met het omvallen van een herverzekeraar kunnen ook gewone verzekeraars omvallen.5

Dit domino-effect beperkt zich echter tot de verzekeraars die herverzekeringsovereenkomsten gesloten hebben met de failliete herverzekeraar. In dat opzicht levert het geen risico’s op voor de stabiliteit van het financiële stelsel in zijn geheel. Anderzijds heb ik in paragraaf 2.7.5.2 aangegeven dat herverzekeraars in een zeer geconcentreerde markt opereren waarin maar een klein aantal van hen actief is. Dat betekent dat relatief veel verzekeraars financieel geraakt zullen worden door het faillissement van een herverzekeraar. Het zal daarbij met name gaan om schadeverzekeraars, omdat herverzekering vooral voorkomt in de schadeverzekeringsbranche.6 De herverzekeringsgraad7 bij levensverzekeraars die onder toezicht van DNB staan bedroeg in 2008 slechts 2,8%, terwijl het bij schadeverzekeraars onder toezicht van DNB om 8,9% ging.8 In de Europese Unie wordt binnen de levensverzekeringsbranche gemiddeld 3% van de verzekeringspremies besteed aan herverzekering, terwijl het binnen de schadeverzekeringsbranche gaat het om een gemiddeld percentage van 18%.9

Omdat er geen sprake is van horizontale verwevenheid van verzekeraars onderling maar uitsluitend van verticale verwevenheid tussen verzekeraars en herverzekeraars, kan het hiervoor geschetste (quasi-systeem)risico mijns inziens beter geschaard worden onder het kredietrisico als onderdeel van de categorie beleggingsrisico’s.10 Het kredietrisico doet zich voor wanneer een wederpartij van de verzekeraar niet aan zijn verplichtingen kan voldoen. Een van de wederpartijen van een verzekeraar is de herverzekeraar waarmee een herverzekeringsovereenkomst is gesloten. Gaat deze herverzekeraar failliet, dan kan hij zijn verplichtingen uit hoofde van de herverzekeringsovereenkomst niet langer nakomen, hetgeen betekent dat het kredietrisico zich in dat geval verwezenlijkt bij de verzekeraar die met de failliete herverzekeraar heeft gecontracteerd.

Overigens kan dit risico ook worden aangenomen bij verzekeraars die onderdeel zijn van een bankverzekeraar, zoals Reaal bijvoorbeeld onderdeel is van SNS Reaal. Door de interne verwevenheid kunnen de financiële problemen van de bank doorwerken bij de verzekeraar.