De optimale rechtsvorm voor de samenwerking in het beroep (VDHI nr. 139) 2017/3.3.4:3.3.4 Beroepsaansprakelijkheid in de praktijk: notarissen

De optimale rechtsvorm voor de samenwerking in het beroep (VDHI nr. 139) 2017/3.3.4

3.3.4 Beroepsaansprakelijkheid in de praktijk: notarissen

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Gelet op de positie van notarissen in het maatschappelijk verkeer en het vertrouwen dat zij als zodanig genieten, rust ook op notarissen een zwaarwegende zorgplicht. Zo dient (ook) de notaris tegenover degenen die bijvoorbeeld aan hem gelden toevertrouwen te handelen zoals redelijk bekwame en redelijk handelende beroepsgenoten zouden doen. Dit heeft de Hoge Raad beslist in de zaak Zürich tegen Aviarium.1 In deze zaak had de eiser gelden aan de notaris toevertrouwd. De eiser was als financier bij een bedrijfsoverdracht betrokken en had de notaris gevraagd de gelden pas uit te betalen wanneer aan bepaalde voorwaarden was voldaan. De notaris was deze afspraak niet nagekomen en had de gelden voor een ander doel gebruikt dan afgesproken. De Hoge Raad oordeelde dat de notaris zijn zorgplicht had geschonden. De notaris kon in deze zaak worden aangesproken wegens een onrechtmatige daad en wegens wanprestatie; de notaris handelde in strijd met een contractuele verbintenis, maar zijn handelen kon ook als een onrechtmatige daad worden gekwalificeerd, aldus de Hoge Raad.

Een zaak die (ook) beheerst werd door de onrechtmatige daad was X tegen Y2 waarin de notaris had nagelaten de eiseres te informeren over de gevolgen van de omzetting van het huwelijksgoederenregime. De notaris had hiermee zijn informatieplicht geschonden (en daarmee zijn zorgplicht), aldus de Hoge Raad. Het was aan hem te wijten dat het vermogen van de eiseres vrijwel volledig bleek te zijn aangewend voor voldoening van de schulden van haar echtgenoot.

In de arresten rond de Tilburgse Hypotheekbank NV3 (hierna: THB) werd de mogelijkheid van aansprakelijkheid jegens derden door de Hoge Raad aanvaard, ongeacht de vraag of de notaris in kwestie wanprestatie had gepleegd tegenover zijn cliënt (in casu de THB). De Hoge Raad overwoog:

‘Het [hof SvdW] heeft kennelijk – en terecht – aangenomen dat de funktie van de notaris in het rechtsverkeer onder bijzondere omstandigheden ook verplicht tot een zekere zorg voor de belangen van derden welke mogelijkerwijs zijn betrokken bij de door zijn cliënten van hem verlangde ambtsverrichtingen.’4

Deze plicht heeft een notaris geschonden indien (i) hij tekortschiet in zijn zorgplicht; en (ii) het voorzienbaar is dat deze schending tot schade bij derden kan leiden, zo bepaalde de Hoge Raad.5

Dat de zorgplicht van de notaris, gelet op het vertrouwen dat deelnemers in het rechtsverkeer moeten kunnen hebben in een notariële akte, niet alleen jegens partijen bij in de akte opgenomen rechtshandeling geldt, maar ook jegens derdenbelanghebbenden, werd door de Hoge Raad nogmaals bevestigd in het hiervoor reeds besproken arrest Zürich tegen Aviarium.6 Een notaris loopt dus ook een reëel risico te worden aangesproken op grond van onrechtmatige daad door derden.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.