7.2.2 Aanvaarding en verwerping van uiterste wilsbeschikkingen

286. Het rechtsgevolg van het overlijden van de erflater is dat de activa en passiva waaruit zijn vermogen bestaat en die voor overgang vatbaar zijn, onmiddellijk en van rechtswege overgaan op zijn erfgenamen, de ‘saisine’. Zonder dat zij daarvan hoeven te weten of daarmee hoeven in te stemmen, treden de erfgenamen op het moment van overlijden in de rechten en verplichtingen van de erflater.1 Perrick schrijft dat erven niet alleen een financiële, maar ook een morele kant heeft. De erfgenamen zetten, doordat zij van rechtswege opvolgen in het vermogen, de persoon van de erflater voort (‘le mort saisit le vif’).2

De uiterste wilsbeschikking heeft rechtsgevolg zonder dat de aangewezen personen de hun toegekende rechten of opgelegde lasten hoeven te kennen of te aanvaarden. De aanvaarding van art. 4:190 lid 1 BW voor nalatenschappen en die van art. 4:201 BW voor legaten werkt niet rechtsverkrijgend, maar rechtsbevestigend. Het rechtsgevolg van aanvaarding is het verlies van het recht om de nalatenschap of het legaat te verwerpen. Het zou onwenselijk zijn dat er tussen overlijden en aanvaarding geen rechtsdrager van de nalatenschap zou zijn. Dit zou echter ook kunnen worden ondervangen door een oplossing te ontlenen aan het Engelse recht, waarin na overlijden van de erflater een personal representative de erflater opvolgt in zijn vermogen en tijdelijk rechthebbende wordt.3 Hij wikkelt vervolgens de nalatenschap af, voldoet de schulden en betaalt wat resteert uit aan de erfgenamen. Door de tussenschakel van een personal representative wordt voorkomen dat de vermogensrechten uit de nalatenschap geen rechthebbende kennen, waardoor de mogelijkheid kan worden geboden aan de erfgenamen om te aanvaarden voordat zij de vermogensbestanddelen verkrijgen.4