3.8 Samenvatting en conclusie

In dit hoofdstuk kwamen de begrippen ‘kapitaal’ van en ‘aandelen’ in een BV aan de orde en werden de rechtsfiguren zonder stemrecht in de BV geïnventariseerd. Het stemrechtloze aandeel en het aandeel waarbij het stemrecht is overgedragen aan de vruchtgebruiker of pandhouder is daarbij buiten beschouwing gelaten.

De BV is een rechtspersoon met een in aandelen verdeeld kapitaal. Het kapitaal wordt gevormd doordat de aandeelhouder het aandeel neemt, waartegenover de aandeelhouder tot inbreng van hetgeen overeengekomen op dat aandeel verplicht is. De invoering van de flex-BV maakt de oprichting van een BV met een zeer gering kapitaal mogelijk. Dat kapitaal hoeft niet bij oprichting te worden gestort. Het kapitaal dat bij oprichting bijeen wordt gebracht, is het eerste eigen vermogen van de BV. Het aandeel vertegenwoordigt de lidmaatschapsverhouding van de aandeelhouder met de vennootschap. Het aandelenkapitaal behoort tot het eigen vermogen van de BV.

De dualistische structuur van de BV brengt mee dat de algemene vergadering over het kapitaal en de inrichting van de vennootschap gaat. In dat kader zijn aan de algemene vergadering wettelijke bevoegdheden toegekend. Het bestuur van de BV gaat over het drijven van de aan de BV verbonden onderneming en het ontplooien van de economische activiteit. De verhouding tussen de algemene vergadering en het bestuur kan zo worden gezien dat de algemene vergadering de grote lijnen van het beleid uitzet en het bestuur die lijnen uitwerkt en het beleid uitvoert. Daarbij is sprake van bestuursautonomie.

Effecten zijn aandelen en andere, al dan niet op een effectenbeurs, verhandelbare stukken. ‘Effecten’ is een verzamelterm, waaronder het ‘aandeel’ valt. Een aandeel is een vermogensrecht, welk recht door de aandeelhouder jegens de BV wordt uitgeoefend. Art. 2:190 BW geeft een negatieve definitie van een aandeel. De heersende opvatting in de literatuur ten aanzien van de materiële kenmerken van een aandeel is dat ‘een aandeel een aandeel is indien het als zodanig is uitgegeven’.

Gewone aandelen in een BV zijn aandelen op naam, waaraan geen bijzondere rechten zijn verbonden. Voor het overzicht van aan gewone aandelen verbonden rechten verwijs ik naar Bijlage 1.

Uit de inventarisatie van soorten aandelen en verwante stukken blijkt dat – naast het stemrechtloze aandeel en het aandeel waarbij het stemrecht is overgedragen aan de vruchtgebruiker of pandhouder (dat in paragraaf 4.5 respectievelijk 4.6 zal worden besproken) – het participatiebewijs en het certificaat van aandeel te beschouwen zijn als rechtsfiguren zonder stemrecht, die tevens kapitaal in de BV vertegenwoordigen.